Năm 2025, hàng loạt trường đại học ghi nhận điểm chuẩn từ 27 đến 30 điểm, tập trung ở các ngành khoa học sức khỏe, công nghệ, kinh tế và luật. Bước sang mùa tuyển sinh năm 2026, chính các trường này lại nằm trong nhóm điều chỉnh mạnh nhất về phương thức xét tuyển. Thay vì gần như chỉ dựa vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT như trước, năm nay nhiều trường mở rộng tỷ lệ xét tuyển sớm bằng học bạ, kết hợp bài thi đánh giá năng lực, tư duy.
Sự thay đổi này không nằm ngoài dự đoán của giới chuyên môn, bởi trong những năm gần đây, áp lực điểm số ngày càng lớn. Điểm chuẩn 27-30 đẩy mặt bằng tuyển sinh lên cao, khiến không ít thí sinh đạt kết quả tốt vẫn trượt nguyện vọng vì chỉ tiêu có hạn. Điều đó cho thấy, việc xét tuyển đơn thuần bằng điểm thi tiềm ẩn nhiều bất cập và đòi hỏi các trường phải đa dạng hóa phương thức tuyển chọn.
Đa dạng hóa phương thức tuyển sinh
Nhiều trường đại học thông báo sẽ dành một tỷ lệ đáng kể chỉ tiêu cho xét tuyển sớm trong kỳ tuyển sinh năm 2026. Trong đó, xét điểm thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM, bài thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội là những lựa chọn được ưu tiên. Bên cạnh đó, xét học bạ theo tổ hợp môn cũng tiếp tục được nhiều trường sử dụng, nhưng có điều chỉnh để đảm bảo chất lượng đầu vào.
Một số trường còn tính đến việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS, SAT, ACT như một điều kiện xét tuyển hoặc cộng điểm ưu tiên. Các kỳ thi riêng thường có phần đánh giá tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, giúp trường xác định được sự phù hợp của thí sinh với ngành đào tạo, đặc biệt với các lĩnh vực đặc thù như báo chí, luật, y khoa.
Lý do của sự thay đổi
Theo đại diện một trường đại học nhóm top, điểm thi tốt nghiệp không phản ánh hết năng lực của thí sinh, cũng như mức độ phù hợp giữa người học với ngành nghề. Việc dựa quá nhiều vào điểm thi khiến nhiều thí sinh bị rơi vào tình trạng “học lệch”, chỉ tập trung vào các môn thi để đạt điểm cao, trong khi kiến thức nền tảng còn hạn chế. Thay đổi phương thức tuyển sinh là cách để các trường chủ động tìm kiếm những thí sinh thực sự có đam mê và năng lực phù hợp.
Thực tế năm 2025 đã cho thấy, tại nhiều trường, điểm chuẩn 27-30 khiến cuộc đua giành suất vào đại học trở nên căng thẳng. Một điểm lệch nhỏ cũng có thể quyết định đỗ hay trượt. Do đó, các trường kỳ vọng việc kết hợp nhiều phương thức sẽ làm giảm áp lực tâm lý cho thí sinh, đồng thời nâng cao chất lượng tuyển chọn.
Thí sinh cần làm gì
Với sự thay đổi này, thí sinh cần bám sát lịch thi của các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, cũng như thời gian nộp hồ sơ xét tuyển học bạ. Ngoài ra, việc hoàn thiện các giấy tờ chứng nhận, xác nhận kết quả học tập cần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Các chuyên gia khuyên thí sinh nên tận dụng tối đa các đợt xét tuyển sớm để tăng khả năng trúng tuyển, thay vì dồn hết hy vọng vào kỳ thi tốt nghiệp.
Một lưu ý quan trọng là ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Dù xét tuyển bằng phương thức nào, thí sinh vẫn phải đáp ứng ngưỡng tối thiểu để được xét tuyển. Điều này nhằm đảm bảo công bằng giữa các thí sinh ở các vùng miền và các đối tượng xét tuyển khác nhau.
Bài học từ năm 2025
Năm 2025 chứng kiến nhiều thí sinh đạt 27-30 điểm nhưng vẫn trượt nguyện vọng vì số hồ sơ đăng ký quá lớn. Điều này cho thấy việc xét tuyển theo điểm thi có yếu tố may rủi cao. Những thay đổi của mùa tuyển sinh 2026 hướng tới khắc phục tình trạng này, giúp các em có nhiều cơ hội được đánh giá đúng năng lực hơn.
Cũng theo ghi nhận, một số trường đã công bố tổ hợp môn mới, mở rộng thêm lựa chọn cho thí sinh. Lịch thi đánh giá năng lực năm 2026 dự kiến tổ chức vào tháng 3, tháng 4; bài thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội cũng diễn ra trong quý II. Thí sinh nên đăng ký sớm và ôn tập theo cấu trúc đề minh họa được đơn vị này công bố.
Dự thảo quy chế tuyển sinh mới cũng được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra, trong đó siết chặt việc quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển để bảo đảm công bằng. Các trường đều có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng, công bố sớm để học sinh và phụ huynh chủ động thích ứng.
