Hành trình học thuật của GS Ngô Bảo Châu qua những ngôi trường danh tiếng
Giáo sư Ngô Bảo Châu, nhà toán học người Việt Nam duy nhất đến nay đoạt giải thưởng Fields vào năm 2010, thường được ví như "Nobel Toán học", đã trải qua một hành trình học thuật đầy ấn tượng tại nhiều cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới. Những ngôi trường này không chỉ là nơi ông học tập, nghiên cứu mà còn gắn liền với những dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp khoa học của mình.
Khởi đầu từ trường chuyên Khoa học Tự nhiên
GS Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội và thời phổ thông, ông học tại trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là ngôi trường nổi tiếng với nhiều thành tích xuất sắc trong các kỳ thi quốc tế. Tính đến nay, học sinh của trường đã giành được 249 trên tổng số 770 huy chương của Việt Nam, chiếm khoảng 32%, trong đó có 79 huy chương vàng, đạt tỷ lệ 40%. Đặc biệt, trong số 10 học sinh Việt Nam đạt điểm tuyệt đối tại Olympic Toán quốc tế, có tới 6 em đến từ ngôi trường này. Bản thân GS Ngô Bảo Châu chính là thí sinh Việt Nam đầu tiên hai lần giành huy chương vàng IMO vào các năm 1988 và 1989.
Bước chân vào các đại học hàng đầu của Pháp
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, GS Ngô Bảo Châu nhận học bổng của chính phủ Pháp để theo học tại Đại học Paris VI vào năm 1990. Đây là một trong những trường đại học hàng đầu của Pháp về các ngành khoa học cơ bản như toán học, vật lý, hóa học, sinh học và khoa học trái đất, đồng thời là trung tâm nghiên cứu khoa học lớn của châu Âu. Năm 2018, trường đã sáp nhập với Đại học Paris IV để hình thành Đại học Sorbonne.
Tiếp đó, ông học cao học và tiến sĩ tại Đại học Paris XI, hiện là Đại học Paris-Saclay. Ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 1997 khi mới 25 tuổi và đến năm 31 tuổi thì hoàn thành luận án habilitation, tương đương tiến sĩ khoa học. Năm 2004, Ngô Bảo Châu được bổ nhiệm làm giáo sư tại đây. Đại học Paris-Saclay nổi tiếng với hệ sinh thái nghiên cứu rộng lớn, góp phần đáng kể vào năng lực nghiên cứu của Pháp và thường xuyên lọt vào nhóm các đại học hàng đầu thế giới.
Chuyển sang Đại học Chicago và nay là Đại học Hong Kong
Từ năm 2010, GS Ngô Bảo Châu gia nhập khoa Toán của Đại học Chicago tại Mỹ, một ngôi trường thường xuyên có mặt trong top 10 các bảng xếp hạng đại học uy tín. Trong lịch sử gần 200 năm, trường này đã sản sinh ra 80 chủ nhân giải Nobel, 30 người đoạt Huân chương Khoa học Quốc gia Mỹ, và 9 nhà toán học đoạt Huy chương Fields.
Sau 15 năm gắn bó, từ tháng 6/2026, GS Ngô Bảo Châu chuyển sang khoa Toán tại Đại học Hong Kong với vị trí giáo sư chủ nhiệm. Theo bảng xếp hạng đại học châu Á 2026 của QS, HKU hiện đứng đầu, còn trên bảng xếp hạng thế giới, trường ở vị trí thứ 11. Đây là ngôi trường có cộng đồng đa dạng với hơn 9.000 sinh viên quốc tế từ 96 quốc gia và ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm thu hút nhân tài toàn cầu.
GS Ngô Bảo Châu chia sẻ rằng, bên cạnh lý do môi trường học thuật, ông kỳ vọng góp phần đưa châu Á trở thành trung tâm mới của thế giới về khoa học và toán học. Những đóng góp của ông, đặc biệt là việc chứng minh "bổ đề cơ bản" trong Chương trình Langlands, đã có tác động sâu rộng đến lý thuyết số và vật lý toán học, khẳng định vị thế của ông trong cộng đồng khoa học quốc tế.
