Du lịch trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước cần nhiều hơn những con số ấn tượng về lượng khách. Nhìn lại gần một thập niên qua, kể từ khi Nghị quyết 08 năm 2017 của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, ngành công nghiệp không khói Việt Nam đã có những bước đột phá mạnh mẽ, đặc biệt trong thu hút khách quốc tế.
Cụ thể, năm 2016, Việt Nam mới đón khoảng 10 triệu lượt khách quốc tế. Giai đoạn 2017-2019, trước đại dịch Covid-19, lượng khách tăng từ 12,9 triệu lên 18 triệu lượt, tốc độ tăng trưởng bình quân 18,1%/năm. Đến năm 2025, du lịch Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,2% so với năm 2024 và vượt mức trước dịch. Đà tăng tiếp tục duy trì qua 4 tháng đầu năm 2026 với gần 8,8 triệu lượt, cao nhất từ trước tới nay. Về tốc độ tăng trưởng, Việt Nam dẫn đầu khu vực Đông Nam Á. Đó là những thành tích rất đáng tự hào.
Tuy nhiên, trong suốt thời gian đó, ngành du lịch vẫn loay hoay với câu hỏi: "Khách đến Việt Nam chơi ở đâu, mua sắm gì?". Điều này cho thấy khoảng trống trong khai thác giá trị ngành công nghiệp không khói để tối ưu hiệu quả. Khoảng trống này tồn tại ngay khi ngành du lịch tốn nhiều tâm sức thu hút khách quốc tế. Bên cạnh lợi thế tài nguyên du lịch biển, rừng, điểm đến được xếp hạng uy tín thế giới, chúng ta nỗ lực xây dựng hạ tầng, dịch vụ, sản phẩm và chiến dịch quảng bá. Nhưng lượng khách tăng mạnh trong khi chi tiêu vẫn khiêm tốn. Nói đơn giản, du lịch mới tăng về lượng, chưa chuyển biến nhiều về chất.
Du lịch trong kỷ nguyên mới, khi nền kinh tế phải tăng trưởng cao liên tục để trở thành quốc gia giàu có, thịnh vượng, cần cả lượng và chất. Nghĩa là vừa tăng lượng du khách quốc tế, vừa tối ưu giá trị từ nguồn khách này.
Ngành du lịch đã nhận ra vấn đề từ sớm và đưa ra nhiều giải pháp như đề án kinh tế đêm, xây dựng trung tâm mua sắm – những sản phẩm được coi là "mỏ vàng" để du khách tự nguyện chi tiêu. Nhưng các đề án này triển khai chậm hoặc nằm trên giấy. Vì vậy, du khách quốc tế đến Việt Nam bao năm vẫn loanh quanh tham quan, ăn uống rồi đi ngủ. Muốn tiêu tiền cũng chẳng biết tiêu vào gì. Những người trong ngành nói đùa "mang đến lại mang về", ý nói du khách mang tiền đến Việt Nam rồi lại mang về.
Hiện tại, ngành du lịch đang xây dựng đề án "Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới" với mục tiêu đón 50 triệu khách quốc tế vào năm 2030. Lãnh đạo Cục Du lịch quốc gia khẳng định ngành công nghiệp không khói đang đứng trước thời cơ và vận hội mới quan trọng. Đề án đặt ra nhiều giải pháp, trong đó có nhiệm vụ cơ cấu lại thị trường, phát triển sản phẩm du lịch giá trị cao, nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch.
Nếu đi cùng với mục tiêu tăng lượng khách quốc tế là tăng chi tiêu của du khách, ngành du lịch chắc chắn sẽ trở thành kinh tế mũi nhọn, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế đất nước trong kỷ nguyên mới.
