Ngày 2/8/2026, tác giả Nguyễn Hoàng Anh Thư công bố bài thơ "Như những mùa thu trước" kèm tranh minh họa của họa sĩ Văn Nguyễn. Tác phẩm được in kèm lời đề tặng "Minh Anh" – người được nhà thơ gửi gắm những suy tư về sự chuyển mùa, thế giới quan của tuổi thơ và niềm tin vào tương lai. Bài thơ tự do gồm 35 dòng, mở đầu bằng hình ảnh "Khi con cá biết bay và núi mọc thêm đồi" – một câu thơ giàu sức gợi, dẫn dắt người đọc vào không gian nơi ranh giới giữa thực tại và tưởng tượng bị xóa nhòa.
Từ ô cửa nhìn ra thành phố đổi thay
Nguyễn Hoàng Anh Thư đặt nhân vật "con" – có thể là một đứa trẻ, một học trò, hay chính người bạn nhỏ tên Minh Anh – đứng bên ô cửa để quan sát thành phố. Thành phố hiện lên "lặng lẽ đổi màu như một tấm bản đồ", gợi tả sự vận động âm thầm của đô thị theo thời gian. Nhà thơ không miêu tả trực tiếp mùa thu bằng lá vàng hay gió heo may, mà qua những biến chuyển của sự vật: cây thay lá, hạt nằm ngủ, mùa xuân lùi vào bên trong vỏ hạt nhỏ nhoi.
Trong những dòng thơ tiếp theo, dòng sông "biết thở", lũ cá "vẽ vòng tròn trong suốt" rồi "bay vào bầu trời" – chi tiết đậm chất siêu thực, khiến người đọc thấy quen thuộc nhưng vẫn đầy mới lạ. Mỗi viên sỏi dưới chân được ví như "một chiến binh thành Troy nằm lại", mở ra không gian văn hóa rộng lớn từ sử thi Hy Lạp. Qua đó, tác giả cho thấy trí tưởng tượng của trẻ thơ có thể biến những sự vật bình thường nhất thành những câu chuyện kỳ vĩ.
Chất liệu thần thoại cổ điển
Điểm nhấn của bài thơ là loạt hình ảnh liên tưởng đến nền văn minh Hy Lạp cổ đại. Bầu trời được mở ra như "tấm áo choàng của thần Zeus", gió "đang hát sử thi", còn những vì sao trên bầu trời đêm là "đội quân Argonauts băng qua đêm tối" để "tìm lại tấm da cừu vàng của tuổi trẻ". Những huyền thoại này không phải để kể lại quá khứ, mà để khắc họa khát vọng tìm về những giá trị đã mất trong hành trình trưởng thành. Hình ảnh "tấm da cừu vàng" được đặt cạnh "giấc mơ" gợi nhắc về sự mong manh của tuổi trẻ, đồng thời là lời động viên con trẻ hãy dũng cảm theo đuổi ước mơ.
Ở giữa bài thơ, hiện lên hình ảnh Apollo – thần âm nhạc và ánh sáng: "Apollo lại cầm đàn lia / gảy từng dây sáng bạc". Không dừng lại ở thần thoại, tác giả khéo léo kéo Apollo về với đời thường qua "tiếng chim sẻ dưới ánh mặt trời chíu chít", "mùi bánh nướng thơm" và "rạt rào cỏ non trong sương sớm". Sự giao thoa giữa huyền thoại và hiện thực khiến không gian thơ vừa lãng mạn vừa sống động, như thể âm nhạc của thần linh đang ngân lên trong từng khoảnh khắc bình dị của mùa thu.
Thế giới được dựng bằng giai điệu
Đoạn kết của bài thơ tập trung vào tuyên ngôn nghệ thuật của tác giả: "Con sẽ thấy / thế giới này không dựng bằng đất đá / mà bằng giai điệu của cây / giai điệu của mây / giai điệu của màu xanh trong vắt / giai điệu niềm tin". Đây là thông điệp cốt lõi mà Nguyễn Hoàng Anh Thư muốn gửi đến Minh Anh nói riêng và độc giả nhỏ tuổi nói chung: thế giới không chỉ có vật chất hữu hình, mà còn được nâng đỡ bằng vẻ đẹp tinh thần, âm nhạc và niềm tin vào ngày mai. Cách lặp từ "giai điệu" trong sáu dòng thơ liên tiếp tạo nên hiệu ứng âm vang, nhấn mạnh ý niệm về một thế giới giàu nhạc tính.
Câu thơ "cho ngày mai con lớn lên" kết lại bài thơ như một lời chúc phúc. Sự lặp lại mang tính nhịp điệu này không chỉ làm nổi bật thông điệp mà còn cho thấy tài năng của nhà thơ trong việc sử dụng âm thanh để dẫn dắt cảm xúc. Thế giới trong thơ Nguyễn Hoàng Anh Thư không được xây bằng xi măng, sắt thép, mà được dệt nên từ tiếng chim, màu xanh, hương bánh nướng và niềm tin vào một ngày mai tươi sáng – một thông điệp đầy nhân văn giữa nhịp sống đô thị gấp gáp.
Chất trữ tình và sức gợi thị giác
Bài thơ "Như những mùa thu trước" sử dụng thể thơ tự do, không bị ràng buộc vần luật, nhưng giàu nhạc điệu nội tại nhờ phép lặp và nhịp thơ linh hoạt. Hình ảnh thơ có sự kết hợp giữa quan sát tinh tế và trí tưởng tượng phong phú, tạo ra lớp nghĩa đa tầng. Người đọc có thể cảm nhận được nỗi nhớ về những mùa thu đã qua, nhưng đồng thời cũng thấy sự tiếp nối của thế hệ trẻ trước trách nhiệm giữ gìn vẻ đẹp của thế giới. Phần minh họa của họa sĩ Văn Nguyễn được lồng vào như một mạch ngầm thị giác, gợi mở không gian mơ hồ giữa thành phố, dòng sông và bầu trời đêm.
Tên bài thơ – "Như những mùa thu trước" – không chỉ gợi sự hoài niệm mà còn là lời nhắc rằng mùa thu luôn quay vòng. Mỗi thế hệ sẽ có cách cảm nhận riêng về mùa thu, về thành phố và về cuộc đời. Với tác phẩm này, Nguyễn Hoàng Anh Thư đã tạo nên một không gian thơ vừa gần gũi vừa mê hoặc, nơi người lớn tìm lại tuổi thơ và trẻ em được khích lệ để tin vào điều kỳ diệu nơi đời thường. Bài thơ ngắn nhưng giàu sức ám gợi, xứng đáng là một trong những sáng tác đáng chú ý của nhà thơ trong mùa thu năm 2026.
