Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh mới nhất, Giám đốc tài chính của Sony, bà Lin Tao, xác nhận hãng vẫn tiếp tục triển khai kế hoạch ngừng sản xuất đĩa game PlayStation từ tháng 1/2028. Bà thừa nhận Sony đã lắng nghe những ý kiến trái chiều từ cộng đồng game thủ, nhưng nhấn mạnh quyết định đã được cân nhắc thận trọng trong thời gian dài.
Theo bà Tao, xu hướng số hóa nội dung đang lan rộng trong toàn ngành giải trí, khiến doanh thu game PlayStation ngày càng phụ thuộc vào bản tải xuống hơn là đĩa vật lý. “Chúng tôi đã cân nhắc vấn đề này rất thận trọng và sẽ tiếp tục triển khai kế hoạch theo cách cẩn thận”, bà nói. Việc Sony nhiều lần dùng từ “thận trọng” cho thấy hãng không muốn đối đầu trực diện với người chơi, song cũng không có dấu hiệu nào cho thấy lộ trình này sẽ bị đảo ngược.
Nỗi lo mất quyền sở hữu khi chuyển sang bản số
Ngay sau khi kế hoạch được công bố, nhiều game thủ bày tỏ sự tiếc nuối và lo lắng. Họ cho rằng việc mua game kỹ thuật số đồng nghĩa với việc chỉ nhận được quyền truy cập, thay vì thực sự sở hữu sản phẩm như khi có đĩa trong tay. Quyền truy cập đó có thể bị ảnh hưởng nếu tài khoản gặp sự cố, thỏa thuận cấp phép nội dung thay đổi hoặc cửa hàng trực tuyến đóng cửa trong tương lai.
Ngoài ra, những tựa game cũ có thể ngày càng khó tiếp cận nếu không được tái bản dưới dạng đĩa và bị gỡ khỏi hệ thống phân phối trực tuyến. Bà Lin Tao chia sẻ rằng Sony thấu hiểu cảm xúc này. “Game được rất nhiều người yêu thích và trong nhiều trường hợp còn gắn với những ký ức đẹp. Chúng tôi hiểu những cảm xúc đó”, bà nói. Với nhiều người, đĩa game PlayStation không chỉ là một phương thức phân phối, mà còn là một phần ký ức tuổi thơ và những lần đầu bước vào thế giới ảo.
Doanh số đĩa game giảm mạnh ra sao?
Dữ liệu từ chính Sony cho thấy sự dịch chuyển sang kỹ thuật số đã diễn ra từ lâu. Trong năm tài chính kết thúc ngày 31/3 vừa qua, các bản tải xuống chiếm tới 78% lượng game hoàn chỉnh mà Sony bán ra. Điều đó đồng nghĩa với việc đĩa vật lý chỉ còn là lựa chọn thiểu số, dù vẫn có ý nghĩa lớn với một bộ phận người chơi.
Số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Circana cũng phản ánh xu hướng tương tự. Trong nửa đầu năm 2008, có 100 trò chơi PlayStation bán được hơn 100.000 bản đĩa tại Mỹ. Đến cùng kỳ năm 2026, con số này chỉ còn 7 trò chơi. Tổng lượng game vật lý tiêu thụ tại Mỹ cũng giảm từ 297 triệu bản trong giai đoạn tháng 6/2008 đến tháng 6/2009 xuống còn khoảng 37 triệu bản trong 12 tháng gần nhất.
Không chỉ dừng ở số liệu, kế hoạch còn bắt đầu thể hiện rõ ở cơ sở sản xuất. Sony được cho là đã chuyển đổi công năng một nhà máy sản xuất đĩa tại Áo để phục vụ việc chế tạo vi thấu kính quang học. Điều này cho thấy quyết định không chỉ nằm trên giấy mà đã tác động trực tiếp đến hoạt động vận hành của hãng.
Đĩa game không phải lợi thế của PlayStation
Trong cuộc họp, các lãnh đạo Sony được hỏi liệu việc không còn đĩa game có khiến PlayStation đánh mất điểm khác biệt quan trọng so với PC hay không. Bà Lin Tao bác bỏ quan điểm này và nhấn mạnh giá trị của một chiếc console không nằm ở phương thức phân phối vật lý. “Chúng tôi không cho rằng bản thân đĩa game là yếu tố tạo nên khác biệt lớn. Trong tương lai, PlayStation và PC có thể cùng tồn tại”, bà nói.
Theo Sony, lợi thế thực sự của PlayStation đến từ danh mục game được tuyển chọn, nền tảng vận hành ổn định và mức chi phí phần cứng dễ tiếp cận hơn so với một PC gaming cao cấp. Hãng tin rằng việc chuyển sang phân phối kỹ thuật số hoàn toàn sẽ không làm PlayStation mất đi vị trí riêng trước PC.
Nghe phản đối nhưng chưa có ý định quay đầu
Phản hồi mới nhất của Sony cho thấy một thông điệp khá rõ ràng: hãng đã nghe thấy sự phản đối của cộng đồng, nhưng hiện tại chưa có ý định thay đổi lộ trình. Việc ngừng sản xuất đĩa có thể phù hợp với xu hướng thị trường dưới góc nhìn của ban lãnh đạo, nhưng Sony vẫn cần chứng minh rằng người chơi sẽ không phải đánh đổi quyền lợi khi PlayStation chuyển hoàn toàn sang phân phối kỹ thuật số.
Hãng cũng chưa đưa ra giải pháp cụ thể nào cho những nỗi lo về quyền sở hữu và bảo tồn trò chơi trong hệ sinh thái kỹ thuật số. Kế hoạch khai tử đĩa game vẫn đang được tiến hành, và câu hỏi lớn nhất đặt ra lúc này không phải là “liệu Sony có đổi ý” mà là “liệu Sony có đủ cam kết để bảo vệ quyền lợi của người chơi trong kỷ nguyên không còn đĩa vật lý”.
