Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ, CEO Nvidia Jensen Huang dành phần lớn cuộc trò chuyện với CEO BlackRock Larry Fink để nói về một xu hướng thị trường lao động: sự bùng nổ của các công việc tay nghề cao nhờ cuộc đua xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
Ông Huang nhấn mạnh: "Phân khúc lao động thủ công có tay nghề trong mọi nền kinh tế sẽ chứng kiến một sự bùng nổ. Lực lượng này sẽ phải tăng gấp đôi sau mỗi năm". Ông tin rằng thế giới đang đứng trước "đợt xây dựng hạ tầng lớn nhất trong lịch sử nhân loại", kéo theo nhu cầu khổng lồ về thợ điện, thợ sửa ống nước, công nhân xây dựng và thợ sắt.
Mỏ vàng thu nhập từ công trường trung tâm dữ liệu
Theo ông Huang, "mỏ vàng" việc làm với thu nhập hơn 100.000 USD/năm không nằm trên Phố Wall hay Thung lũng Silicon, mà nằm ngay tại những công trường xây dựng trung tâm dữ liệu. Dự báo của McKinsey cho thấy tổng chi tiêu vốn toàn cầu cho trung tâm dữ liệu có thể chạm mốc 7.000 tỷ USD vào năm 2030, phản ánh cuộc đua không có điểm dừng của các ông lớn công nghệ nhằm đáp ứng nhu cầu AI ngày càng lớn.
Một trung tâm dữ liệu rộng hơn 23.000 m2 có thể phải thuê tới 1.500 công nhân xây dựng trong giai đoạn thi công. Nhiều người trong số họ kiếm hơn 100.000 USD/năm, chưa kể tiền làm thêm giờ. Khi hoàn thành, trung tâm chỉ cần khoảng 50 nhân viên toàn thời gian để vận hành và bảo trì, nhưng mỗi việc làm này lại tạo thêm khoảng 3,5 việc làm khác trong nền kinh tế.
Ông Huang nói: "Thật tuyệt vời khi những công việc này lại gắn liền với lao động chân tay có tay nghề. Chúng ta sẽ cần đến những người thợ sửa ống nước, thợ điện, công nhân xây dựng và thợ sắt".
Cơn khát nhân lực chưa từng có ở Mỹ
Không chỉ Nvidia, giới lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đang đồng loạt cảnh báo về tình trạng thiếu lao động lành nghề. CEO BlackRock Larry Fink cho biết ông đã nói với nhóm cố vấn của Tổng thống Donald Trump: "Chúng ta sắp thiếu hụt nghiêm trọng thợ điện cần thiết để xây dựng các trung tâm dữ liệu AI". Từ năm 2025, ông bày tỏ quan ngại với Nhà Trắng rằng việc trục xuất lao động nhập cư cùng sự thiếu quan tâm của giới trẻ Mỹ đang tạo ra "cơn bão lớn" cho ngành xây dựng.
CEO Ford Jim Farley cũng đưa ra những con số đáng chú ý: Mỹ đang thiếu khoảng 600.000 công nhân nhà máy và 500.000 công nhân xây dựng, theo một bài đăng trên LinkedIn hồi tháng 6. Farley chỉ ra khoảng cách giữa tham vọng đưa sản xuất trở lại Mỹ và lực lượng lao động thực tế để hiện thực hóa điều đó.
Trong lịch sử nước Mỹ, chưa có tiền lệ nào giống với sự bùng nổ xây dựng trung tâm dữ liệu hiện tại. Các công ty có nguồn vốn gần như vô hạn đang chạy đua để đáp ứng nhu cầu tăng vọt của mô hình AI. Sự bùng nổ này đã bù đắp cho sự suy giảm ở các lĩnh vực khác như xây dựng văn phòng, vốn chưa bao giờ hồi phục sau đại dịch. Kể từ khi ChatGPT ra mắt, số lượng việc làm trong lĩnh vực xây dựng thương mại đã tăng đáng kể và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Lương cao hơn 42% và bài toán đào tạo
Sự mất cân bằng cung - cầu đang đẩy lương của lao động lành nghề lên cao. Theo phân tích của Indeed, các công việc lắp đặt và bảo trì theo giờ tại trung tâm dữ liệu được trả cao hơn 42% so với các công việc tương tự trong lĩnh vực khác. Tại các khu vực có nhiều dự án trung tâm dữ liệu như Dallas hay Bắc Virginia, người lao động có thể chuyển việc để nhận tiền thưởng hoặc phụ cấp ngày cao hơn.
Trước cơn khát nhân lực, nhiều tập đoàn công nghệ buộc phải tự đào tạo. Microsoft bắt đầu chương trình đào tạo kỹ thuật viên trung tâm dữ liệu từ năm 2018, hiện vận hành 39 địa điểm trên toàn thế giới và đã đào tạo lên tới 15.000 người. Meta - công ty mẹ của Facebook - phân bổ 115 triệu USD cho năm đầu tiên của chương trình đào tạo công nhân xây dựng, bắt đầu với khoảng 5.000 người tham gia. Các học viên sẽ hoàn thành khóa đào tạo kéo dài 4 tuần, được đài thọ chi phí đi lại và ăn ở, sau đó làm việc tại công trường với một trong những nhà thầu của Meta.
Nhận định của Jensen Huang cho thấy làn sóng cơ hội tiếp theo của thị trường lao động nằm ở mặt vật lý của công nghệ, không chỉ ở phần mềm. Khi các trung tâm dữ liệu tiếp tục mọc lên, những nghề như thợ điện, thợ ống nước hay công nhân xây dựng có thể trở thành "cửa ngõ" vào tầng lớp thu nhập trăm nghìn USD ngay cả khi không sở hữu bằng đại học.
