Từ vị thế dẫn đầu đến bị vượt mặt: Câu chuyện du lịch Đông Nam Á
Trong một bước ngoặt đáng chú ý của ngành du lịch khu vực, Việt Nam đã chính thức vượt qua Thái Lan để trở thành điểm đến ưa thích của du khách Trung Quốc tại Đông Nam Á. Theo số liệu năm 2025, hơn 5,3 triệu lượt khách Trung Quốc đã đến Việt Nam, trong khi con số này tại Thái Lan lại giảm tới 30% so với năm trước đó.
Sự thay đổi mang tính bước ngoặt
Thái Lan từng được xem là "số 1 không bàn cãi" trong việc thu hút du khách Trung Quốc, với hình ảnh một quốc gia cởi mở, thân thiện và an toàn. Tuy nhiên, vị thế này đã không còn vững chắc khi Việt Nam âm thầm vươn lên, tận dụng triệt để những lợi thế chiến lược của mình.
"So với thời kỳ đỉnh cao cách đây hai năm rưỡi, số lượng du khách Trung Quốc đã giảm khoảng 60%", một chủ cửa hàng cho thuê trang phục Thái Lan chia sẻ với vẻ lo lắng. Các doanh nghiệp du lịch Thái Lan đang phải đối mặt với tình trạng kinh doanh ảm đạm, nhiều cửa hàng phải giảm giá sâu để thu hút khách hàng.
Những thách thức đối với Thái Lan
Nguyên nhân khiến Thái Lan mất đi sức hút với du khách Trung Quốc đến từ nhiều phía:
- Vấn đề an ninh: Hình ảnh Thái Lan như một "điểm trung chuyển" cho các vụ bắt cóc người nổi tiếng Trung Quốc đã làm suy giảm nghiêm trọng lòng tin của du khách.
- Bất ổn chính trị: Các tranh chấp biên giới với Campuchia và tình hình chính trị thiếu ổn định khiến du khách e ngại.
- Thay đổi hành vi du lịch: Thế hệ du khách Trung Quốc mới đang dần rời bỏ thói quen du lịch truyền thống.
Chiến lược thành công của Việt Nam
Trong khi Thái Lan gặp khó khăn, Việt Nam đã khéo léo lấp đầy khoảng trống thị trường với những chiến lược bài bản:
- Du lịch tiết kiệm chi phí: Với mức chi tiêu trung bình chỉ từ 379-569 USD/người/chuyến, Việt Nam trở thành lựa chọn hấp dẫn hơn so với Thái Lan hay Indonesia.
- Sự tương đồng văn hóa: Từ Tết Nguyên đán, ẩm thực quen thuộc, khí hậu đến nền tảng Phật giáo chung, du khách Trung Quốc dễ dàng thích nghi với Việt Nam.
- Xu hướng du lịch tự túc: Việt Nam đáp ứng hoàn hảo nhu cầu của thế hệ Z (sinh từ 1997-2012) - những người ưa chuộng tự lên kế hoạch du lịch qua điện thoại.
Thế hệ du khách mới: Yếu tố then chốt
Bích Phương - hướng dẫn viên du lịch với 15 năm kinh nghiệm tại Việt Nam - nhận xét: "Trước đây, hầu hết du khách 'đi bụi' là người phương Tây, nhưng hiện nay, du khách Trung Quốc chiếm ưu thế. Chỉ cần có điện thoại, họ có thể đi bất cứ đâu."
Theo dữ liệu từ ứng dụng du lịch Klook, hơn 70% du khách trẻ tuổi Trung Quốc thích du lịch tự túc. Các chuyến đi đường bộ và du lịch ngắn ngày qua biên giới đang trở thành xu hướng mới, mà Việt Nam đang đáp ứng rất tốt.
Lợi thế cạnh tranh rõ rệt
Phó Chủ tịch Hội đồng Du lịch Thái Lan Bhumikitti Ruktaengam thừa nhận: "Việt Nam có lợi thế nhờ chi phí thấp hơn so với Thái Lan, khiến Thái Lan có nguy cơ mất một số thị trường vào tay Việt Nam." Ví dụ điển hình là du khách Nga hiện đang chọn đảo Phú Quốc thay vì Phuket của Thái Lan do giá cả hợp lý hơn.
Giám đốc Agoda Việt Nam Vũ Ngọc Lâm tiết lộ: Lượt tìm kiếm Việt Nam của du khách Trung Quốc trên nền tảng này đã tăng 90% trong năm qua, với các điểm đến được quan tâm nhất là Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Quốc, Hà Nội và Đà Nẵng.
Bài học cho tương lai
Các chuyên gia du lịch nhận định: Trong thị trường hậu COVID-19, không quốc gia nào có thể giữ vững vị trí dẫn đầu mãi mãi. Thái Lan đang phải đối mặt với thực tế phũ phàng khi những công thức thành công trong quá khứ không còn hiệu quả với thế hệ du khách mới.
Trong khi đó, Việt Nam đã chứng minh khả năng thích ứng nhanh nhạy bằng cách nắm bắt kịp thời xu hướng du lịch tự túc, tăng cường kết nối hàng không và tận dụng triệt để lợi thế văn hóa tương đồng. Sự thay đổi này không chỉ là biến động ngắn hạn mà còn là dấu hiệu cho thấy bản đồ du lịch Đông Nam Á đang được vẽ lại với những quy luật mới.
