Các nhà khoa học vừa phát hiện một loài cá mập biết đi mới tại vùng biển nông phía đông nam Papua New Guinea. Loài này được đặt tên là Dudgeon's walking shark, với tên khoa học là Hemiscyllium dudgeonae. Đây là loài thứ 10 được biết đến trong họ cá mập nổi tiếng vì có thể dùng vây như chân để di chuyển dưới đáy biển.
Phát hiện và đặc điểm nhận dạng
Phát hiện được công bố trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Journal of the Ocean Science Foundation. Nhóm nghiên cứu do University of the Sunshine Coast dẫn đầu đã khảo sát tại vịnh Milne và các vùng nước nông lân cận ở Papua New Guinea. Người đầu tiên nhận ra điểm khác biệt của mẫu vật là Jess Blakeway, tác giả chính của bài nghiên cứu. Theo bà, dấu hiệu nổi bật là các vệt trắng ngắn trên thân màu nâu của cá mập, khác với dạng đốm giống da báo mà nhóm nghiên cứu nhận thấy ở các loài gần họ.
Trong 2 đêm tiếp theo, nhóm nghiên cứu tìm thấy thêm 11 cá thể có cùng hoa văn. Tuy nhiên, họ chỉ có thể xác nhận đây là loài mới sau khi phân tích di truyền tại Australia. Loài cá mập mới được đặt theo tên tiến sĩ Christine Dudgeon, người đã trực tiếp bắt mẫu vật đầu tiên bằng tay và đưa nó về thuyền khảo sát. Mẫu vật dài khoảng 1 m. “Các loài cá mập mới không xuất hiện thường xuyên. Đây chắc chắn là loài đầu tiên được đặt theo tôi”, bà Christine Dudgeon nói.
Đặc điểm sinh học và khả năng thích nghi
Loài cá mập này thuộc nhóm cá mập epaulette, sống ở vùng nước nông. Chúng ăn các loài không xương sống dưới đáy biển và không nguy hiểm với con người. Các loài cá mập epaulette còn có khả năng sống trong vũng nước thiếu oxy. Chúng có thể làm chậm nhịp tim và hạn chế lưu thông máu đến một số phần của não, nhờ đó chịu được điều kiện mà nhiều loài cá khác khó sống sót.
Tuy vậy, chính lối sống gắn với vùng nước nông lại khiến chúng dễ bị tổn thương. Loài cá mập biết đi này không thể di chuyển qua vùng nước sâu như nhiều loài cá mập khác. Vì vậy, các quần thể có thể bị cô lập bởi đảo, kênh nước và rạn san hô.
Nguy cơ tuyệt chủng và nỗ lực bảo tồn
Điểm đáng chú ý là loài cá mập này đã được nhận diện trong bối cảnh có nhiều lo ngại bảo tồn. Theo nhóm nghiên cứu, phạm vi sống của chúng rất hẹp. Chúng cũng chịu tác động từ suy thoái môi trường sống, hoạt động đánh bắt và biến đổi khí hậu. Nhóm nghiên cứu cho biết họ muốn thu thập thêm dữ liệu trong chuyến khảo sát dự kiến vào tháng 10, nhằm hỗ trợ Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đánh giá tình trạng của loài này.
Theo các nhà nghiên cứu, 5 trong 9 loài cùng chi từng được biết đến đã nằm trong nhóm dễ bị đe dọa do phạm vi phân bố hạn chế. Việc phát hiện loài mới này càng làm nổi bật nhu cầu cấp thiết về các biện pháp bảo tồn tại khu vực Papua New Guinea.
