Đến Nhật Bản vào những ngày hè rực nắng, nhiều du khách không khỏi ngạc nhiên khi thấy đa số người dân địa phương không đeo kính râm, dù ánh nắng rất gắt. Hiện tượng này bắt nguồn từ nhiều yếu tố văn hóa, tâm lý và thực tiễn đặc trưng của xứ sở hoa anh đào.
Văn hóa giao tiếp coi trọng ánh mắt
Trong văn hóa Nhật Bản, ánh mắt đóng vai trò then chốt trong giao tiếp. Người Nhật có câu ngạn ngữ: "Đôi mắt biết nói nhiều như cái miệng" (Me wa kuchi hodo ni mono o iu). Việc đeo kính râm khi trò chuyện bị xem là hành vi thiếu tôn trọng, che giấu cảm xúc thật. Để tạo sự minh bạch và thành khẩn, người Nhật luôn muốn đối phương nhìn rõ ánh mắt của mình, tránh tạo bức tường vô hình trong giao tiếp.
Định kiến xã hội đen từ lịch sử
Trong nhiều thập kỷ, hình ảnh các thành viên băng đảng Yakuza và nhân vật phản diện trên phim ảnh thường gắn liền với kính đen. Điều này tạo định kiến sâu sắc trong tiềm thức người Nhật, đặc biệt là thế hệ lớn tuổi, rằng kính râm mang cảm giác nguy hiểm, không đáng tin cậy. Để tránh bị hiểu lầm, người dân chủ động không đeo kính ở nơi công cộng.
Ngại nổi bật trong xã hội đồng nhất
Xã hội Nhật vận hành dựa trên tính đồng nhất và tâm lý cộng đồng. Câu thành ngữ "Cái đinh nào trồi lên sẽ bị đóng xuống" (Deru kuji wa utareru) phản ánh rõ điều này. Người Nhật không muốn trở nên khác biệt hay thu hút sự chú ý. Khi thấy hầu như không ai đeo kính râm, họ sẽ tự cất kính để hòa nhập, tránh cảm giác lạc lõng.
Giải pháp kính cận chống UV
Nhật Bản có tỷ lệ người mắc tật khúc xạ cao. Thay vì mang hai kính, người dân ưu tiên tròng kính thông minh "2 trong 1" vừa chống UV vừa điều chỉnh thị lực. Các thương hiệu mắt kính quốc dân phổ cập dòng sản phẩm này, giúp bảo vệ mắt tối đa mà vẫn duy trì vẻ ngoài tự nhiên, không che giấu ánh mắt khi giao tiếp.
Biện pháp chống nắng thay thế
Người Nhật rất quan tâm bảo vệ da khỏi tia UV nhưng ưu tiên phương pháp kín đáo hơn kính râm. Họ dùng mũ rộng vành, ô chống UV (higasa), áo khoác nắng, khẩu trang che kín mặt. Ô che nắng là vật dụng quốc dân vào mùa hè, được cả nam và nữ sử dụng, vừa bảo vệ toàn diện vừa hòa nhập đám đông.
Theo Hoàng Hà/VTC News, sự e dè với kính râm là tổng hòa của quy chuẩn giao tiếp, định kiến xã hội và đặc điểm thể chất. Dù thế hệ trẻ Nhật đang dần cởi mở hơn, nhưng để kính râm trở nên phổ biến vẫn cần thời gian thay đổi nhận thức.
