Theo Báo cáo Chỉ số Xu hướng Công việc năm 2026 do Microsoft Việt Nam công bố, Việt Nam hiện dẫn đầu ASEAN về tỷ lệ nhân sự tiên phong về AI (Frontier Professionals), với 39% lực lượng lao động thuộc nhóm này, cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 16%.
Người lao động Việt Nam chuyển đổi nhanh với AI
Báo cáo được thực hiện dựa trên phân tích hàng nghìn tỷ tín hiệu năng suất ẩn danh từ Microsoft 365 và khảo sát 2.000 lao động tri thức tại Việt Nam. Nhóm nhân sự tiên phong AI là những người sử dụng AI thành thạo nhất, không chỉ dùng cho tác vụ cơ bản mà còn tích hợp vào các công việc phức tạp như phân tích thông tin, giải quyết vấn đề, đánh giá phương án và phát triển ý tưởng sáng tạo.
Có tới 89% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ xem kết quả do AI tạo ra là nền tảng để suy nghĩ sâu hơn, thay vì coi đó là câu trả lời cuối cùng, cao hơn mức trung bình toàn cầu 86%. Điều này cho thấy người lao động vẫn giữ vai trò chủ động trong đánh giá, phân tích và ra quyết định.
Kết quả rõ rệt từ ứng dụng AI
76% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ đang tạo ra những sản phẩm, kết quả công việc mà một năm trước chưa thể thực hiện được, so với mức trung bình toàn cầu 58%. Với nhóm nhân sự tiên phong tại Việt Nam, con số này tăng lên 83%. Đáng chú ý, nhóm tiên phong có xu hướng chủ động thực hiện một số công việc không dùng AI để rèn luyện kỹ năng chuyên môn, với tỷ lệ 57% so với 41% ở nhóm còn lại.
Nghịch lý chuyển đổi trong doanh nghiệp
Dù người lao động thích ứng nhanh, báo cáo chỉ ra nghịch lý: 48% người dùng AI tại Việt Nam cho biết lãnh đạo có định hướng rõ ràng về AI (gần gấp đôi trung bình toàn cầu 26%), nhưng 82% lo ngại bị tụt lại phía sau nếu không nhanh chóng thích nghi, so với 65% toàn cầu. Microsoft gọi đây là “Nghịch lý Chuyển đổi” (Transformation Paradox): người lao động chạy nhanh hơn tổ chức của mình.
Ông Dhanawat Suthumpun, Giám đốc điều hành Microsoft Thái Lan và các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam, nhận định: “Tốc độ ứng dụng AI tại Việt Nam phản ánh tiềm năng lớn của lực lượng lao động và nền kinh tế. Tuy nhiên, công nghệ không thể tự tạo ra sự chuyển đổi. Khi người lao động ngày càng thành thạo, các nhà lãnh đạo cần đảm bảo hệ thống vận hành và quản trị cũng được đổi mới tương ứng.”
Theo đại diện Microsoft, những tổ chức dẫn đầu trong kỷ nguyên AI sẽ biết tận dụng AI để tái định hình cách vận hành, mở ra mô hình năng suất mới và tạo nhiều giá trị hơn cho nhân viên lẫn khách hàng.
