Theo CEO Dat Bike Nguyễn Bá Cảnh Sơn, tương lai của xe điện không nằm ở các cuộc đua về pin, động cơ hay quãng đường vận hành, mà ở khả năng giải quyết các nhu cầu di chuyển thực tế hàng ngày, giúp việc chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện trở nên dễ dàng và tự nhiên hơn.
Trong nhiều năm, sự phát triển của xe điện thường gắn liền với các thông số kỹ thuật. Tuy nhiên, để xe điện thực sự trở thành lựa chọn phổ biến, yếu tố quyết định không chỉ là thông số, mà còn là khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng trong đời sống thường nhật. Với Dat Bike, thách thức không phải tạo ra một chiếc xe mạnh hơn, mà là một chiếc xe đủ phù hợp để trở thành phương tiện hàng ngày của các gia đình Việt.
ERA – lời giải cho nhu cầu di chuyển số đông
Đó là hướng đi trong quá trình phát triển Dat Bike ERA – dòng xe máy điện phổ thông dưới 30 triệu đồng đầu tiên của hãng. Từ cốp 50 lít phục vụ nhu cầu hàng ngày, quãng đường lên tới 200 km mỗi lần sạc, đến công nghệ sạc tích hợp và khả năng sạc nhanh giúp đi thêm 30 km chỉ sau 15 phút, ERA là cách Dat Bike biến công nghệ thành giá trị thiết thực.
Ông Nguyễn Bá Cảnh Sơn chia sẻ: “Theo tôi, rào cản lớn nhất hiện nay không còn là việc xe điện có đủ mạnh hay không, mà là chiếc xe đó đã đủ tốt để thay thế xe xăng trong đời sống hàng ngày chưa. ‘Đủ tốt’ không chỉ là về tốc độ hay công suất, mà còn là quãng đường, sự tiện lợi, khả năng sạc, độ ổn định và cảm giác sử dụng mỗi ngày. Tất cả những yếu tố này tại Dat Bike được định nghĩa là ‘performance’ – hiệu năng của xe.”
Bài toán chuyển đổi thói quen
Theo ông Sơn, bài toán khó của ngành xe điện là làm sao để người dùng chuyển từ xe xăng sang xe điện mà gần như không phải thay đổi thói quen sống. “Một khi không phải đánh đổi và phải lựa chọn đi xe xăng hay xe điện, thì chắc hẳn mọi người sẽ chọn xe điện vì xe điện thân thiện với môi trường và vận hành tiết kiệm”, ông nói.
Người dùng phổ thông quan tâm đến các vấn đề thực tế: xe đi có đủ xa không, có dễ sạc không, có chở đồ được không, leo nổi dốc hầm chung cư không, có đủ ổn định để trở thành phương tiện chính của gia đình trong nhiều năm không. “Nếu mỗi lần sạc vẫn phải chờ quá lâu, phải mang theo bộ sạc rời hay phải phụ thuộc nhiều vào hạ tầng, hoặc là phải ‘học cách dùng xe điện’, thì rất khó để chuyển đổi quy mô lớn xảy ra. Xe điện chỉ thực sự bùng nổ khi người dùng bắt đầu quên mất mình đang đi xe điện”, ông Sơn nhấn mạnh.
Khoảng trống thị trường và triết lý phát triển
Ông Sơn cho biết thị trường hiện nay không thiếu xe điện, nhưng còn thiếu những sản phẩm được thiết kế từ nhu cầu sử dụng thực tế của số đông người dùng. “Nhiều sản phẩm hoặc tập trung vào giá bán, hoặc tập trung vào công nghệ, nhưng chưa thực sự giải quyết trọn vẹn những tình huống mà người dùng gặp mỗi ngày”, ông nói.
Phần lớn nhu cầu di chuyển tại Việt Nam rất đời thường: đi làm, chở con, đi siêu thị, leo dốc hầm, quay đầu trong hẻm nhỏ, sạc ở nhà qua đêm. ERA được phát triển từ chính những tình huống nhỏ như vậy. “Chúng tôi không bắt đầu bằng câu hỏi ‘làm thêm một chiếc xe điện mạnh hơn’, mà bắt đầu bằng câu hỏi: làm sao để xe điện trở thành lựa chọn mặc định cho một gia đình Việt Nam”, ông Sơn chia sẻ.
Làm chủ công nghệ lõi
Dat Bike đã chọn hướng làm chủ công nghệ lõi thay vì chỉ lắp ráp linh kiện. Hãng tự phát triển từ pin, động cơ, controller cho tới phần mềm. “Phải làm chủ công nghệ và chuỗi cung ứng thì mới có khả năng cải tiến liên tục và nhanh chóng để sản phẩm có thể tốt hơn mỗi ngày”, ông Sơn giải thích.
Nếu chỉ nhập xe hoặc mua sẵn linh kiện lắp ráp, có thể làm ra một chiếc xe điện “ổn” ở thời điểm hiện tại, nhưng khó tạo ra bước nhảy đủ lớn để vượt qua xe xăng. “Bởi vì mặt bằng công nghệ xe điện hiện nay, đặc biệt ở phân khúc phổ thông, vẫn chưa đạt đến mức hoàn thiện như xe xăng sau hàng chục năm phát triển. Nếu chỉ đi theo con đường ‘mua cái có sẵn’, thì về bản chất mình luôn bị giới hạn bởi công nghệ của người khác”, ông nói.
Integrated Charger – bước đột phá về trải nghiệm sạc
Dat Bike quyết định tự phát triển công nghệ Sạc tích hợp (Integrated Charger) thay vì sử dụng cấu trúc sạc truyền thống. Ông Sơn lý giải: “Vì chúng tôi tin rằng trải nghiệm sạc không phải là một ‘phụ kiện đi kèm’, mà là một phần cốt lõi quyết định việc người dùng có thật sự muốn sống cùng xe điện mỗi ngày hay không.”
Phần lớn xe máy điện hiện nay sử dụng cấu trúc truyền thống với bộ sạc và motor controller là hai hệ thống tách biệt. Dat Bike tích hợp bộ sạc trực tiếp vào motor controller và toàn bộ hệ truyền động, cho phép dùng chung khoảng 70% linh kiện giữa chức năng vận hành và sạc. Điều này giúp tối ưu không gian và khối lượng, giảm moving parts, tận dụng khối kim loại lớn của động cơ và swingarm làm tản nhiệt tự nhiên, cho phép sạc nhanh mà không cần quạt.
“Việc loại bỏ quạt cũng đồng nghĩa với việc giảm thêm một moving part, vốn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây hỏng hóc sau thời gian dài sử dụng”, ông Sơn cho biết. Công nghệ này đã được Dat Bike nộp hồ sơ đăng ký bằng sáng chế.
Trải nghiệm sử dụng hàng ngày
Với Integrated Charger, người dùng chỉ cần rút dây sạc tích hợp trực tiếp từ trong xe và cắm vào ổ điện dân dụng, không cần mang thêm bộ sạc, không phụ thuộc vào hạ tầng riêng. Quá trình sạc yên tĩnh hơn nhờ không có quạt, phù hợp cho sạc qua đêm. Với chế độ Boost, ERA E1 có thể sạc khoảng 15 phút để đi thêm khoảng 30 km.
Ông Sơn kết luận: “Chúng tôi muốn ERA được nhớ đến như chiếc xe khiến nhiều người lần đầu tiên cảm thấy: ‘À, xe điện thật ra đã đủ sẵn sàng cho cuộc sống hàng ngày rồi’. Không phải vì nó có nhiều công nghệ hơn, mà vì nó khiến việc sử dụng xe điện trở nên tự nhiên hơn. Tôi nghĩ cột mốc quan trọng nhất của ngành xe điện không phải lúc xe điện mạnh hơn xe xăng, mà là lúc người dùng bắt đầu quên mất sự khác biệt giữa hai thứ đó trong đời sống hàng ngày.”
