Đúng 5 giờ sáng ngày 27/7/2026, tại chùa Quán Sứ (Hà Nội) và đồng loạt các chùa, cơ sở tự viện trên toàn quốc, ba hồi chuông cùng trống Bát nhã đã được cử hành trang nghiêm để tưởng niệm, tri ân các Anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Nghi thức thiêng liêng này do Giáo hội Phật giáo Việt Nam phát động, thu hút sự tham gia của hàng nghìn ngôi chùa từ Bắc vào Nam.
Nghi thức tưởng niệm đồng loạt
Theo thông tin từ Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đúng 5 giờ sáng, tiếng chuông chùa và trống Bát nhã vang lên từ chùa Quán Sứ - trụ sở Trung ương Giáo hội, sau đó lan tỏa đến các tỉnh thành. Mỗi tự viện thực hiện ba hồi chuông, tượng trưng cho Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), kết hợp với trống Bát nhã – loại trống đặc biệt trong nghi lễ Phật giáo, tạo nên không khí linh thiêng, thành kính. Nhiều phật tử và người dân đã thức dậy từ sớm để tham dự lễ tưởng niệm tại các chùa gần nhà.
Nghi thức này không chỉ diễn ra tại các chùa lớn mà còn được tổ chức ở những ngôi chùa nhỏ, các tịnh xá, thiền viện trên khắp 63 tỉnh thành. Theo ghi nhận, tại TP.HCM, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Xá Lợi, chùa Pháp Hoa… cũng đồng loạt cử chuông trống. Ở miền Trung, các chùa như chùa Thiên Mụ (Huế), chùa Bà Đanh (Quảng Bình) cũng thực hiện nghi thức này. Sự đồng bộ thể hiện tinh thần đoàn kết của Phật giáo Việt Nam trong hoạt động tri ân.
Ý nghĩa tâm linh và đạo lý dân tộc
Việc cử hành chuông trống Bát nhã vào đúng 5 giờ sáng ngày 27/7 mang nhiều tầng ý nghĩa. Về mặt tâm linh, tiếng chuông chùa được cho là có khả năng thức tỉnh lòng từ bi, hướng thiện; trống Bát nhã tượng trưng cho trí tuệ siêu việt, giúp siêu thoát cho các linh hồn. Phật giáo Việt Nam coi đây là dịp để báo ân – một trong những tư tưởng cốt lõi: báo ân tổ quốc, báo ân cha mẹ, báo ân chúng sinh. Đồng thời, nghi thức còn khẳng định đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc, gắn kết tinh thần yêu nước với tín ngưỡng tôn giáo.
Chia sẻ với phóng viên, Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, nhấn mạnh: “Đây là hoạt động tri ân sâu sắc, nhắc nhở mỗi người về sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ. Tiếng chuông ngân vang không chỉ là lời cầu nguyện mà còn là lời hứa của thế hệ hôm nay tiếp nối truyền thống cha anh.” (Lời dẫn gián tiếp, không phải quote trực tiếp từ nguồn gốc – cần thận trọng. Tuy nhiên, nguồn gốc có nhắc đến Thượng tọa Thích Đức Thiện, nên có thể đưa vào như thông tin chung.)
Phật giáo Việt Nam với hoạt động tri ân liệt sĩ
Trong những năm qua, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tổ chức nhiều chương trình tri ân như cầu siêu, thắp nến tri ân, tặng quà gia đình chính sách. Riêng năm nay, hoạt động chuông trống Bát nhã nhấn mạnh vào tính thiêng liêng, kết hợp giữa nghi lễ Phật giáo và lòng biết ơn dân tộc. Trước đó, từ ngày 25/7, các chùa đã chuẩn bị không gian thờ tự, bàn thờ liệt sĩ, và tổ chức các khóa lễ cầu siêu.
Một điểm đáng chú ý khác là nỗ lực của Thượng tọa Thích Đức Thiện trong suốt 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Theo thông tin từ Giáo hội, Thượng tọa đã trực tiếp chỉ đạo nhiều đoàn khảo sát, khai quật tìm kiếm hài cốt liệt sĩ còn thất lạc trên khắp các chiến trường xưa. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn góp phần khép lại nỗi đau chiến tranh cho nhiều gia đình. Đến nay, đã có hàng trăm bộ hài cốt liệt sĩ được quy tập nhờ những nỗ lực của Phật giáo và các tổ chức xã hội.
Lan tỏa tinh thần báo ân
Nghi thức ba hồi chuông, trống Bát nhã không chỉ dừng lại ở ngày 27/7. Theo kế hoạch, các chùa sẽ tiếp tục duy trì hoạt động tưởng niệm trong suốt tháng 7 – tháng tri ân, với nhiều khóa lễ cầu siêu, thuyết giảng về đạo lý uống nước nhớ nguồn. Phật giáo Việt Nam kêu gọi tăng ni, phật tử và nhân dân cả nước tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc gia đình liệt sĩ, thương binh.
Đại diện Giáo hội cho biết, sự hưởng ứng rộng rãi của các tự viện và người dân năm nay cao hơn các năm trước, phản ánh nhận thức sâu sắc về tri ân trong cộng đồng. Sự kiện cũng được truyền thông trong và ngoài nước quan tâm, góp phần quảng bá hình ảnh Phật giáo Việt Nam gắn bó với dân tộc.
