Báo cáo mới nhất của Văn phòng Liên Hợp Quốc về phòng chống ma túy và tội phạm (UNODC) công bố ngày 21/7 cho thấy, các vụ lừa đảo trực tuyến tại Đông Nam Á đã gây thiệt hại lên tới 49 tỷ USD trong năm 2025, tăng đáng kể so với mức ước tính 18-37 tỷ USD của năm 2023. Phần lớn thiệt hại đến từ các vụ lừa đảo đầu tư trực tuyến, đặc biệt là các chiêu trò đầu tư tiền điện tử, chứng khoán và mô hình 'pig butchering' (lừa đảo nuôi dưỡng lòng tin), nơi nạn nhân bị dụ dỗ đầu tư qua các nền tảng giả mạo trước khi bị chiếm đoạt toàn bộ tài sản.
Đông Nam Á là trung tâm tội phạm số
UNODC cho biết, khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia và Myanmar, tiếp tục là trung tâm hoạt động của các tổ chức tội phạm điều hành những khu phức hợp lừa đảo trực tuyến quy mô lớn. Các đường dây này sử dụng cả lao động tự nguyện lẫn nạn nhân bị mua bán người để thực hiện các vụ lừa đảo nhằm vào người dùng internet trên toàn thế giới. Trong hai năm qua, Trung Quốc, Hàn Quốc và vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) là những nơi ghi nhận thiệt hại lớn nhất trong khu vực, với số tiền bị lừa lên tới hàng tỷ USD.
Tội phạm có tổ chức vận hành như doanh nghiệp
Theo UNODC, các băng nhóm tội phạm có tổ chức đang chuyển từ mô hình hoạt động rời rạc sang mạng lưới xuyên quốc gia có mức độ tích hợp và ứng dụng công nghệ cao hơn. Chúng mở rộng sang nhiều lĩnh vực phạm pháp như mua bán người, rửa tiền, ngân hàng ngầm, buôn người di cư và đầu tư bất động sản bất hợp pháp. Đại diện khu vực của UNODC, bà Delphine Schantz nhận định: 'Các tổ chức tội phạm hiện vận hành theo mô hình tương tự doanh nghiệp, với các bộ phận chuyên trách về rửa tiền, mua bán người, thu thập dữ liệu và điều hành các nền tảng lừa đảo, cùng sử dụng chung một mạng lưới dịch vụ ngầm.' Xu hướng này khiến công tác thực thi pháp luật gặp nhiều thách thức, đồng thời đe dọa quản trị quốc gia cũng như ổn định kinh tế - xã hội trong khu vực.
Phối hợp quốc tế trấn áp mạng lưới lừa đảo
Trước sức ép từ cộng đồng quốc tế, nhiều nước đã tăng cường phối hợp trấn áp các mạng lưới lừa đảo xuyên biên giới. Trong năm qua, Mỹ và Anh đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nhiều cá nhân, doanh nghiệp bị cáo buộc điều hành các đường dây lừa đảo trực tuyến có liên quan mua bán người, trong khi Campuchia dẫn độ một số đối tượng cầm đầu các mạng lưới này về Trung Quốc để phục vụ điều tra và xét xử. Thái Lan và Mỹ nhất trí tăng cường hợp tác chống lại các trung tâm lừa đảo và tội phạm xuyên quốc gia, với mục tiêu triệt phá toàn bộ mạng lưới tội phạm thay vì chỉ truy tố những kẻ phạm tội cấp thấp.
Thái Lan - Mỹ tăng cường hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia
Ngày 21/7, Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Nội vụ Thái Lan Anutin Charnvirakul đã tiếp Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel, tập trung vào việc mở rộng hợp tác quốc tế chống lại các băng nhóm lừa đảo. Hai bên nhất trí cần hành động vượt ra ngoài việc bắt giữ những đối tượng cấp thấp, thay vào đó nhắm vào những kẻ nắm quyền kiểm soát mạng lưới, kênh tài chính, cơ sở hạ tầng hỗ trợ và các liên kết với những nhóm tội phạm xuyên quốc gia khác. Trước đó, ông Patel cho biết FBI đang hợp tác với các đối tác nước ngoài để truy bắt các tổ chức gian lận đã lừa đảo hàng tỷ USD từ các nạn nhân, bao gồm cả người Mỹ bị nhắm mục tiêu từ nước ngoài.
Trung Quốc và Philippines phối hợp triệt phá đường dây lừa đảo viễn thông
Trung Quốc và Philippines cũng cam kết phối hợp triệt phá đường dây lừa đảo viễn thông. Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines cho biết, các cơ quan thực thi pháp luật của hai nước đã phối hợp triệt phá thành công một đường dây lừa đảo viễn thông hoạt động tại Philippines. Theo nguồn tin Bjnews.com, nhóm này đã thực hiện các hoạt động lừa đảo với tổng số tiền gần 10 triệu nhân dân tệ (1,48 triệu USD). Trung Quốc đã truy nã và bắt giữ sáu nghi phạm bị cáo buộc phạm nhiều tội danh, bao gồm lừa đảo viễn thông, rửa tiền và che giấu số tiền có được do phạm tội. Trong quá trình truy quét, lực lượng chức năng đã thu giữ một lượng lớn máy tính, điện thoại di động, con dấu giả và các công cụ khác được sử dụng trong các vụ phạm tội, cũng như súng ngắn, ma túy và các vật phẩm bị cấm khác. Với sự phối hợp của Đại sứ quán Trung Quốc tại Philippines, các quan chức quản lý di dân Philippines đã áp giải sáu nghi phạm trở về Trung Quốc.
