Chiều 23/7, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM cùng Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức họp báo cung cấp thông tin kinh tế - xã hội. Tại đây, ông Phạm Nhật Linh, Trưởng ban quản lý Dự án 3, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng Hạ tầng đô thị TP.HCM, đã cập nhật tiến độ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm.
Mục tiêu rút ngắn tiến độ gần 1 năm
Theo ông Linh, TP.HCM đang xem xét rút ngắn tiến độ dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm gần 1 năm theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được. Hợp đồng hiện quy định thời gian hoàn thành vào tháng 8/2028, nhưng thành phố đặt mục tiêu đưa công trình về đích cuối năm 2027. Ban Quản lý dự án cùng các nhà thầu đang rà soát tính khả thi, lập lại tiến độ thi công và đề xuất giải pháp để báo cáo UBND TP.HCM xem xét, chấp thuận.
Ba gói thầu triển khai đồng loạt
Dự án được chia thành ba gói thầu và triển khai đồng loạt. Gói XL-03 (đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, dài khoảng 1,3km qua phường An Nhơn và Bình Lợi Trung) đã đạt khoảng 75% khối lượng. Nhà thầu đang hoàn thiện các hạng mục còn lại, dự kiến thông xe kỹ thuật một bên tuyến trước ngày 2/9 và hoàn thành toàn bộ gói thầu vào tháng 11 năm nay.
Hai gói thầu còn lại là XL-01 (đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy, gồm rạch Cầu Sơn dài khoảng 2,9km qua phường Gia Định và Bình Thạnh) và XL-02 (đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, gồm rạch Bình Lợi, rạch Bình Triệu dài khoảng 4,5km qua phường Bình Thạnh và Bình Lợi Trung). Các gói này được triển khai sau khi tiếp nhận mặt bằng cuối tháng 6. Hiện, nhà thầu huy động nhiều mũi thi công, tập trung xử lý nền đất, đóng cọc, thi công kè và mở rộng mặt bằng để tăng sản lượng.
Đề xuất 'luồng xanh' cho vận chuyển vật tư
Về công tác giải phóng mặt bằng, ông Linh cho biết có 2.190 trường hợp bị ảnh hưởng có phương án bồi thường, gồm 897 trường hợp một phần và 1.293 trường hợp toàn phần. Đến cuối tháng 6/2026, phường Gia Định và Bình Thạnh đã hoàn thành 100% bàn giao mặt bằng; phường An Nhơn hoàn thành từ tháng 12/2025. Riêng phường Bình Lợi Trung hoàn thành 278/317 trường hợp, đạt khoảng 90%, chưa bàn giao mặt bằng.
Để rút ngắn tiến độ, chủ đầu tư đề xuất nhiều giải pháp, trong đó có việc đẩy nhanh di dời hạ tầng kỹ thuật trong tháng 8, bổ sung máy móc, nhân lực, tăng số mũi thi công và chủ động nguồn vật liệu. Đặc biệt, Ban Quản lý dự án đề xuất Sở Xây dựng và Công an thành phố hỗ trợ cấp phép tạo “luồng xanh” giao thông ưu tiên cho phương tiện vận chuyển phục vụ thi công. Hiện nay, việc vận chuyển vật tư (cát, đá, xi măng, bê tông, thép, cấu kiện đúc sẵn...) bị giới hạn thời gian từ 22h đến 5h sáng, giới hạn tải trọng và một số tuyến đường cấm xe tải. “Luồng xanh” sẽ cho phép phương tiện lưu thông trên các tuyến đường cấm vào công trường và thêm khung giờ ban ngày (trừ giờ cao điểm), đồng thời có quy trình đăng ký cho xe quá khổ.
Xử lý nhà siêu nhỏ tại phường Gia Định
Liên quan đến dự án, phường Gia Định thông tin về hướng xử lý đối với những căn nhà siêu nhỏ. Trên địa bàn, dự án có 869 trường hợp thu hồi đất. Qua rà soát 263 trường hợp giải tỏa một phần, có 214 trường hợp còn diện tích từ 9m2 trở lên và 49 trường hợp còn diện tích dưới 9m2, bao gồm cả trường hợp có nguồn gốc là đất rạch. Trong 49 trường hợp này, 8 địa chỉ là đất trống, không có công trình xây dựng; 41 trường hợp có nhà ở hoặc công trình hiện hữu, người dân đang sử dụng để ở.
UBND phường Gia Định cho biết, theo khoản 7, Điều 91, Luật Đất đai năm 2024, đối với phần diện tích còn lại sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu được tách thửa, nếu người sử dụng đất đồng ý, Nhà nước có thể thu hồi để bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Đối với 41 trường hợp, theo quy định hiện hành, các công trình được giữ nguyên hiện trạng. Chính quyền địa phương chỉ xem xét sửa chữa, cải tạo để bảo đảm an toàn và điều kiện sinh hoạt tối thiểu, không xem xét xây dựng mới làm tăng diện tích, quy mô.
Rạch Xuyên Tâm dài khoảng 8,9 km, đi qua các phường Gia Định, Bình Thạnh, An Nhơn và Bình Lợi Trung (thuộc quận Bình Thạnh và Gò Vấp cũ). Đây là một trong những tuyến rạch ô nhiễm nhất TP.HCM, được kỳ vọng cải thiện môi trường và chỉnh trang đô thị sau khi hoàn thành.
