Mỹ đã tiến hành cuộc thử nghiệm quy mô lớn đầu tiên đối với lá chắn phòng thủ tên lửa Vòm Vàng (Golden Dome) đầy tham vọng của Tổng thống Donald Trump. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth mô tả dự án này là “có thật, mạnh mẽ và đang đi đúng hướng”.
Cuộc thử nghiệm quy mô lớn đầu tiên
Ông Hegseth cho biết ông đã trực tiếp chứng kiến cuộc thử nghiệm, trong đó một hệ thống tự động đã tiêu diệt “nhiều loại mối đe dọa đang lao tới”. Lực lượng Mỹ đã sử dụng “công nghệ thế hệ mới để chặn đứng UAV và tên lửa hành trình đang bay tới”. Người đứng đầu Lầu Năm Góc tiết lộ quân đội Mỹ đã sử dụng “công nghệ năng lượng định hướng tiên tiến”, nhưng không nêu chi tiết.
Laser công suất cao là một dạng vũ khí năng lượng định hướng có thể được sử dụng để đánh chặn một số loại mục tiêu, đặc biệt là UAV. Công nghệ này vẫn đang trong quá trình phát triển, dù Israel cho biết họ đã sử dụng các hệ thống laser nguyên mẫu trong thực chiến để đánh chặn các mục tiêu trên không.
Mục tiêu bảo vệ Bắc Mỹ trước vũ khí siêu vượt âm
Chính quyền Mỹ cho biết Vòm Vàng sẽ sẵn sàng bảo vệ Bắc Mỹ trước các mối đe dọa tiên tiến, như tên lửa siêu vượt âm, vào cuối nhiệm kỳ của ông Trump. Về cơ bản, đây là một mạng lưới gồm các hệ thống theo dõi, cảm biến và phương tiện đánh chặn nhằm tiêu diệt UAV và tên lửa đang hướng tới Mỹ, kể cả những vũ khí được phóng từ không gian.
Nhà Trắng khởi động chương trình phát triển Vòm Vàng vào tháng 1/2025, viện dẫn trong một sắc lệnh hành pháp mối đe dọa từ các cuộc tấn công bằng tên lửa, bao gồm cả vũ khí siêu vượt âm mà đối thủ của Mỹ đang phát triển. Tên lửa siêu vượt âm có tốc độ vượt quá 5 lần tốc độ âm thanh và có thể cơ động trong quá trình bay, khiến chúng khó bị các hệ thống phòng không đánh chặn hơn. Nhà Trắng mô tả nguy cơ bị tấn công từ trên không là “mối đe dọa nghiêm trọng nhất mà Mỹ phải đối mặt”.
Chi phí khổng lồ và so sánh với Vòm Sắt
Vòm Vàng được lấy cảm hứng một phần từ hệ thống Vòm Sắt nổi tiếng của Israel, mà Mỹ đã hỗ trợ phát triển. Tuy nhiên, Vòm Sắt chủ yếu được thiết kế để phòng thủ trước rocket tầm ngắn, thay vì các loạt tên lửa tầm xa có tốc độ cao trong giai đoạn đầu của quỹ đạo bay. Ông Trump mô tả Vòm Vàng là thành quả của một chương trình có nguồn gốc từ sáng kiến do cựu Tổng thống Ronald Reagan khởi động vào thập niên 1980, thường được biết đến với tên gọi “Chiến tranh giữa các vì sao”.
Tuy nhiên, Vòm Vàng được dự báo sẽ có chi phí cực kỳ lớn. Chính phủ Mỹ đã đề xuất ngân sách quốc phòng trị giá 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027, một phần nhằm tài trợ cho chương trình này. Con số đó cao hơn 40% so với ngân sách quốc phòng hiện nay, trong khi Mỹ vốn đã là quốc gia chi tiêu quốc phòng lớn nhất thế giới.
Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), cơ quan phi đảng phái tư vấn cho các nhà lập pháp về vấn đề ngân sách, cho biết tháng trước rằng Vòm Vàng có thể tiêu tốn khoảng 1.200 tỷ USD trong vòng 20 năm tới, cao hơn nhiều so với khoản kinh phí ban đầu 175 tỷ USD được phân bổ cho dự án.
Hợp tác với Canada và vai trò của NORAD
Ông Trump cũng từng đề cập khả năng Canada sẽ được bảo vệ bởi Vòm Vàng, dù Ottawa chưa xác nhận liệu nước này có tham gia dự án hay không. Hiện nay, nhiệm vụ phòng thủ của Mỹ và Canada trước các tên lửa đạn đạo liên lục địa tầm xa do Bộ Chỉ huy Phòng thủ Không gian Bắc Mỹ (NORAD), cơ chế hợp tác quân sự song phương giữa hai nước, đảm nhiệm.
Ông Hegseth nói dự án đã đạt được một “cột mốc lịch sử” và Mỹ sẽ có khả năng tự vệ “mạnh mẽ hơn bao giờ hết”. Tuy nhiên, hiện nay Mỹ chưa có một hệ thống tích hợp hoàn chỉnh để đánh chặn các đòn tấn công quy mô lớn bằng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) từ đối thủ. Theo Newsweek.
