Nhu cầu xăng dầu tăng cao, dự trữ hiện tại chỉ 20-30 ngày
Theo số liệu của Bộ Công thương, tổng lượng tiêu thụ xăng dầu cả nước năm 2025 đạt khoảng 26,4 triệu m³/tấn, tăng khoảng 2% so với năm 2024 và dự kiến đạt hơn 28 triệu m³/tấn trong năm 2026. Nguồn cung nội địa chỉ đáp ứng khoảng 70% nhu cầu, 30% còn lại phải nhập khẩu (khoảng 8,4 triệu m³/tấn). Mức tiêu thụ trung bình đạt khoảng 555.000 thùng/ngày, đưa Việt Nam trở thành một trong những thị trường tiêu thụ năng lượng lớn nhất Đông Nam Á.
Hệ thống dự trữ xăng dầu Việt Nam hiện gồm ba nguồn chính: dự trữ quốc gia do Nhà nước quản lý, dự trữ thương mại của doanh nghiệp đầu mối và dự trữ sản xuất tại các nhà máy lọc dầu. Tổng hợp cả ba nguồn, mức dự trữ chỉ tương đương khoảng 20-30 ngày nhập ròng, thấp hơn đáng kể so với mức phổ biến của nhiều quốc gia trên thế giới. Các chuyên gia năng lượng cho rằng quy mô dự trữ quốc gia còn nhỏ, chủ yếu mang tính hỗ trợ ngắn hạn, chưa đủ sức can thiệp sâu vào thị trường.
Khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chiếm 15% nhu cầu cả nước
Khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên chiếm khoảng 15% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu toàn quốc. Trên cơ sở dự báo nhu cầu xăng dầu Việt Nam có thể đạt 30-35 triệu m³/tấn vào năm 2030, nhu cầu tiêu thụ khu vực này dự kiến mỗi năm đạt khoảng 4,5-5,25 triệu m³/tấn, tương đương khoảng 12.300-14.400 m³/ngày. Trong đó, khu vực Nam Trung Bộ chiếm khoảng 3,1-3,57 triệu m³/tấn/năm và khu vực Tây Nguyên chiếm khoảng 1,4-1,68 triệu m³/tấn/năm.
Tuy nhiên, hệ thống kho chứa hiện hữu trong khu vực chưa tương xứng với nhu cầu phát triển, đặc biệt là các kho có quy mô lớn gắn với hệ thống cảng nước sâu phục vụ hoạt động nhập khẩu, trung chuyển và phân phối xăng dầu.
Đề xuất kho xăng dầu 1 triệu m³ tại Nam Vân Phong
Khu vực Nam Vân Phong thuộc Khu kinh tế Vân Phong (Khánh Hòa) có nhiều lợi thế về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và hệ thống hạ tầng giao thông, được định hướng phát triển thành trung tâm kinh tế biển, logistics, công nghiệp năng lượng và cảng biển quan trọng của miền Trung và cả nước. Hạng mục Tổng kho xăng dầu thuộc dự án Tổ hợp năng lượng Vân Phong do Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển INDEL đầu tư nghiên cứu, nhằm hình thành trung tâm tiếp nhận, lưu trữ, trung chuyển và phân phối các sản phẩm dầu mỏ quy mô lớn.
Ông Dương Hoàng Dũng, Tổng Giám đốc Công ty INDEL cho biết: “Theo định hướng nghiên cứu của nhà đầu tư, Tổng kho xăng dầu được phát triển theo mô hình kho tổng hợp, bao gồm kho đầu mối, kho thương mại, kho ngoại quan và kho dự trữ, với tổng quy mô dự kiến khoảng 1 triệu m³, gồm khoảng 300.000m³ kho dự trữ; 300.000m³ kho ngoại quan và 400.000m³ kho đầu mối, kho thương mại.” Hệ thống kho được nghiên cứu đầu tư theo hướng đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cần thiết để tham gia dự trữ xăng dầu quốc gia khi được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền chấp thuận.
Phân khu kho dự trữ quốc gia kết nối trực tiếp với cơ quan quản lý
Doanh nghiệp mong muốn được Nhà nước đặt hàng thuê kho dự trữ quốc gia để đầu tư riêng một Phân khu kho dự trữ quốc gia theo “đặt hàng” của Nhà nước, được quản lý độc lập, không chung lẫn vào kho đầu mối, thương mại. Phân khu kho dự trữ quốc gia sẽ đầu tư công nghệ thông tin hiện đại và được kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý kho của cơ quan quản lý nhà nước về xăng dầu.
Giữa tháng 5 vừa qua, tỉnh Khánh Hòa đã có văn bản kiến nghị Bộ Công thương bổ sung hạng mục Tổng kho xăng dầu vào Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Công ty INDEL cũng đã kiến nghị Thủ tướng xem xét bổ sung hạng mục này.
Đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia
Tiến sĩ Trần Văn Thế, Chủ tịch Hội đồng quản trị INDEL nhấn mạnh: “Việc hình thành Tổng kho xăng dầu quy mô khoảng 1 triệu m³ tại Nam Vân Phong sẽ bổ sung đáng kể năng lực tiếp nhận, lưu trữ và điều tiết nguồn cung xăng dầu cho khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; góp phần tăng khả năng dự trữ, cung ứng ổn định. Dự án không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực dự trữ, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh và ứng phó với các tình huống khẩn cấp trong dài hạn.”
Việc đầu tư kho xăng dầu quy mô lớn gắn với hệ thống cảng biển và dịch vụ logistics sẽ góp phần khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có của khu vực, nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng cảng biển và tạo động lực thu hút các dự án công nghiệp năng lượng, lọc hóa dầu, logistics và dịch vụ cảng biển phát triển trong tương lai.
