Sáng 20/7/2026, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV đã chính thức khai mạc trọng thể tại Thủ đô Hà Nội. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì và phát biểu khai mạc, trong khi Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn điều hành phiên khai mạc. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc cụ thể hóa các định hướng chiến lược của Đại hội XIV thành những quyết sách hành động.
13 nội dung trọng tâm và 4 bước chuyển chiến lược
Hội nghị lần này xem xét và quyết định 13 nội dung thuộc nhiều lĩnh vực, tất cả đều hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, quản trị và phát triển đất nước. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các quyết sách phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược: nâng cao năng lực lãnh đạo và chất lượng vận hành của Đảng và Nhà nước; quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia; xác lập mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người; chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ đất nước.
Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Mỗi quyết sách phải trả lời được câu hỏi: tháo gỡ điểm nghẽn nào? tạo ra năng lực mới nào? và cần điều kiện gì để thực hiện hiệu quả?" Điều này đặt ra yêu cầu cao về tính cụ thể và khả thi của các nghị quyết.
Từ sắp xếp tổ chức đến nâng cao năng lực lãnh đạo
Một trong những trọng tâm thảo luận là bước chuyển từ sắp xếp tổ chức bộ máy sang nâng cao năng lực lãnh đạo và chất lượng vận hành. Tổng Bí thư chỉ rõ: "Tinh gọn mới là điều kiện; mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, nhân dân được phục vụ tốt hơn, mức sống thực của nhân dân được nâng cao hơn." Việc sửa đổi Quy định về những điều đảng viên không được làm sẽ khắc phục tình trạng chồng chéo, khoảng trống trách nhiệm.
Báo cáo sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sẽ giúp Trung ương đánh giá chất lượng vận hành sau sắp xếp. Các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương được xem xét trong yêu cầu hình thành cực tăng trưởng mới, nâng cao quản trị đô thị và liên kết vùng.
Quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia
Hội nghị cũng tập trung vào bước chuyển từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất. Nội dung sơ kết Nghị quyết số 18 về sắp xếp tổ chức bộ máy, quan điểm sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan, cùng tổng kết Nghị quyết số 36 về chiến lược biển được đặt trong tư duy quản trị thống nhất lãnh thổ. Tổng Bí thư yêu cầu chuyển quản lý đất đai từ từng thửa đất sang quản trị không gian, từ nặng về thủ tục sang khơi thông nguồn lực, từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống. Biển được xem là không gian sinh tồn, phát triển và bảo vệ chủ quyền, cần quản trị tổng hợp, kết nối với đất liền và logistics.
Phát triển dựa trên năng suất, tri thức và con người
Bước chuyển thứ ba là từ tăng trưởng dựa vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Báo cáo kinh tế-xã hội 6 tháng đầu năm và Đề án đổi mới mô hình phát triển Việt Nam được đặt trong cùng một mạch, yêu cầu lượng hóa đến từng ngành, địa phương, tính đến yếu tố thuận và không thuận. Đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, pháp luật và kỷ cương làm trụ cột. Thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của nhân dân.
Chủ động phòng ngừa và bảo vệ đất nước
Bước chuyển cuối cùng là từ xử lý từng nguy cơ sang chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu quốc gia. Chiến lược an ninh quốc gia và tổng kết Nghị quyết số 24 về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu được đặt trong tư duy thống nhất giữa bảo vệ và phát triển. Tổng Bí thư nhấn mạnh: "An ninh là điều kiện của phát triển; phát triển bền vững, bao trùm, có sức chống chịu là nền tảng của an ninh."
Yêu cầu cụ thể hóa nghị quyết thành hành động
Tổng Bí thư yêu cầu sau Hội nghị, mỗi Nghị quyết, Kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động với 8 rõ: mục tiêu, nhiệm vụ, thẩm quyền, nguồn lực, trách nhiệm, thời hạn, sản phẩm và kết quả. Kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm.
Trước giờ khai mạc, Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sỹ tại Đài Tưởng niệm trên đường Bắc Sơn. Hội nghị dự kiến kéo dài đến ngày 24/7/2026. Theo chương trình, đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội sẽ được trình tại Hội nghị Trung ương 5.
