Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị số 11-CT/TU ngày 8/4/2026 về “Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng trong xây dựng văn hóa tiết kiệm, phòng chống lãng phí trên địa bàn Thành phố Hà Nội”. Văn bản này quán triệt quan điểm xây dựng và thực hành văn hóa tiết kiệm là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng.
Thực trạng lãng phí và yêu cầu cấp bách
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đã được triển khai quyết liệt, song tình trạng lãng phí vẫn diễn ra với những biểu hiện khác nhau. Đó là tình trạng dự án đầu tư công kéo dài, điều chỉnh nhiều lần; đất đai, trụ sở công sử dụng chưa hiệu quả; hội họp còn hình thức; thủ tục hành chính ở một số nơi còn rườm rà. Khi nguồn lực phát triển vẫn có giới hạn, trong khi nhu cầu đầu tư cho hạ tầng, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, an sinh xã hội ngày càng lớn thì yêu cầu thực hành tiết kiệm, chống lãng phí càng trở nên cấp bách. Xây dựng văn hóa chống lãng phí phải trở thành chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội; đồng thời là căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của nhiều cơ quan, đơn vị, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và từng cán bộ, đảng viên.
Nội dung chính của Chỉ thị 11-CT/TU
Chỉ thị số 11-CT/TU hướng đến xây dựng một nền văn hóa tiết kiệm bền vững, tinh thần chống lãng phí trở thành ý thức tự giác và chuẩn mực ứng xử của cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô. Theo đó, xây dựng văn hóa tiết kiệm là xây dựng ý thức, thái độ, hành vi của mỗi tổ chức, cá nhân trong sử dụng thời gian, tài chính, tài sản và các nguồn lực xã hội; hình thành lối sống tiết kiệm, trách nhiệm, góp phần xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Điều này cho thấy tiết kiệm được nhìn nhận như một giá trị văn hóa, một yêu cầu về đạo đức công vụ và trách nhiệm xã hội.
Trách nhiệm người đứng đầu và sự gương mẫu của cán bộ
Một trong những điểm nhấn quan trọng của Chỉ thị số 11-CT/TU là yêu cầu xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Việc thực hành tiết kiệm, phòng, chống lãng phí được xem là tiêu chí quan trọng trong đánh giá năng lực lãnh đạo, quản lý và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra lãng phí nghiêm trọng, kéo dài mà không phát hiện, xử lý kịp thời. Theo các chuyên gia, đây là giải pháp then chốt bởi mọi chủ trương, quy định dù đầy đủ đến đâu nhưng nếu người đứng đầu không quyết liệt, không gương mẫu thì khó tạo được chuyển biến thực chất. Cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo phải tiên phong trong lối sống giản dị, không phô trương, hình thức. Sự gương mẫu được thể hiện trong sử dụng ngân sách, tài sản công, đồng thời trong phong cách làm việc, tinh thần trách nhiệm, thái độ với nhân dân và cách tổ chức đời sống cá nhân. Khi cán bộ thật sự tiết kiệm, gần dân, trọng hiệu quả công việc thì sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.
Các giải pháp cụ thể của thành phố
Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 2426/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Chỉ đạo phòng, chống lãng phí Thành phố Hà Nội. Theo đó, thành phố yêu cầu xây dựng văn hóa tiết kiệm, liêm chính trong các cơ quan, tổ chức; chuyển trọng tâm từ “thực hành tiết kiệm” sang “xây dựng lối sống tiết kiệm”, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và là tiêu chuẩn đánh giá đạo đức công vụ hằng ngày của cán bộ, công chức, viên chức. Cùng với đó, thành phố sẽ rà soát, cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, ngăn chặn “từ sớm, từ xa” các nguy cơ gây thất thoát, lãng phí nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công của Thủ đô.
Gắn với mục tiêu phát triển quốc gia
Tinh thần xây dựng văn hóa tiết kiệm của Hà Nội cũng gắn với yêu cầu mà Đại hội XIV của Đảng đặt ra là kiên quyết tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông và giải phóng mọi nguồn lực cho phát triển. Trong đó, phòng, chống lãng phí chính là một giải pháp quan trọng để đưa các nguồn lực đang bị thất thoát, trì trệ hoặc sử dụng kém hiệu quả trở lại phục vụ mục tiêu tăng trưởng. Mỗi nguồn lực được sử dụng hiệu quả sẽ góp phần tạo thêm dư địa cho đầu tư phát triển, nâng cao chất lượng sống của người dân và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
