WHO lùi thời hạn đàm phán thỏa thuận ứng phó đại dịch toàn cầu
Các quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã không thể đạt được thỏa thuận cuối cùng về hệ thống ứng phó đại dịch toàn cầu sau một tuần thương thuyết căng thẳng tại trụ sở ở Geneva, Thụy Sĩ. Thay vào đó, các bên đã đồng ý lùi thời hạn và sẽ tiếp tục đàm phán vào cuối tháng 4 tới.
Bất đồng sâu sắc về chia sẻ lợi ích từ mầm bệnh
Cuộc họp từ ngày 23 đến 28.3 được kỳ vọng sẽ hoàn tất thỏa thuận về hệ thống "Tiếp cận Mầm bệnh và Chia sẻ Lợi ích" (PABS). Tuy nhiên, đến khuya ngày cuối cùng, các nước nhận thấy cần thêm thời gian để giải quyết những khác biệt cơ bản. Các cuộc thảo luận mới sẽ diễn ra từ ngày 27.4 đến 1.5.
Hệ thống PABS được thiết kế để phân bổ quyền tiếp cận các mầm bệnh nguy hiểm có khả năng gây đại dịch, đồng thời đảm bảo chia sẻ công bằng những lợi ích thu được từ hoạt động nghiên cứu, bao gồm vắc xin mới, phương pháp xét nghiệm và điều trị.
Xung đột lợi ích giữa các khu vực
Một trong những điểm tranh cãi chính là yêu cầu của các nước châu Phi về việc đảm bảo quyền tiếp cận các sản phẩm y tế phát triển từ dữ liệu mầm bệnh mà họ cung cấp. Các quốc gia này muốn có cơ chế ràng buộc pháp lý để không bị thiệt thòi trong quá trình chia sẻ thông tin.
Ngược lại, các nước châu Âu, đặc biệt là những quốc gia có ngành công nghiệp dược phẩm lớn như Đức và Pháp, cảnh báo rằng việc bắt buộc chia sẻ lợi ích có thể làm suy giảm động lực nghiên cứu và phát triển. Họ lo ngại rằng các quy định quá cứng nhắc sẽ khiến các công ty dược ngần ngại đầu tư vào nghiên cứu mầm bệnh mới.
Bối cảnh dịch bệnh vẫn phức tạp
Việc đàm phán bị trì hoãn diễn ra trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp. Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) mới đây cảnh báo về sự gia tăng số ca nhiễm từ biến thể đột biến cao có tên BA.3.2, được biệt danh là "Cicada".
Theo thông tin từ USA Today ngày 28.3, biến thể này đã được phát hiện tại ít nhất 23 tiểu bang của Mỹ, cho thấy mối đe dọa từ đại dịch vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt. Sự xuất hiện của các biến thể mới nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một khung pháp lý toàn cầu để ứng phó kịp thời với các mầm bệnh trong tương lai.
Các chuyên gia y tế công cộng cho rằng việc WHO và các quốc gia thành viên cần nhanh chóng tìm ra tiếng nói chung, bởi sự chậm trễ trong đàm phán có thể làm giảm hiệu quả ứng phó khi đại dịch mới bùng phát. Thế giới vẫn cần một cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn sau những bài học từ đại dịch Covid-19.
