Bộ Y tế họp khẩn về dịch tay chân miệng, vắc xin EV71 dự kiến về Việt Nam cuối năm 2026
Lãnh đạo Bộ Y tế vừa tổ chức một cuộc làm việc khẩn cấp với các đơn vị y tế khu vực phía Nam để đánh giá tình hình và triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh tay chân miệng đang có diễn biến hết sức phức tạp. Một trong những nội dung trọng tâm được thảo luận tại cuộc họp này chính là vấn đề vắc xin phòng bệnh.
Tình hình dịch bệnh diễn biến nghiêm trọng
Theo thống kê mới nhất, chỉ trong vòng gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hơn 25.000 ca mắc bệnh tay chân miệng. Con số này đáng báo động khi tăng gấp khoảng 5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Điều đáng lo ngại hơn là sự xuất hiện trở lại của chủng vi rút Enterovirus 71 (EV71) từ tháng 11/2025. Đây là tác nhân chính gây ra các ca bệnh nặng, có khả năng dẫn đến biến chứng thần kinh và khiến bệnh diễn tiến cực kỳ nhanh chóng.
Hậu quả thương tâm của đợt dịch này là 8 trẻ em đã tử vong chỉ trong quý đầu năm. Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 4 ca tử vong. Các tỉnh thành khác bao gồm An Giang, Cần Thơ, Đồng Nai và Đồng Tháp mỗi nơi ghi nhận 1 ca.
Mặc dù ngành y tế đã nỗ lực triển khai nhiều biện pháp phòng chống, tình hình dịch bệnh vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp với số ca mắc mới không ngừng gia tăng, đặt ra những thách thức lớn cho công tác y tế công cộng.
Vắc xin - giải pháp then chốt được kỳ vọng
Tại cuộc làm việc, Tiến sĩ - Bác sĩ Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của vắc xin. Ông cho biết bên cạnh các giải pháp truyền thống về vệ sinh và ngăn chặn đường lây truyền, vắc xin phòng bệnh sẽ là giải pháp hiệu quả và bền vững hơn.
"Chúng tôi kỳ vọng rằng với sự có mặt của vắc xin tay chân miệng, chúng ta sẽ giảm được đáng kể tỷ lệ mắc bệnh hoặc ít nhất là giảm mức độ nặng của bệnh. Đặc biệt, nếu có vắc xin phòng được tác nhân EV71 thì việc quản lý và điều trị bệnh tay chân miệng sẽ trở nên nhẹ nhàng hơn, từ đó giảm bớt gánh nặng cho toàn bộ hệ thống y tế", bác sĩ Châu phát biểu.
Vắc xin Envacgen đã được cấp phép, chờ nhập khẩu
Liên quan trực tiếp đến vấn đề này, vào ngày 17 tháng 3, Cục Quản lý Dược thuộc Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 145, công bố danh mục 13 vắc xin và sinh phẩm được cấp hoặc gia hạn giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam trong đợt thứ 58. Đáng chú ý, trong danh mục này có sự xuất hiện của vắc xin tay chân miệng Envacgen, với số đăng ký 471310033726.
Vắc xin Envacgen là loại vắc xin vi rút Enterovirus A71 (EV71) toàn phần bất hoạt, liều lượng 2,5mcg/0,5ml. Một điểm đặc biệt là mặc dù do Đài Loan đăng ký, vắc xin này có sự hợp tác nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 tại Việt Nam, với đơn vị phối hợp là Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Trọng Toàn, Giám đốc Trung tâm Thử nghiệm Lâm sàng thuộc Viện Pasteur TP.HCM, kết quả nghiên cứu lâm sàng giai đoạn 3 cho thấy:
- Vắc xin có hiệu quả bảo vệ cao đối với chủng EV71 đang lưu hành phổ biến tại Việt Nam và Đài Loan.
- Hiệu quả giảm nguy cơ mắc bệnh tay chân miệng do EV71 ở bất kỳ mức độ nặng nào lên đến 96,8%.
- Trong suốt 2 năm triển khai nghiên cứu, không ghi nhận ca mắc tay chân miệng nào trong nhóm trẻ được tiêm vắc xin.
- Tỷ lệ gặp biến cố bất lợi dự kiến sau tiêm tương tự giữa nhóm tiêm vắc xin và nhóm dùng giả dược. Hầu hết các biến cố đều ở mức độ nhẹ và tự khỏi, không có trường hợp nghiêm trọng nào liên quan đến vắc xin nghiên cứu.
Tuy nhiên, dù đã chính thức được cấp số đăng ký lưu hành, vắc xin tay chân miệng Envacgen hiện vẫn chưa được đưa vào sử dụng tại Việt Nam.
Lộ trình dự kiến đưa vắc xin vào sử dụng
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên vào ngày 30 tháng 3, đại diện Cục Quản lý Dược cho biết dự kiến đến tháng 9 hoặc tháng 10 năm 2026, vắc xin Envacgen sẽ chính thức được nhập khẩu về Việt Nam. Đây được xem là một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến phòng chống dịch bệnh tay chân miệng, mang lại hy vọng mới cho các bậc phụ huynh và ngành y tế trong việc bảo vệ sức khỏe trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
