Nhiều người tin rằng cắt giảm tinh bột và tăng cường hoa quả là cách giảm cân lành mạnh. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo thói quen này kéo dài có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ, kháng insulin, rối loạn mỡ máu và làm tăng nguy cơ đái tháo đường.
Thói quen cắt cơm, ăn hoa quả tùy thích gây hại cho gan
Theo ghi nhận tại các phòng khám nội tiết, ngày càng nhiều trường hợp có chung một thói quen ăn uống: mỗi ngày chỉ ăn vài thìa cơm hoặc duy trì một bữa chính, còn lại thay bằng hoa quả hoặc nước ép vì cho rằng đây là thực phẩm "lành mạnh", không gây tăng cân.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Giang Nam, Phó Trưởng khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Nội tiết Trung ương, cho biết nhiều bệnh nhân khi kiểm tra đã xuất hiện gan nhiễm mỡ, kháng insulin, tăng triglyceride và rối loạn đường huyết. Điểm chung ở những trường hợp này là tiêu thụ quá nhiều hoa quả hoặc sử dụng nước ép hoa quả thay thế các bữa ăn trong thời gian dài.
Cơ chế gây hại từ đường tự nhiên trong hoa quả
Hoa quả chứa các loại đường tự nhiên như fructose, glucose và sucrose. Khi tiêu thụ vượt nhu cầu, đặc biệt trong thời gian dài, lượng đường này vẫn có thể gây rối loạn chuyển hóa. Trong đó, fructose được chuyển hóa chủ yếu tại gan. Khi nạp quá nhiều fructose, gan sẽ tăng quá trình chuyển lượng đường dư thừa thành chất béo, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ và tăng triglyceride trong máu.
Gan nhiễm mỡ và kháng insulin thường tồn tại song song và thúc đẩy lẫn nhau. Kháng insulin kéo dài khiến cơ thể khó kiểm soát đường huyết, làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường ở người khỏe mạnh và khiến người bệnh khó kiểm soát đường huyết hơn.
Khuyến nghị ăn hoa quả đúng cách
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay người trưởng thành nên ăn khoảng 200-300g quả chín mỗi ngày. Nên ăn quả tươi thay vì uống nước ép để tận dụng chất xơ, đồng thời kiểm soát khẩu phần phù hợp với nhu cầu năng lượng. Không nên dùng hoa quả thay thế hoàn toàn các bữa ăn chính hoặc cắt giảm tinh bột cực đoan.
Các chuyên gia khuyến cáo cần cân bằng giữa tinh bột, đạm, chất béo lành mạnh, rau xanh và hoa quả, kết hợp vận động thường xuyên để kiểm soát cân nặng và phòng ngừa rối loạn chuyển hóa.
