Chủ động tiêm vaccine trước khi mang thai là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Theo TS.BS Lê Thị Thu Hà, Bệnh viện Từ Dũ, trong thai kỳ, hệ miễn dịch của người phụ nữ suy giảm so với bình thường, khiến nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm tăng lên. Nếu không được phòng ngừa, một số tác nhân gây bệnh có thể lây truyền từ mẹ sang con, làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, thai lưu hoặc dị tật bẩm sinh.
Vaccine rubella – ưu tiên hàng đầu
Trong số các vaccine được khuyến cáo, vaccine phòng rubella đặc biệt quan trọng. Nếu người mẹ mắc rubella khi mang thai, nhất là trong ba tháng đầu, thai nhi có nguy cơ bị tổn thương não, tim, tai và mắt, thậm chí để lại hội chứng rubella bẩm sinh hoặc dẫn đến sảy thai, sinh non. Phụ nữ nên tiêm vaccine này ít nhất 3 tháng trước khi mang thai. Chủ động tiêm vaccine trước khi mang thai không chỉ bảo vệ sức khỏe người mẹ mà còn giảm nguy cơ thai nhi mắc dị tật bẩm sinh, sinh non và các biến chứng nghiêm trọng.
Vaccine sởi và quai bị
Tương tự, vaccine sởi cũng cần được tiêm trước khi mang thai khoảng 3 tháng. Nhiễm sởi trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non và ảnh hưởng sự phát triển của thai nhi. Đối với quai bị, nếu mắc bệnh trong thời gian mang thai, đặc biệt ở ba tháng đầu, người mẹ có nguy cơ cao sinh non, thai chết lưu hoặc thai nhi bị dị tật bẩm sinh. Vaccine quai bị cũng được khuyến cáo tiêm trước khi mang thai 3 tháng.
Vaccine phối hợp MMR
Hiện nay, phụ nữ có thể lựa chọn vaccine phối hợp 3 trong 1 phòng sởi - quai bị - rubella (MMR). Chỉ với một mũi tiêm, người chuẩn bị mang thai có thể tạo miễn dịch với cả ba bệnh truyền nhiễm nguy hiểm này. Điều này giúp giảm số lần tiêm và đảm bảo hiệu quả bảo vệ toàn diện.
Vaccine bạch hầu – uốn ván – ho gà
Vaccine bạch hầu - uốn ván - ho gà cũng là mũi tiêm quan trọng giúp tạo miễn dịch trước khi mang thai. Theo chỉ định của bác sĩ và lịch tiêm chủng phù hợp, phụ nữ nên hoàn thành mũi tiêm trước khi có thai để giảm nguy cơ mắc bệnh cho mẹ và góp phần bảo vệ trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời. Ho gà đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ, có thể gây biến chứng nặng nề.
Vaccine thủy đậu
Ngoài ra, vaccine thủy đậu rất cần thiết đối với những phụ nữ chưa từng mắc bệnh hoặc chưa từng tiêm phòng. Nhiễm thủy đậu khi mang thai có thể khiến trẻ sinh ra mắc hội chứng thủy đậu bẩm sinh với nhiều biến chứng nặng như đầu nhỏ, co cứng tay chân, tổn thương thần kinh hoặc bại não. Vaccine thủy đậu nên được tiêm ít nhất 3 tháng trước khi mang thai.
Vaccine cúm mùa
Bên cạnh đó, vaccine cúm mùa được khuyến cáo tiêm ít nhất một tháng trước khi mang thai và nên nhắc lại hàng năm. Phụ nữ mang thai thuộc nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng do cúm. Nếu mắc bệnh, đặc biệt trong ba tháng đầu hoặc ba tháng cuối thai kỳ, thai nhi có thể bị ảnh hưởng đến quá trình phát triển, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh.
Vaccine HPV
Đặc biệt, vaccine HPV (virus gây u nhú ở người) cũng được khuyến cáo đối với phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Vaccine giúp phòng ngừa các chủng HPV nguy cơ cao - nguyên nhân của khoảng 95% trường hợp ung thư cổ tử cung, đồng thời giảm nguy cơ mắc các bệnh lý khác như ung thư âm hộ, âm đạo, hậu môn và mụn cóc sinh dục. Phụ nữ có kế hoạch mang thai nên hoàn thành phác đồ tiêm vaccine HPV trước khi có thai theo khuyến cáo của bác sĩ. Vaccine HPV không được khuyến cáo tiêm trong thời gian mang thai, vì vậy việc chủ động tiêm trước khi mang thai sẽ giúp người phụ nữ được bảo vệ tốt hơn mà không làm gián đoạn kế hoạch sinh con.
Tóm lại, việc tiêm đầy đủ các vaccine trước khi mang thai là bước chuẩn bị quan trọng để đảm bảo một thai kỳ khỏe mạnh. Phụ nữ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xây dựng lịch tiêm phù hợp, bảo vệ cả mẹ và bé khỏi những nguy cơ không đáng có.
