Theo báo cáo GLOBOCAN mới nhất của WHO năm 2026, ung thư vòm họng ghi nhận khoảng 120.000-130.000 ca mắc mới và 73.000-80.000 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu. Tại Việt Nam và Đông Nam Á, căn bệnh này đứng số 1 về tỷ lệ mắc trong nhóm ung thư đầu mặt cổ, chiếm tới 40-50%, dù trên quy mô toàn cầu chỉ chiếm khoảng 10-12% nhóm này. Bác sĩ Zhu Xishan, Trưởng khoa Ung bướu tại Bệnh viện số 1 Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), cho biết ung thư vòm họng rất nguy hiểm vì dễ bị nhầm với bệnh tai mũi họng thông thường.
Vì sao ung thư vòm họng khó phát hiện sớm?
Vòm họng nằm ở vị trí kín đáo, ngay phía sau hốc mũi và trên họng miệng, nên không thể quan sát bằng mắt thường qua các kiểm tra thông thường. Ở giai đoạn khởi phát, khối u thường tiến triển âm thầm, không gây đau đớn dữ dội. Cấu trúc niêm mạc vòm họng giàu mạch máu và hệ thống bạch huyết, khi tế bào bất thường hình thành khối u, chúng nhanh chóng chèn ép các cơ quan lân cận thuộc hệ tai mũi họng. Các biểu hiện này rất giống cảm cúm hay viêm xoang, khiến người bệnh chủ quan, tự mua thuốc uống tại nhà. Sự chủ quan này là nguyên nhân hàng đầu khiến đa số bệnh nhân đến viện khi khối u đã tiến triển hoặc di căn.
4 dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư vòm họng
Bác sĩ Zhu nhấn mạnh, nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, tỷ lệ điều trị khỏi hoàn toàn rất cao. Người bệnh cần đi khám ngay khi có bất kỳ dấu hiệu nào dưới đây kéo dài trên 2 tuần hoặc trở nên dữ dội bất thường.
1. Chảy máu mũi hoặc nước mũi lẫn máu tươi
Khối u vùng vòm họng phát triển nhanh, giàu vi mạch tân tạo và dễ hoại tử. Khi xì mũi hoặc co bóp cơ vòm họng, khối u va chạm gây rỉ máu. Nước mũi thường có vệt máu tươi hoặc máu bầm đen, tình trạng diễn ra thường xuyên, kéo dài, đặc biệt vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.
2. Nghẹt mũi một bên kéo dài hơn 2 tuần
Khối u phát triển làm thu hẹp không gian hốc mũi. Đặc điểm phân biệt là nghẹt mũi chỉ xảy ra cố định một bên, mức độ tắc nghẽn tăng dần theo thời gian, không thuyên giảm dù dùng thuốc xịt rửa hay thuốc thông mũi thông thường.
3. Ù tai liên tục, suy giảm thính lực
Tai, mũi, họng thông thương qua vòi Eustache. Khi khối u lớn, nó chèn ép vòi nhĩ hoặc xâm lấn dây thần kinh thính giác. Người bệnh ù tai dai dẳng như tiếng ve kêu, cảm giác đầy tức như nước vào tai, khả năng nghe giảm rõ rệt.
4. Xuất hiện hạch cứng ở vùng cổ
60-90% bệnh nhân ung thư vòm họng có hạch cổ ngay từ giai đoạn sớm. Hạch thường xuất hiện ở vùng góc hàm, dưới dái tai khoảng 3-4 cm. Khác với hạch viêm (mềm, di động, biến mất sau vài ngày), hạch ung thư rất cứng, không đau, ít di động và to dần. Hạch này có thể chèn ép gây khàn giọng, khó nhai nuốt.
Các dấu hiệu thần kinh cần lưu ý
Ngoài 4 biểu hiện trên, người bệnh không nên bỏ qua các dấu hiệu thần kinh vùng đầu mặt như đau đầu âm ỉ một bên, tê bì nửa mặt, sụp mi hay nhìn đôi do khối u xâm lấn dây thần kinh sọ. Việc chú ý quan sát các tín hiệu này kết hợp nội soi tai mũi họng tầm soát định kỳ là chìa khóa giúp phát hiện sớm ung thư vòm họng, nâng cao hiệu quả điều trị.
