Ung thư vú trở thành loại ung thư phổ biến nhất ở nữ giới Việt Nam, độ tuổi mắc bệnh trẻ hóa
Thông tin được PGS y khoa Wendy Y. Chen từ Viện Ung thư Dana-Farber thuộc Đại học Y Harvard (Mỹ) chia sẻ tại Hội thảo khoa học Cập nhật tiến bộ trong điều trị và chăm sóc ung thư vào cuối tuần trước tại Thành phố Hồ Chí Minh. Theo dữ liệu từ Tổ chức Ung thư toàn cầu (GLOBOCAN), căn bệnh này hiện chiếm gần 29% tổng số ca ung thư ở nữ giới Việt Nam và đã chính thức vượt qua ung thư gan để trở thành loại ung thư có số ca mắc mới cao nhất nước ta với gần 25.000 trường hợp mỗi năm.
Độ tuổi mắc bệnh trẻ hóa và thách thức cho hệ thống y tế
Đáng lo ngại hơn, độ tuổi mắc bệnh đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế và cộng đồng trong việc nâng cao nhận thức về tầm soát sớm. Riêng tại Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn 1995-2015, số ca ung thư vú đã tăng tới 70%. Tuy nhiên, tỉ lệ bệnh nhân được phát hiện ở giai đoạn sớm chỉ đạt khoảng 26%, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển như Mỹ, nơi khoảng 50-60% số bệnh nhân được chẩn đoán ngay từ giai đoạn I.
Nguyên nhân và hậu quả của việc phát hiện muộn
PGS Chen nhận định, dù tỉ lệ mắc ung thư vú tại các nước Đông Nam Á như Việt Nam thấp hơn nhiều quốc gia phát triển nhưng tỉ lệ tử vong lại cao hơn. Nguyên nhân chính là do thói quen tầm soát định kỳ tại các nước châu Á chưa phổ biến. Khi ung thư vú được phát hiện ở giai đoạn sớm, việc điều trị thường nhẹ nhàng hơn, chi phí thấp và phần lớn được bảo hiểm y tế chi trả. Ngược lại, nếu phát hiện muộn hoặc thuộc các thể bệnh khó như ung thư vú tam âm hoặc HER2 dương tính, chi phí điều trị có thể tăng lên rất cao, từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng do phải sử dụng các thuốc nhắm trúng đích hoặc liệu pháp miễn dịch.
Khuyến cáo về phòng ngừa và tầm soát sớm
Để phòng ngừa và phát hiện bệnh sớm, các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên tự khám vú hằng tháng, tốt nhất là sau kỳ kinh nguyệt khoảng 5-7 ngày. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên khám vú lâm sàng và chụp nhũ ảnh mỗi năm một lần. Đối với những người có nguy cơ cao hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh, việc sàng lọc nên bắt đầu sớm hơn, từ khoảng 25 tuổi.
Vai trò của nhận thức cộng đồng và đào tạo y tế
Bên cạnh đó, theo chuyên gia của Viện Ung thư Dana-Farber, việc nâng cao nhận thức cộng đồng và mở rộng chương trình sàng lọc là chìa khóa để giảm tỉ lệ tử vong do ung thư vú. Việc đào tạo nhân viên y tế cộng đồng để khám vú lâm sàng và hướng dẫn phụ nữ đi kiểm tra khi phát hiện bất thường cũng có thể giúp phát hiện bệnh sớm hơn. PGS Chen nhấn mạnh: "Máy móc hiện đại rất quan trọng, nhưng con người và nhận thức cộng đồng cũng đóng vai trò không kém trong việc phát hiện ung thư sớm. Khi ung thư được phát hiện ở giai đoạn đầu, khả năng điều trị thành công và kéo dài thời gian sống của người bệnh sẽ tăng lên đáng kể."
