Theo bác sĩ Thayer Nasereddin, chuyên gia tiêu hóa và nội soi can thiệp tại viện Franciscan Health Indianapolis (Mỹ), ung thư đường tiêu hóa là nhóm bệnh ung thư hình thành tại các cơ quan thuộc hệ tiêu hóa. Bệnh bắt đầu khi các tế bào ở những cơ quan này phát triển mất kiểm soát, tạo thành khối u ác tính. Theo thời gian, các tế bào ung thư có thể xâm lấn mô xung quanh và di căn đến những bộ phận khác trong cơ thể.
Vì sao ung thư đường tiêu hóa khó bị phát hiện sớm?
Một trong những thách thức lớn nhất của ung thư đường tiêu hóa là bệnh thường tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn đầu, khối u còn nhỏ nên hầu như không gây ra triệu chứng rõ rệt. Đến khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu mới dần xuất hiện nhưng lại khá mơ hồ. Chúng dễ bị nhầm với các bệnh lý thông thường như rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dày hoặc nhiễm virus đường tiêu hóa.
Bác sĩ Nasereddin nhấn mạnh rằng việc chú ý đến những thay đổi bất thường của cơ thể, dù nhỏ, đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện ung thư ở giai đoạn còn điều trị được. Dưới đây là 5 dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua.
5 dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư đường tiêu hóa
1. Sụt cân không rõ nguyên nhân
Giảm cân ngoài ý muốn khi không ăn kiêng, không tập luyện nhiều hơn hay không dùng thuốc giảm cân là dấu hiệu cần được lưu ý. Lý do là các tế bào ung thư tiêu thụ rất nhiều năng lượng của cơ thể, khiến người bệnh sụt cân. Ngoài ra, khối u trong đường tiêu hóa có thể cản trở quá trình hấp thu chất dinh dưỡng hoặc tạo cảm giác nhanh no, làm người bệnh ăn ít hơn bình thường.
Nếu giảm khoảng 4,5 kg trở lên mà không xác định được nguyên nhân, bạn nên đi khám để được kiểm tra toàn diện.
2. Xuất huyết đường tiêu hóa và thiếu máu
Có máu trong phân là một trong những dấu hiệu điển hình của ung thư đường tiêu hóa, đặc biệt là ung thư đại trực tràng. Máu có thể có màu đỏ tươi hoặc khiến phân chuyển sang màu đen như hắc ín. Phân đen thường gợi ý tình trạng chảy máu ở đoạn trên của đường tiêu hóa, chẳng hạn như dạ dày hoặc thực quản.
Trong nhiều trường hợp, lượng máu mất rất ít và không thể quan sát bằng mắt thường. Tuy nhiên, tình trạng mất máu kéo dài sẽ dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt. Theo bác sĩ Nasereddin, nếu xét nghiệm máu cho thấy thiếu sắt mà không tìm được nguyên nhân rõ ràng, người bệnh cần được kiểm tra để loại trừ khả năng xuất huyết do bệnh lý đường tiêu hóa, trong đó có ung thư.
3. Đau bụng kéo dài
Đau bụng thoáng qua là tình trạng phổ biến, nhưng đau bụng hoặc khó chịu vùng bụng kéo dài lại là vấn đề khác. Cơn đau có thể biểu hiện dưới dạng đau âm ỉ, đau quặn hoặc đau nhói. Nguyên nhân có thể do khối u chèn ép các cơ quan, dây thần kinh hoặc mạch máu.
Nếu cơn đau xuất hiện sau khi ăn hoặc kéo dài dù đã dùng các thuốc điều trị thông thường, người bệnh nên đi khám để tìm ra nguyên nhân chính xác, thay vì chủ quan xem là bệnh dạ dày thông thường.
4. Thay đổi thói quen đại tiện
Những thay đổi bất thường trong việc đi đại tiện kéo dài nhiều ngày có thể là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề. Người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
- Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài.
- Phân thay đổi về hình dạng hoặc độ đặc.
- Phân nhỏ, dẹt hoặc mỏng như bút chì.
- Có cảm giác đi ngoài không hết phân, vẫn muốn đi tiếp sau khi đại tiện.
5. Khó nuốt
Khó nuốt là một trong những dấu hiệu điển hình của ung thư đường tiêu hóa trên, đặc biệt là ung thư thực quản và ung thư dạ dày. Người bệnh thường có cảm giác thức ăn bị mắc ở cổ họng hoặc sau xương ức khi nuốt. Khi khối u lớn dần và làm hẹp đường tiêu hóa, người bệnh sẽ ngày càng khó nuốt.
Ban đầu, tình trạng này chỉ xảy ra với thức ăn đặc, sau đó lan đến thức ăn mềm và cuối cùng là cả nước. Nếu gặp hiện tượng này, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc mà cần được thăm khám chuyên khoa tiêu hóa sớm.
Bác sĩ Nasereddin lưu ý, những dấu hiệu trên không đồng nghĩa với việc chắc chắn mắc ung thư. Tuy nhiên, nếu chúng kéo dài hoặc trở nên nghiêm trọng, việc đi khám sớm là cách tốt nhất để xác định nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp. Phát hiện sớm ung thư đường tiêu hóa mang lại cơ hội điều trị thành công cao hơn, đồng thời giúp người bệnh tránh được những biến chứng nguy hiểm.
