Một nam bệnh nhân 67 tuổi, sống tại Hà Nội, đã tham gia chương trình khám sàng lọc ung thư phổi miễn phí tại Bệnh viện Bạch Mai. Ông có tiền sử hút thuốc lá suốt 20 năm, nhưng tại thời điểm đi khám, ông không hề có các triệu chứng như ho kéo dài, đau ngực hay khó thở. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cho thấy một khối đặc nằm ở thùy trên phổi phải, với bờ tua gai – hình ảnh nghi ngờ tổn thương ác tính theo phân loại Lung-RADS 4X.
Cũng trong buổi khám sức khỏe định kỳ, các bác sĩ phát hiện thêm một nữ bệnh nhân 50 tuổi có tổn thương phổi nghi ngờ ác tính. Người phụ nữ này không hút thuốc lá, nhưng nhiều năm phải làm việc trong môi trường thường xuyên tiếp xúc với khí than và hít phải khói thuốc lá thụ động. Kết quả CT ghi nhận một khối đặc phổi kích thước 24x39 mm, kèm dấu hiệu co kéo màng phổi – dấu hiệu làm tăng nghi ngờ nguy cơ ác tính, khiến các bác sĩ chỉ định nhập viện để tiến hành các xét nghiệm chuyên sâu hơn.
Vai trò của phát hiện sớm ung thư phổi
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai), nhấn mạnh vai trò quan trọng của việc phát hiện sớm ung thư. Theo các chuyên gia, cả hai trường hợp trên đều chưa có biểu hiện lâm sàng rõ rệt. Nếu không tham gia chương trình tầm soát, những tổn thương này hoàn toàn có thể tiếp tục phát triển một cách âm thầm.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho biết, ung thư phổi là một bệnh lý nguy hiểm vì diễn tiến rất âm thầm. Ở giai đoạn sớm, người bệnh thường gần như không có triệu chứng đặc hiệu. “Khi xuất hiện các dấu hiệu như ho ra máu, đau ngực hay khó thở thì nhiều trường hợp bệnh đã bước sang giai đoạn muộn. Hai ca được phát hiện trong ngày đầu tiên là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của tầm soát sớm”, chuyên gia nhấn mạnh.
Ứng dụng AI trong tầm soát ung thư phổi
Để nâng cao khả năng phát hiện các tổn thương nhỏ, Bệnh viện Bạch Mai đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh CT phổi. Hệ thống hỗ trợ phát hiện các nốt phổi nhỏ và đánh giá nguy cơ theo thang điểm Lung-RADS chuẩn quốc tế. Sau đó, kết quả được hội chẩn đa chuyên khoa nhằm đưa ra hướng xử trí tối ưu cho từng bệnh nhân.
Theo khuyến cáo của các bác sĩ, những người hút thuốc lá, thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động, khói bụi, khí than, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi nên chủ động tầm soát định kỳ để phát hiện bệnh sớm, tăng cơ hội điều trị thành công.
