Nam thanh niên 31 tuổi thoát chết nhờ can thiệp kịp thời sau cơn nhồi máu cơ tim
Khoa cấp cứu của một bệnh viện lớn vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 31 tuổi trong tình trạng nguy kịch với các triệu chứng đau ngực dữ dội, vã mồ hôi lạnh và khó thở. Ngay lập tức, ê kíp y tế đã tiến hành điện tâm đồ và xét nghiệm men tim, xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp. Không chậm trễ, đội ngũ tim mạch can thiệp đã đưa bệnh nhân vào phòng thông tim để thực hiện thủ thuật đặt stent động mạch vành, giúp tái thông mạch máu bị tắc nghẽn. Nhờ sự xử trí nhanh chóng và chính xác, dòng máu nuôi tim đã được khôi phục, giúp bệnh nhân vượt qua cơn nguy hiểm.
Bệnh nhân trẻ tuổi không biết mình mắc bệnh tim mạch
Điều đáng chú ý trong trường hợp này là bệnh nhân còn rất trẻ và trước đó gần như không hề hay biết về tình trạng bệnh tim mạch của mình. Sau khi được kiểm tra toàn diện, các bác sĩ phát hiện bệnh nhân bị tăng huyết áp có thể đã kéo dài từ lâu, với các dấu hiệu như độ dày thành thất trái tăng lên mà bệnh nhân không nhận ra. Ngoài ra, bệnh nhân còn mắc chứng rối loạn mỡ máu và thừa cân. Tiền sử cá nhân cho thấy bệnh nhân đã hút thuốc lá trong nhiều năm, và trong gia đình có bố từng bị đột quỵ. Đáng lo ngại, trước khi xảy ra cơn nhồi máu cơ tim, bệnh nhân hầu như không có bất kỳ triệu chứng cảnh báo nào.
Trường hợp này không phải là cá biệt. Ngày càng nhiều bệnh nhân dưới 40 tuổi nhập viện vì các biến cố tim mạch nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim, và chỉ đến lúc đó họ mới phát hiện mình đã mắc tăng huyết áp từ lâu mà không hề hay biết. Mặc dù bệnh nhân trong câu chuyện này đã được cứu sống kịp thời, nhưng nhiều trường hợp khác không may mắn như vậy, dẫn đến những hậu quả đáng tiếc.
Xu hướng trẻ hóa của bệnh tăng huyết áp tại Việt Nam
Trong lĩnh vực y học tim mạch, các nghiên cứu thường xem nhóm tuổi dưới 40 hoặc từ 18 đến 39 tuổi là nhóm người trẻ trong các nghiên cứu về tăng huyết áp. Khi bệnh xuất hiện ở độ tuổi này, các bác sĩ gọi đó là tăng huyết áp khởi phát sớm. Một số nghiên cứu về bệnh tim mạch sớm thậm chí xem dưới 45 tuổi ở nam và dưới 55 tuổi ở nữ là "bệnh tim mạch sớm".
Điều đáng lo ngại là những người mắc tăng huyết áp từ tuổi 20 hoặc 30 có thể phải sống chung với huyết áp cao trong nhiều thập niên nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời. Thời gian tiếp xúc kéo dài với huyết áp cao làm tăng đáng kể nguy cơ tổn thương các cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mạch máu.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện có khoảng 1,28 tỷ người trưởng thành trên toàn cầu mắc tăng huyết áp, tương đương gần một phần ba dân số trưởng thành. Tuy nhiên, gần một nửa số người mắc bệnh không biết mình bị tăng huyết áp, và chỉ khoảng 20% kiểm soát được huyết áp ở mức an toàn.
Đáng chú ý, nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy tỷ lệ tăng huyết áp ở người trẻ từ 18 đến 39 tuổi dao động khoảng 4% đến 9%, và ở một số quốc gia phát triển có thể lên tới khoảng 13% đến 14%. Điều này cho thấy hàng chục triệu người trẻ trên thế giới đang sống chung với căn bệnh vốn trước đây được xem là chỉ phổ biến ở người trung niên.
Tại Việt Nam, bệnh tăng huyết áp cũng đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Một số nghiên cứu trong nước ghi nhận tỷ lệ tăng huyết áp ở nhóm tuổi 20 đến 40 có thể lên tới khoảng 15% đến 18% trong một số quần thể nghiên cứu. Hơn nữa, hơn một nửa số người trẻ có tình trạng tiền tăng huyết áp, nghĩa là huyết áp đã cao hơn mức bình thường và có nguy cơ tiến triển thành bệnh trong tương lai.
Thay đổi lối sống là chìa khóa quan trọng để phòng ngừa
Trường hợp bệnh nhân 31 tuổi bị nhồi máu cơ tim nêu trên là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ rằng bệnh tim mạch không còn là vấn đề riêng của người lớn tuổi. Tuy nhiên, phần lớn người trẻ hiện nay không nhận thức được nguy cơ này vì hiếm khi đo huyết áp hoặc đi khám sức khỏe định kỳ. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xảy ra các biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng.
Trong bối cảnh tăng huyết áp đang ngày càng trẻ hóa, việc đo huyết áp định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát các yếu tố nguy cơ trở nên cấp thiết ngay từ khi còn trẻ. Các biện pháp phòng ngừa bao gồm:
- Ăn uống cân bằng, giảm tiêu thụ muối và chất béo.
- Tập thể dục thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý.
- Hạn chế hoặc bỏ hút thuốc lá và rượu bia.
- Quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc.
Đối với những người đã được chẩn đoán mắc tăng huyết áp, việc thay đổi lối sống là rất quan trọng, nhưng trong nhiều trường hợp vẫn cần sử dụng thuốc hạ huyết áp theo chỉ định của bác sĩ. Các bác sĩ khuyến cáo bệnh nhân nên uống thuốc đúng liều, đúng giờ, đo huyết áp thường xuyên và tái khám định kỳ để theo dõi hiệu quả điều trị.
Hiện nay, ngưỡng được coi là tăng huyết áp đã được hạ thấp đáng kể. Theo Hội Tim mạch Mỹ năm 2025, mức huyết áp từ 130 mmHg trở lên đối với huyết áp tối đa và/hoặc từ 80 mmHg đối với huyết áp tối thiểu được xem là tăng huyết áp, so với ngưỡng trước đây là 140/90 mmHg. Điều này khiến số người thực tế bị tăng huyết áp tăng lên đáng kể khi áp dụng tiêu chuẩn mới.
Tăng huyết áp có thể diễn biến âm thầm trong nhiều năm, nhưng hậu quả của nó thì không hề thầm lặng. Phát hiện sớm và thay đổi lối sống kịp thời chính là chìa khóa then chốt để bảo vệ sức khỏe tim mạch, tránh những biến cố đáng tiếc và duy trì chất lượng cuộc sống lâu dài cho mọi người, đặc biệt là thế hệ trẻ.
