Trong năm đầu đời, trẻ cần được tiêm chủng đầy đủ theo lịch để xây dựng hàng rào miễn dịch vững chắc. Bệnh viện Nguyễn Tri Phương nhận định nhiều phụ huynh thường chỉ ghi nhớ mũi tiêm đầu tiên, bỏ qua các mũi nhắc, khiến hiệu quả phòng bệnh giảm đáng kể. Do đó, việc nắm rõ từng loại vaccine và thời điểm tiêm là yêu cầu quan trọng.
Vì sao trẻ dưới 12 tháng cần tiêm đúng lịch?
Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, phần lớn vaccine chỉ tạo ra đủ kháng thể bảo vệ sau khi trẻ được tiêm các mũi cơ bản và mũi nhắc đúng lịch. Nếu mũi tiêm bị trễ hoặc bỏ lỡ, trẻ có nguy cơ mắc bệnh trong khoảng thời gian chưa được bảo vệ. Tiêm chủng đúng hẹn không chỉ giúp trẻ an toàn mà còn góp phần duy trì miễn dịch cộng đồng.
Trong các loại vaccine cần thiết cho trẻ dưới 12 tháng tuổi, có thể kể đến vaccine phòng lao, viêm gan B, các vaccine phối hợp, cúm mùa, phế cầu, rotavirus và sởi. Mỗi loại có lịch tiêm riêng, phụ huynh cần lưu ý cụ thể.
Vaccine BCG và viêm gan B: hai mũi tiêm đầu đời
Vaccine phòng lao (BCG) là mũi duy nhất được tiêm một lần, thường thực hiện ngay sau khi trẻ chào đời. Nếu trẻ chưa được tiêm trước khi xuất viện, cha mẹ nên liên hệ trạm y tế xã, phường để được tư vấn và tiêm bù càng sớm càng tốt.
Với vaccine viêm gan B, liều đầu tiên cần được tiêm trong vòng 24 giờ sau sinh. Từ khi trẻ đủ 2 tháng tuổi, vaccine viêm gan B sẽ được tích hợp trong các vaccine phối hợp. Lúc này, cha mẹ cần phân biệt rõ các loại vaccine để trẻ được bảo vệ toàn diện.
Phân biệt vaccine 5 trong 1 và 6 trong 1
Hai loại vaccine 6 trong 1 phổ biến là Infanrix Hexa và Hexaxim, phòng cùng lúc 6 bệnh gồm bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm màng não do vi khuẩn Haemophilus influenzae type B (Hib) và viêm gan B.
Vaccine 5 trong 1 lại có hai nhóm khác nhau. Loại dùng trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng miễn phí phòng 5 bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, Hib và viêm gan B; do đó trẻ vẫn cần uống hoặc tiêm thêm vaccine phòng bại liệt. Ngược lại, Pentaxim – vaccine dịch vụ phổ biến – phòng bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt và Hib, nhưng không có thành phần viêm gan B. Vì vậy, trẻ tiêm Pentaxim cần được bổ sung vaccine viêm gan B riêng.
Lịch tiêm vaccine cúm mùa
Trẻ có thể bắt đầu tiêm vaccine cúm mùa từ 6 tháng tuổi. Với lần đầu tiên, trẻ cần được tiêm 2 mũi, cách nhau ít nhất một tháng. Liều dùng cũng thay đổi theo độ tuổi: trẻ dưới 3 tuổi dùng liều 0,25 ml, trẻ từ 3 tuổi trở lên dùng liều 0,5 ml. Sau đó, trẻ cần tiêm nhắc lại mỗi năm.
Vaccine phế cầu cho trẻ theo từng độ tuổi
Vaccine phế cầu giúp phòng các bệnh nguy hiểm như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu. Lịch tiêm phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu tiêm. Trẻ dưới 6 tháng tuổi cần 4 liều: mũi đầu từ 2 tháng tuổi, ba liều đầu cách nhau tối thiểu một tháng, liều cuối nhắc lại sau 6-12 tháng.
Trẻ từ 6 đến dưới 12 tháng tuổi cần 3 liều, trong đó hai liều đầu cách nhau ít nhất một tháng, liều cuối tiêm sau 6-12 tháng. Với trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên, chỉ cần 2 liều và cách nhau tối thiểu hai tháng.
Vaccine phòng tiêu chảy do Rotavirus
Hiện có ba loại vaccine rotavirus phổ biến là Rotarix, Rotavin và Rotateq. Rotarix và Rotavin được chỉ định bắt đầu khi trẻ đủ 2 tháng tuổi, gồm 2 liều và phải hoàn thành trước khi trẻ tròn 6 tháng. Rotateq có 3 liều, cũng bắt đầu từ 2 tháng tuổi, nhưng cần hoàn thành trước khi trẻ đạt 32 tuần tuổi.
Vaccine sởi: tiêm mũi đơn từ 9 tháng
Khi trẻ đủ 9 tháng tuổi, cha mẹ nên đưa trẻ đến trạm y tế xã, phường hoặc các cơ sở triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng để tiêm mũi sởi đơn. Sau đó, trẻ sẽ tiếp tục nhận các mũi vaccine phối hợp có thành phần phòng sởi theo lịch.
Nếu trẻ bỏ lỡ lịch tiêm, phụ huynh không cần tiêm lại từ đầu. Thay vào đó, chỉ cần tiếp tục hoàn thành những mũi còn thiếu theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Việc duy trì đúng lịch tiêm chủng sẽ giúp trẻ dưới 12 tháng tuổi phát triển khỏe mạnh và tránh được các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Tóm tắt lịch tiêm cho trẻ dưới 12 tháng
- BCG: 1 mũi ngay sau sinh.
- Viêm gan B: mũi đầu trong 24 giờ sau sinh, sau đó tiêm nhắc theo vaccine phối hợp.
- Cúm mùa: bắt đầu từ 6 tháng, 2 mũi cách nhau 1 tháng, sau đó nhắc hằng năm.
- Phế cầu: 4 liều nếu bắt đầu trước 6 tháng; 3 liều nếu bắt đầu 6-12 tháng; 2 liều nếu trẻ từ 12 tháng trở lên.
- Rotavirus: Rotarix/Rotavin 2 liều, Rotateq 3 liều, bắt đầu từ 2 tháng.
- Sởi: mũi đơn lúc 9 tháng, sau đó tiêm vaccine phối hợp.
