Ngủ ngáy kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến người xung quanh mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (Obstructive Sleep Apnea - OSA), một bệnh lý tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe. Nhiều người lầm tưởng ngủ ngáy là thói quen vô hại, thậm chí là dấu hiệu của giấc ngủ ngon. Tuy nhiên, thực tế đây có thể là biểu hiện của OSA, tình trạng đường thở bị hẹp hoặc tắc từng lúc trong khi ngủ, khiến hơi thở bị gián đoạn nhiều lần trong đêm.
Biểu hiện và nguy cơ của OSA
Người mắc OSA thường có các biểu hiện điển hình như ngủ ngáy kéo dài, giấc ngủ chập chờn, thường xuyên tỉnh giấc, thức dậy mệt mỏi dù ngủ đủ thời gian, buồn ngủ ban ngày hoặc giảm khả năng tập trung. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, bệnh tim mạch, đột quỵ và nhiều biến chứng khác.
Đáng lưu ý, dù có biểu hiện giống nhau, nguyên nhân gây tắc nghẽn đường thở ở mỗi người bệnh lại không hoàn toàn giống nhau. Do đó, việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên kết quả thăm khám và đánh giá cụ thể của từng trường hợp. Đây là nội dung được ThS-BS.CKII Nguyễn Trương Khương - Giám đốc chuyên môn Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Nam Sài Gòn chia sẻ tại lớp tập huấn chuyên sâu về điều trị ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ dành cho các bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng, diễn ra tại khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Hà Nội.
Nguyên nhân gây tắc nghẽn đa dạng
Theo bác sĩ Khương, OSA có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như bất thường ở màn hầu, lưỡi gà, thành hầu, đáy lưỡi hoặc sự phối hợp của nhiều vị trí gây hẹp/tắc nghẽn đường thở. Vì vậy, trước khi quyết định hướng điều trị, bác sĩ cần thăm khám kỹ, đánh giá chính xác vị trí tắc nghẽn cũng như mức độ bệnh để lựa chọn phương pháp phù hợp.
Tại lớp tập huấn, bác sĩ Khương đã đề cập các nội dung về chẩn đoán, chỉ định và điều trị ngoại khoa OSA, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng các kỹ thuật như phẫu thuật tạo hình màn hầu - lưỡi gà - thành hầu cải tiến (ZPPR) và phẫu thuật cắt bán phần đáy lưỡi bằng sóng cao tần Coblator. Mục tiêu điều trị không chỉ là giảm tiếng ngáy mà quan trọng hơn là giải quyết đúng nguyên nhân gây tắc nghẽn, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, hạn chế thiếu oxy về đêm và giảm nguy cơ biến chứng lâu dài như cao huyết áp, hẹp mạch vành, tiểu đường, suy giảm sinh lý.
Hội chẩn lâm sàng thực tế
Điểm nhấn của tập huấn là phần hội chẩn các ca lâm sàng kết hợp quan sát và trao đổi chuyên môn về quy trình điều trị OSA. Cả ba người bệnh đều có biểu hiện điển hình như ngủ ngáy kéo dài, chất lượng ngủ giảm sút và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Trước phẫu thuật, từng trường hợp được hội chẩn, thăm khám, đánh giá và phân tích chỉ định điều trị để lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp.
Sau hội chẩn, bác sĩ Khương đã trực tiếp phân tích chỉ định điều trị, lựa chọn kỹ thuật phù hợp cho từng trường hợp và trao đổi với các bác sĩ tham dự về cơ sở lựa chọn phương pháp, cách đánh giá, xử trí cũng như những lưu ý trong thực hành lâm sàng. Thông qua các ca lâm sàng thực tế, học viên có cơ hội quan sát toàn bộ quy trình từ hội chẩn đến điều trị. “Việc kết hợp giữa bài giảng và thực hành trên ca bệnh thực tế giúp bác sĩ dễ hình dung quá trình đánh giá, chỉ định và điều trị. Mỗi trường hợp đều có đặc điểm riêng, nên kinh nghiệm từ thực tiễn lâm sàng luôn rất cần thiết”, bác sĩ Khương chia sẻ.
Nâng cao hiệu quả điều trị qua đào tạo chuyên sâu
Thông qua các chương trình đào tạo chuyên sâu kết hợp thực hành trên ca bệnh thực tế, các bác sĩ có thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm lâm sàng, cập nhật những tiến bộ trong điều trị và nâng cao khả năng lựa chọn giải pháp phù hợp cho từng người bệnh. Theo bác sĩ Khương, với OSA, điều quan trọng không phải là tìm một phương pháp áp dụng cho tất cả, mà là xác định đúng nguyên nhân để lựa chọn phương pháp phù hợp nhất. Đây là hướng tiếp cận giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và mang lại lợi ích lâu dài cho người bệnh.
