Ngày 10/5/2022, Google thay đổi logo trên trang chủ với hình ảnh GS Tôn Thất Tùng nhân kỷ niệm 110 năm ngày sinh của ông. Hình ảnh logo do nghệ sĩ Châu Lương thực hiện nhằm tôn vinh GS Tôn Thất Tùng cùng những thành tựu y khoa mà ông đạt được. GS Tôn Thất Tùng là người Việt Nam thứ 4 được Google vinh danh, sau họa sĩ Bùi Xuân Phái (1/9/2019), nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (28/2/2019) và nữ văn sĩ Xuân Quỳnh (6/10/2019).
Công trình nghiên cứu nổi tiếng: Phương pháp mổ gan khô
Suốt cuộc đời gắn bó với y học Việt Nam, GS Tôn Thất Tùng đã để lại 123 công trình khoa học. Trong đó, phương pháp cắt gan mang tên ông đã được quốc tế công nhận và nhiều nước tiên tiến áp dụng: Mổ gan khô. Năm 1939, lần đầu tiên trên thế giới, GS Tôn Thất Tùng thực hiện thành công cắt gan có kế hoạch bằng cách thắt các mạch máu trong gan trước khi cắt. Tuy nhiên, báo cáo gửi tới Viện Hàn lâm phẫu thuật Paris (Pháp) đã bị từ chối, khiến ông e ngại. Hơn 20 năm sau, ông quyết định quay trở lại công việc dang dở.
Ngày 7/1/1961, ông cắt thùy gan phải của một ca ung thư sơ phát chỉ trong 6 phút, trong khi phương pháp của GS người Pháp Lortat-Jacob (giới thiệu năm 1952) phải mất 3 đến 4 giờ. Công trình được đăng trên tờ The Lancet đã gây chấn động dư luận. Trong vòng 1 tháng, hơn 100 nhà phẫu thuật từ Mỹ đến Australia gửi thư xin tài liệu, cùng nhiều ý kiến công kích. Cuối cùng, thế giới chấp nhận phương pháp của ông, gọi ông là “cha đẻ” của phương pháp cắt gan có kế hoạch, hay phương pháp mổ gan khô (phương pháp Tôn Thất Tùng). Phương pháp này được giới thiệu trong Bách khoa thư nội thương - phẫu thuật của Pháp và được đưa vào Tuyển chọn các tài liệu sản khoa và phẫu thuật của Mỹ.
Sự nghiệp và quyết định từ chức Thứ trưởng
Năm 1947, Chính phủ cử bác sĩ Tôn Thất Tùng giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế khi mới 35 tuổi. Ông giữ chức vụ này trong 14 năm, tới năm 1961. GS.TS Đỗ Kim Sơn, nguyên Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội), cho biết: “Trong thời gian giữ chức Thứ trưởng Bộ Y tế, thầy vẫn luôn đau đáu về công trình nghiên cứu của mình từ năm 1939 nên đã xin nghỉ chức Thứ trưởng để làm giám đốc bệnh viện và nghiên cứu khoa học”.
Năm 1946, GS Tôn Thất Tùng lên chiến khu Việt Bắc cùng GS Hồ Đắc Di và nhiều thầy thuốc khác, công việc nghiên cứu về gan bỏ dở, chủ yếu phục vụ kháng chiến và đào tạo sinh viên y khoa. Trở về Hà Nội năm 1954, ông được cử làm Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ nhiệm bộ môn Ngoại - Trường Đại học Y khoa Hà Nội. Quyết định xin thôi chức Thứ trưởng để tập trung vào nghiên cứu khoa học đã giúp ông hoàn thiện phương pháp mổ gan khô, để lại di sản cho y học thế giới.
