Bệnh viện 19-8 vừa thực hiện thành công ca nội soi gắp một con sán dây bò (Taenia saginata) trưởng thành dài 1,2 mét từ đường tiêu hóa của nam bệnh nhân 66 tuổi. Đây là lời cảnh báo về nguy cơ nhiễm ký sinh trùng từ thói quen ăn thịt bò tái, chưa được nấu chín kỹ.
Triệu chứng kéo dài và phát hiện đốt sán trong phân
Bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện 19-8 trong tình trạng rối loạn tiêu hóa nhiều tuần: đầy hơi, chướng bụng, đau quặn từng cơn quanh rốn, buồn nôn thoáng qua, chán ăn và sụt cân nhẹ không rõ nguyên nhân. Đại tiện thất thường, xen kẽ tiêu chảy nhẹ và táo bón. Đặc biệt, bệnh nhân nhiều lần phát hiện trong phân có những đoạn màu trắng, dẹt, có khả năng cử động – dấu hiệu điển hình của các đốt sán dây bò.
Khai thác tiền sử cho thấy bệnh nhân có thói quen ăn phở bò tái, bò nhúng và các món thịt bò chưa nấu chín kỹ trong nhiều năm.
Nội soi gắp trọn vẹn sán dài 1,2 mét
Ê-kíp Khoa Nội Tiêu hóa đã chỉ định nội soi đại tràng, đưa ống nội soi qua van hồi manh tràng vào đoạn cuối hồi tràng và phát hiện một con sán dây bò trưởng thành đang ký sinh trong lòng ruột. Bằng kỹ thuật nội soi can thiệp tỉ mỉ, các bác sĩ đã gắp trọn vẹn con sán dài khoảng 1,2 mét, lấy được nguyên vẹn phần đầu sán (scolex). Đây là yếu tố quan trọng vì nếu phần đầu còn sót lại, sán có thể tiếp tục phát triển và gây tái phát.
Theo các bác sĩ, sán dây bò trưởng thành có thể dài từ 4–12 mét, thậm chí tới 25 mét, và có khả năng ký sinh trong ruột người nhiều năm nếu không được phát hiện, điều trị. Hiện bệnh nhân đã được hội chẩn chuyên khoa, điều trị theo phác đồ và hướng dẫn theo dõi, phòng ngừa tái nhiễm.
Sán dây bò: nguy cơ tiềm ẩn và biến chứng nguy hiểm
ThS.BS. Đỗ Thị Hồng Khanh – Khoa Nội Tiêu hóa cho biết: sán dây bò thường ký sinh âm thầm nhiều năm, triệu chứng ban đầu không điển hình như đau bụng âm ỉ, đầy hơi, buồn nôn, chảy nước bọt buổi sáng, rối loạn tiêu hóa không rõ nguyên nhân. Khi số lượng sán lớn hoặc ký sinh kéo dài, có thể gây thiếu máu, suy dinh dưỡng mạn tính do ký sinh trùng lấy mất chất dinh dưỡng.
Dấu hiệu đặc trưng dễ nhận biết nhất là xuất hiện các đốt sán màu trắng, dẹt trong phân hoặc tự bò ra ngoài hậu môn. Nếu không điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với biến chứng như tắc ruột, thủng ruột, viêm ruột thừa cấp. Trong một số trường hợp hiếm gặp nhưng nguy hiểm, sán có thể di chuyển lên đường mật hoặc ống tụy, gây viêm đường mật, viêm tụy cấp đe dọa tính mạng.
Phòng bệnh: ăn chín, uống sôi và vệ sinh chế biến
Các chuyên gia khuyến cáo thịt bò cần được nấu chín hoàn toàn. Với thịt bò nguyên miếng, nhiệt độ tâm thịt đạt tối thiểu 63°C và để thịt nghỉ 3 phút trước khi ăn. Với thịt bò xay hoặc băm, nhiệt độ tối thiểu cần đạt 71°C. Tuyệt đối không ăn bò tái, gỏi bò hoặc thịt chưa nấu chín kỹ. Mặc dù ấu trùng sán có thể bị tiêu diệt khi cấp đông ở -18°C đến -20°C liên tục ít nhất 5 ngày, nấu chín hoàn toàn vẫn là biện pháp an toàn nhất.
Người dân cần rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi chế biến thực phẩm; sử dụng dao, thớt riêng cho thịt sống và thực phẩm chín để tránh lây nhiễm chéo. Chỉ lựa chọn thịt bò có nguồn gốc rõ ràng, đã qua kiểm dịch thú y. Khi có triệu chứng đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc phát hiện đốt sán trong phân, cần đến cơ sở y tế khám và điều trị kịp thời.
Các bác sĩ nhấn mạnh: nhiễm sán dây bò có thể điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm và hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng thay đổi thói quen ăn uống, chế biến thực phẩm hằng ngày.
