Ngày 9/7 tại Hà Nội, Bộ Y tế và Đại sứ quán Pháp tổ chức Hội nghị Cấp cao Việt Nam - Pháp với chủ đề 'Tăng cường hợp tác triển khai công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược về phát triển vắc xin thế hệ mới tại Việt Nam'. Tại đây, lãnh đạo Cục Quản lý Dược thông báo thiết lập cơ chế ưu tiên lưu hành cho các sản phẩm chuyển giao công nghệ.
Cơ chế 'Hành lang xanh' cho vắc xin thế hệ mới
Ông Tạ Mạnh Hùng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Dược, cho biết quy mô thị trường dược phẩm Việt Nam tăng trưởng mạnh, hệ thống nhà máy đạt chuẩn GMP-WHO mở rộng nhanh. Việt Nam đã tự chủ sản xuất, cung ứng 14 loại vắc xin, trong đó 10 vắc xin cho Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Tuy nhiên, chưa có nhiều vắc xin thế hệ mới được chuyển giao công nghệ thành công.
Theo ông Hùng, Chính phủ đã ban hành Quyết định đối với công nghệ và sản phẩm chiến lược. Cục Quản lý Dược thiết lập cơ chế ưu tiên lưu hành cho sản phẩm chuyển giao công nghệ; Thông tư về đăng ký thuốc sắp được sửa đổi theo hướng tạo thuận lợi. Toàn bộ vắc xin thế hệ mới và sinh phẩm y tế chuyển giao công nghệ sẽ được đưa vào diện 'Hành lang xanh' để ưu tiên thẩm định và cấp Giấy đăng ký lưu hành sớm theo Luật Dược 2024. Các sản phẩm này được xem xét kế thừa dữ liệu độ ổn định từ thuốc trước chuyển giao, rút ngắn thời gian đăng ký và sớm đưa ra thị trường.
Vắc xin thế hệ mới là một trong ba sản phẩm công nghệ chiến lược
TS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học – Công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế), cho biết ngành y tế tập trung phát triển ba công nghệ chiến lược: vắc xin thế hệ mới mRNA, trị liệu tế bào (tế bào gốc, tế bào miễn dịch) và y tế cá thể hóa thiết bị y tế in 3D. Hợp tác chuyển giao công nghệ sản xuất vắc xin là chiến lược phục vụ an ninh y tế, xã hội, đòi hỏi đầu tư lớn về nguồn lực và thời gian. Sự tham gia của doanh nghiệp giúp ngành y tế phát triển vắc xin thế hệ mới.
Ông Ngô Chí Dũng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vắc xin Việt Nam (VNVC), cho biết VNVC đã đầu tư dài hạn hình thành hệ sinh thái vắc xin và tiêm chủng toàn diện với gần 300 trung tâm tiêm chủng quy mô lớn trên toàn quốc, đặc biệt là nhà máy sản xuất vắc xin và sinh phẩm hiện đại tại Tây Ninh với vốn đầu tư giai đoạn 1 hơn 2.500 tỷ đồng. Nhà máy đáp ứng tiêu chuẩn GMP của WHO, EU, FDA, từng bước tiếp nhận chuyển giao công nghệ lõi sản xuất vắc xin thế hệ mới.
VNVC kiến nghị Chính phủ có chiến lược mua sắm công ổn định cho vắc xin công nghệ cao sản xuất trong nước, kèm tiêu chuẩn chất lượng và giá thành cụ thể, nhằm duy trì năng lực công nghệ quốc gia, giúp người dân tiếp cận sản phẩm chất lượng cao với chi phí tốt hơn, thúc đẩy R&D và tự chủ y tế.
Ông Dũng cho biết thêm: 'Nhà máy đã ký hợp đồng mua dây chuyền công nghệ sản xuất vắc xin công nghệ cao của Đức vào tháng 2/2026, dự kiến hoạt động cuối năm 2027, sản xuất vắc xin từ năm 2028 và thương mại hóa vắc xin thế hệ mới từ 2029. Dự án sẵn sàng đáp ứng tiến trình mở rộng danh mục vắc xin trong Chương trình Tiêm chủng quốc gia, góp phần tăng cơ hội tiếp cận vắc xin thế hệ mới cho người dân với chi phí hợp lý.'
Hợp tác với Sanofi sản xuất vắc xin tại Việt Nam
Tại hội nghị, VNVC và Tập đoàn dược phẩm Sanofi (Pháp) công bố những bước tiến mới trong hợp tác sản xuất vắc xin công nghệ cao của Sanofi tại Nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC. Theo lộ trình, Sanofi và VNVC sẽ hợp tác sản xuất một số vắc xin thiết yếu có nhu cầu cao cho trẻ em và người lớn. Dự kiến các vắc xin thế hệ mới đầu tiên của Sanofi sẽ được sản xuất tại Việt Nam từ năm 2028.
Hợp tác này cụ thể hóa thỏa thuận hai bên đã ký tại Paris tháng 10/2024 ngay khi Tổng Bí thư Tô Lâm thăm chính thức Pháp và lễ khởi công nhà máy có sự tham dự của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tháng 5/2025.
