"Bác sĩ, tôi còn có thể đứng dậy được không?" - Đó là câu hỏi đầy hy vọng của ông Tề (53 tuổi) dành cho bác sĩ điều trị sau khi nhận kết quả chẩn đoán tại Khoa Chấn thương chỉnh hình của Bệnh viện Y học Cổ truyền và Tây y kết hợp tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc.
Diễn biến bệnh tình bất ngờ
Bốn tháng trước, ông Tề bắt đầu cảm thấy những cơn đau âm ỉ ở vùng ngực và lưng. Tuy nhiên, ông chủ quan cho rằng đó chỉ là đau cơ lưng thông thường nên không đi khám. Một tuần trước khi nhập viện, vào buổi sáng thức dậy, ông đột nhiên phát hiện đôi chân mất hoàn toàn cảm giác, kèm theo đau dữ dội vùng thắt lưng và không thể đứng dậy.
Sau khi được chuyển đến Bệnh viện Y học Cổ truyền và Tây y kết hợp tỉnh Chiết Giang, các bác sĩ Khoa Chấn thương chỉnh hình đã dựa vào hình ảnh học và tiến hành sinh thiết chọc dò đốt sống ngực. Kết quả nhanh chóng xác định ông mắc bệnh lao cột sống vùng ngực. Các xét nghiệm chuyên sâu cho thấy bệnh lao đã phá hủy thân đốt sống, chèn ép tủy sống, dẫn đến tình trạng liệt cấp tính.
Phẫu thuật và hồi phục kỳ diệu
Trước tình trạng vừa phá hủy cấu trúc cột sống, vừa nhiễm trùng, nhóm bác sĩ do bác sĩ Trịnh Kỳ - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình - dẫn dắt đã thực hiện ca phẫu thuật nhằm kiểm soát nhiễm trùng và phục hồi chức năng thần kinh cho bệnh nhân.
Ngày thứ sáu sau phẫu thuật, chân ông Tề bắt đầu có phản ứng co rút tự chủ. Sức cơ hai chân đã hồi phục từ mức 0 (hoàn toàn mất vận động) lên mức 2 (có thể di chuyển chân trên mặt giường). Đến ngày thứ mười, sức cơ tiếp tục tăng lên mức 3 (có thể nâng chân khỏi mặt giường 2-3 cm). Sau đó, chức năng vận động của ông tiếp tục được cải thiện đáng kể.
Bác sĩ Trịnh cho biết: "Chẩn đoán sớm và can thiệp phẫu thuật sớm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tiên lượng của bệnh nhân lao cột sống. Nếu chức năng thần kinh dần hồi phục và kết hợp với dụng cụ hỗ trợ, ông Tề hoàn toàn có khả năng đi lại được."
Lao cột sống là gì?
Lao cột sống là tình trạng nhiễm khuẩn ở đĩa đệm và đốt sống do vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis gây nên. Đây là bệnh thứ phát, thường xuất phát từ lao phổi hoặc lao đường tiêu hóa. Vi khuẩn lao từ ổ nhiễm ban đầu theo đường máu hoặc bạch huyết đến khu trú tại một bộ phận nào đó của hệ xương khớp, sinh sản và phát triển, hình thành vùng hoại tử có các tế bào khổng lồ, biểu mô và tế bào đơn nhân.
Vi khuẩn lao thường tấn công các xương khớp chịu trọng lực lớn như cột sống, khớp gối, khớp háng... Khi lao tấn công vào cột sống thì gọi là lao cột sống.
Triệu chứng và dấu hiệu nhận biết
Ban đầu, người bệnh thường không có biểu hiện rõ rệt, rất ít trường hợp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Các triệu chứng có thể bao gồm:
- Có tiền sử lao sơ nhiễm hoặc lao phổi.
- Triệu chứng nhiễm trùng nhiễm độc mạn tính: sốt nhẹ về chiều và tối, sốt dai dẳng, mệt mỏi, xanh xao, biếng ăn, sụt cân, đổ mồ hôi trộm.
- Sưng, đau mỏi và hạn chế vận động vùng cột sống.
- Khó khăn khi vận động, đau nhẹ các khớp, xương; khó cúi hoặc ngửa người.
- Áp xe lạnh: bên trong ổ áp xe có mủ, tổ chức hoại tử bã đậu; khi vỡ để lại lỗ dò.
- Giai đoạn muộn: cứng vận động khớp, teo cơ, gù, vẹo hoặc gấp khúc cột sống.
Đặc điểm khác biệt: vùng xương cột sống bị vi khuẩn tấn công sưng to nhưng không nóng, đỏ như các bệnh viêm khớp cấp tính.
Cảnh báo từ bác sĩ
Bác sĩ Trịnh nhấn mạnh, lao cột sống giai đoạn đầu dễ bị nhầm với đau cơ lưng hoặc thoát vị đĩa đệm. Nếu đau lưng kéo dài trên một tháng, kèm theo sốt nhẹ vào buổi chiều, đổ mồ hôi trộm, sụt cân, tê bì hoặc yếu chi ngày càng nặng, cần đi kiểm tra sớm để phát hiện nhiễm lao. Nếu điều trị muộn, bệnh có thể gây liệt vĩnh viễn hoặc thậm chí lây lan toàn thân, nguy hiểm đến tính mạng.
