Sáng 10/7, tại tỉnh Hưng Yên, Bộ Y tế phối hợp với UBND tỉnh Hưng Yên và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 2026. Sự kiện mang chủ đề 'Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng', nhằm lan tỏa thông điệp về công tác dân số trong giai đoạn mới và khẳng định vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong phát triển bền vững.
Thanh niên là động lực phát triển trong kỷ nguyên mới
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh Đảng và Nhà nước luôn coi dân số là yếu tố chiến lược trong xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Quan điểm này đã được thể chế hóa trong Nghị quyết số 21-NQ/TW và Luật Dân số năm 2025. Theo Thứ trưởng, công tác dân số không chỉ điều chỉnh quy mô mà còn nâng cao chất lượng dân số, thích ứng biến đổi nhân khẩu học, tạo nền tảng phát triển bền vững.
Đại diện Liên Hợp Quốc và UNFPA tại Việt Nam cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng với gần 70 triệu người trong độ tuổi lao động (15-64 tuổi). Đây là cơ hội quý để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước.
Dân số thế giới thay đổi nhanh chóng
Theo Báo cáo Thanh niên thế giới năm 2026 của Liên Hợp Quốc, thế giới có hơn 8,2 tỷ người, trong đó khoảng 1,3 tỷ người ở độ tuổi 15-24 – lực lượng thanh niên lớn nhất lịch sử. Tuy nhiên, tỷ trọng thanh niên toàn cầu đang giảm và dự báo giảm mạnh vào năm 2050, nhất là tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc. Bên cạnh đó, tình trạng kết hôn sớm, mang thai vị thành niên, tử vong mẹ và trẻ sơ sinh vẫn cao. Mỗi ngày thế giới ghi nhận hơn một triệu ca mắc mới bệnh lây truyền qua đường tình dục, thanh thiếu niên chịu ảnh hưởng lớn.
Việt Nam đạt nhiều thành tựu nhưng còn thách thức
Trong hơn 30 năm qua, Việt Nam đã thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, cải thiện chỉ số phát triển con người, giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, tử vong mẹ và trẻ em. Tuy nhiên, mức sinh có xu hướng giảm thấp kéo dài, già hóa dân số nhanh hơn dự báo, lực lượng lao động tương lai có thể thu hẹp. Tỷ số giới tính khi sinh duy trì ở mức cao, vượt ngưỡng cân bằng tự nhiên, có thể gây hệ lụy về hôn nhân, gia đình và an sinh xã hội. Mang thai vị thành niên, tảo hôn ở vùng dân tộc thiểu số, chất lượng dân số và tầm vóc thanh niên vẫn là vấn đề cần quan tâm.
Bộ Y tế cho biết Quốc hội đã thông qua Luật Dân số và phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Hệ thống nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành đang được triển khai đồng bộ.
Khơi dậy khát vọng của thế hệ trẻ
Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên khẳng định thanh niên là lực lượng nòng cốt thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh. Ông dẫn lời Chủ tịch Hồ Chí Minh: 'Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên'. Mỗi người trẻ cần học tập, rèn luyện, nâng cao chất lượng sống, xây dựng gia đình hạnh phúc, góp phần nâng cao chất lượng dân số.
Tiếp tục chung tay vì mục tiêu phát triển bền vững
Năm 2026 đánh dấu 65 năm công tác dân số Việt Nam. Lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị Cục Dân số phối hợp các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả Luật Dân số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng dự báo và chính sách phù hợp. Các bộ, ngành, địa phương cần ưu tiên nguồn lực, tăng cường tuyên truyền. Bộ Y tế mong muốn Liên Hợp Quốc, UNFPA và các tổ chức quốc tế tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật, tài chính, chia sẻ kinh nghiệm ứng phó thách thức dân số.
Thông điệp của Ngày Dân số Thế giới năm nay là mỗi thanh niên là chủ nhân tương lai, quyết định chất lượng dân số và phát triển bền vững. Xây dựng gia đình hạnh phúc, sinh con, nuôi dạy con tốt là đóng góp cho đất nước hùng cường, thịnh vượng.
