Theo Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế, vi khuẩn Burkholderia pseudomallei tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm. Con người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn hoặc nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; qua đường hô hấp do hít phải bụi hoặc giọt nước nhiễm khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.
Biểu hiện lâm sàng đa dạng và nguy cơ tử vong
Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác, gây khó khăn cho việc chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các triệu chứng như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Đối tượng nguy cơ cao
Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và những người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, đặc biệt là sau mưa bão, ngập lụt, nếu xuất hiện các biểu hiện như sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Tình hình bệnh Whitmore tại Việt Nam
Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh được ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và miền bắc nước Úc. Tại Việt Nam, hằng năm ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường gia tăng sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.
Biện pháp phòng bệnh hiệu quả
Để phòng bệnh Whitmore, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
- Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó.
- Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước. Hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở.
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn uống.
- Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm.
Nguồn: Cục Phòng bệnh
