Hành trình thay đổi nhận thức y tế ở xã vùng cao Pắc Ta
Năm 2009, bác sĩ Hà Văn Cảnh nhận nhiệm vụ Giám đốc Trạm Y tế xã Pắc Ta, tỉnh Lai Châu. Khi đó, địa bàn này còn đối mặt với nhiều khó khăn: cơ sở vật chất thiếu thốn, điều kiện sinh hoạt nghèo nàn, và tập quán chữa bệnh bằng cúng bái, mời thầy mo vẫn phổ biến trong cộng đồng người dân. Để cải thiện tình hình, bác sĩ Cảnh cùng đội ngũ y tế đã kiên trì tuyên truyền về lợi ích của việc chăm sóc sức khỏe, phòng dịch bệnh, tiêm chủng, và chăm sóc sức khỏe sinh sản an toàn.
Gần gũi và kiên trì vận động từng bản làng
Không chỉ dừng lại ở việc khám và điều trị bệnh, các bác sĩ và y tá đã trực tiếp đến từng bản để vận động, giải thích cho người dân hiểu rõ về lợi ích của việc thăm khám tại cơ sở y tế. Nhờ sự chân thành và gần gũi, niềm tin của bà con đối với đội ngũ y tế dần được củng cố. Khi ốm đau, nhiều người đã chủ động tìm đến trạm y tế thay vì dựa vào các phương pháp truyền thống lạc hậu.
Sau nhiều năm gắn bó với vùng cao, bác sĩ Cảnh rút ra kinh nghiệm quý báu: “Làm nghề y ở miền núi không chỉ là khám, điều trị bệnh mà còn phải làm tốt công tác dân vận, truyền thông để thay đổi hành vi chăm sóc sức khỏe của người dân. Khi cán bộ y tế kiên trì vận động, gần gũi chăm sóc sẽ giúp bà con dần từ bỏ tập quán lạc hậu, chủ động tìm đến cơ sở y tế thay vì mời thầy mo cúng bái...”.
Dược sĩ Kiều Thị Giang: Người đồng hành lâu năm
Cùng với bác sĩ Cảnh, dược sĩ Kiều Thị Giang là một trong những người có thời gian công tác lâu năm nhất tại Pắc Ta. Chị Giang lên đây từ năm 1992, khi Pắc Ta vẫn thuộc huyện Than Uyên, tỉnh Lào Cai. Với kinh nghiệm lâu năm, chị hiểu rõ những khó khăn do phong tục lạc hậu và đời sống nghèo nàn của người dân. Mỗi lần cấp thuốc, chị luôn cố gắng giải thích nhẹ nhàng, giúp bà con nhận thức được lợi ích của việc khám chữa bệnh tại cơ sở y tế.
Chị Giang chia sẻ: “Giờ đây, từ tiêm phòng, sinh đẻ đến chăm sóc sức khỏe thường xuyên, người dân đều chủ động đến thăm khám, y, bác sĩ không còn phải thường xuyên xuống bản vận động như trước kia”. Sự thay đổi này là kết quả của quá trình “mưa dầm thấm lâu” trong công tác tuyên truyền.
Chuyển biến tích cực từ chính người dân
Sự thay đổi trong nhận thức được thể hiện rõ qua lời kể của bà Lò Thị Nghê ở bản Pắc Ta: “Trước đây, mỗi khi ốm đau gia đình lại mời thầy mo về cúng bái, lúc ấy chỉ biết phong tục từ cha ông để lại như vậy thì mình theo. Lần nào cúng bái cũng mất cả mấy ngày, mất trâu, mất lợn tốn kém mà bệnh không khỏi. Giờ thì bỏ cúng bái rồi, có bệnh đi khám, cần thuốc gì ra trạm y tế. Bản mình nhiều năm nay cũng không còn ai cúng bái khi có bệnh như trước kia...”.
Phát triển và thách thức hiện tại
Trước khi sáp nhập, Trạm Y tế xã Pắc Ta chỉ có 7 cán bộ phụ trách 9 thôn, bản, công việc rất vất vả. Từ ngày 1/1/2026, đơn vị chuyển về trực thuộc Ủy ban nhân dân xã Pắc Ta, với số lượng y, bác sĩ được tăng cường lên 22 người. Điều này giúp việc tiếp cận dịch vụ y tế của người dân trở nên dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Lò Văn Thanh, Phó Giám đốc Trạm Y tế xã Pắc Ta, cơ sở vật chất của trạm vẫn còn nhiều khó khăn, trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh còn thiếu thốn. Dù vậy, với sự tận tâm và bền bỉ của đội ngũ y, bác sĩ, công tác y tế tại Pắc Ta đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân, từng bước cải thiện chất lượng dịch vụ y tế cơ sở và mang lại niềm tin cho đồng bào vùng cao.
