Một bé trai 41 tháng tuổi, bị mù bẩm sinh, đã thoát khỏi nguy cơ cắt cụt chân trái sau khi bị rắn hổ mang cắn nhờ kỹ thuật ghép da đầu đặc biệt tại Bệnh viện Bạch Mai. Nọc độc rắn hổ mang khiến vùng chân trái của bé hoại tử lan từ bàn chân lên đùi, đe dọa tính mạng.
Diễn biến tổn thương phức tạp
Tai nạn xảy ra khi bé đang chơi trên sàn nhà thì bất ngờ bị rắn hổ mang cắn vào bàn chân trái. Sau sơ cứu, bệnh nhi được chuyển đến Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, trong tình trạng tổn thương diễn biến phức tạp. Mặc dù được điều trị tích cực, nọc độc vẫn tiếp tục phá hủy da và mô mềm. Vùng hoại tử lan nhanh từ bàn chân lên cẳng chân rồi đến đùi, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nặng, mất mô diện rộng và buộc phải cắt bỏ chân để bảo toàn tính mạng.
Các bác sĩ Trung tâm Nhi khoa đã hội chẩn với khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ để xây dựng phương án điều trị tối ưu. Ê-kíp đã cắt lọc toàn bộ mô hoại tử nhằm kiểm soát nhiễm trùng, ngăn tổn thương lan rộng và bảo tồn tối đa những phần mô còn sống. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, bệnh nhi xuất hiện khuyết hổng phần mềm rất lớn, kéo dài từ đùi xuống tận bàn chân, khiến việc che phủ vết thương trở thành thách thức đặc biệt.
Thách thức với bệnh nhi nhỏ tuổi
Theo ThS.BS Trương Thế Duy, khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ, đây là ca bệnh rất khó bởi bệnh nhi mới 41 tháng tuổi, chỉ nặng 9 kg nhưng diện tích tổn thương lại quá rộng. "Với một trẻ nhỏ như vậy, nguồn da lành để ghép rất hạn chế. Các bác sĩ vừa phải loại bỏ triệt để mô hoại tử, vừa cố gắng giữ tối đa cấu trúc chi thể. Mục tiêu không chỉ là làm liền vết thương mà còn bảo tồn chức năng vận động và sự phát triển lâu dài của trẻ", bác sĩ Duy chia sẻ.
Sau khi cân nhắc nhiều phương án, ê-kíp quyết định sử dụng da đầu của chính bệnh nhi để che phủ vùng khuyết hổng. Theo ThS.BS Trương Thế Duy, da đầu là nguồn da ghép có nhiều ưu điểm trong những trường hợp cần diện tích che phủ lớn. Vùng này có hệ thống mạch máu phong phú, khả năng tái tạo nhanh. Nếu lấy đúng độ dày, các nang tóc vẫn được bảo tồn nên tóc có thể mọc trở lại, đồng thời hạn chế để lại sẹo rõ rệt.
Kỹ thuật ghép da đầu chính xác
Kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác rất cao. Lớp da lấy phải đủ mỏng để vùng cho da có thể phục hồi, nhưng vẫn đảm bảo khả năng sống sau khi ghép. Các mảnh da sau đó được trải đều và cố định cẩn thận trên toàn bộ nền vết thương kéo dài từ đùi xuống bàn chân. Sau mổ, bệnh nhi được chăm sóc tích cực với sự phối hợp giữa các bác sĩ và điều dưỡng của Trung tâm Nhi khoa và Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ nhằm kiểm soát nhiễm trùng, đảm bảo dinh dưỡng, thay băng và theo dõi sự sống của từng mảnh da ghép.
Bảy ngày sau phẫu thuật, toàn bộ vùng da ghép bám sống tốt, vết thương tiến triển thuận lợi và chân trái của bệnh nhi được bảo tồn. Vùng da đầu lấy ghép cũng hồi phục tốt, tóc có thể mọc trở lại bình thường. Theo các bác sĩ, bệnh nhi vẫn cần tiếp tục được theo dõi, chăm sóc vết thương, đánh giá chức năng vận động và tập phục hồi chức năng trong thời gian tới. Dù vậy, việc giữ được chi thể mang ý nghĩa đặc biệt với một em bé đã chịu nhiều thiệt thòi vì mất thị lực bẩm sinh.
