Bác sĩ thận học cảnh báo: Bữa sáng là 'bài kiểm tra áp lực' với thận
Bạn thường lựa chọn món gì cho bữa ăn đầu ngày? Nhiều người cho rằng bữa sáng chỉ cần tốt cho dạ dày là đủ, nhưng theo bác sĩ thận học Hung Yung-hsiang (Trung Quốc), đây thực chất là thời điểm "bài kiểm tra áp lực" đối với thận. Sau một đêm dài, cơ thể hơi thiếu nước, nồng độ chất thải trong máu tăng cao và đang thiếu năng lượng. Chính vì vậy, thận trở nên yếu và dễ mắc bệnh tật hơn vào buổi sáng.
Nếu chọn sai món ăn cho bữa sáng trong thời gian dài, bạn có thể vô tình làm tổn thương cầu thận, thúc đẩy tăng huyết áp, sỏi thận và thậm chí là suy thận mạn tính. Đáng chú ý, nhiều món ăn quen thuộc lại nằm trong nhóm nguy hiểm với thận, không nên sử dụng khi bụng đói.
6 món ăn sáng 'phá thận' cần tránh tuyệt đối
- Đồ chiên rán ngập dầu: Khi bụng đói, cơ thể hấp thu chất béo nhanh hơn. Lượng mỡ bão hòa cao làm tăng phản ứng viêm và thúc đẩy xơ cứng mạch máu, bao gồm cả những mao mạch cực nhỏ trong thận. Về lâu dài, lưu lượng máu đến cầu thận giảm, tốc độ lọc suy yếu nhưng gần như không có dấu hiệu sớm. Đặc biệt, ăn nhiều đồ chiên còn dễ gây tăng cân và tăng huyết áp, hai yếu tố hàng đầu dẫn đến bệnh thận mạn.
- Thịt chế biến sẵn: Xúc xích, thịt hun khói hay chả thường chứa rất nhiều muối và phosphate. Khi ăn lúc đói, natri nhanh chóng đi vào máu, khiến cơ thể giữ nước và làm huyết áp tăng mạnh. Trong khi đó, phosphate vô cơ buộc thận phải tăng đào thải. Nếu tình trạng này lặp lại mỗi sáng, các đơn vị lọc thận dễ rơi vào trạng thái quá tải, gây tổn thương âm thầm.
- Bữa sáng toàn tinh bột tinh luyện: Bánh mì trắng, bánh ngọt hay ngũ cốc nhiều đường có thể khiến đường huyết tăng vọt chỉ sau 30 phút, đặc biệt khi ăn trong trạng thái bụng rỗng. Việc insulin liên tục bị kích thích làm tăng nguy cơ kháng insulin và tiểu đường type 2. Mà tiểu đường lại là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy thận trên toàn cầu, do nó phá hủy hệ vi mạch lọc máu.
- Các món mặn, muối chua: Một bát nước dùng đậm vị hay món kho, rau củ muối, cá ướp... nhiều muối vào buổi sáng có thể khiến lượng natri vượt ngưỡng chỉ sau một bữa. Khi natri cao, thể tích máu tăng, áp lực lên cầu thận cũng tăng theo. Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn mặn liên quan trực tiếp đến protein niệu, dấu hiệu sớm của tổn thương thận.
- Uống trà sữa, nước ngọt hoặc trà đặc thay bữa sáng: Chỉ uống mà không ăn khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu năng lượng nhưng lại nhận lượng đường cực cao. Đường dư thừa làm tăng áp lực chuyển hóa, còn caffeine trong trà đặc có thể gây lợi tiểu, khiến cơ thể mất nước nhẹ. Khi nước tiểu bị cô đặc thường xuyên, nguy cơ sỏi thận cũng tăng theo.
- Bữa sáng quá nhiều calo: Nạp quá nhiều năng lượng ngay sau khi thức dậy khiến cơ thể phải tăng tốc chuyển hóa, kéo theo áp lực lọc máu tăng chứ không chỉ tăng cân hay "nặng bụng". Theo thời gian, tình trạng tăng lọc này có thể làm các nephron suy yếu. Béo phì hình thành sau đó lại tiếp tục đẩy nguy cơ bệnh thận lên cao hơn.
Bệnh thận tiến triển âm thầm, cần cảnh giác cao
Điều đáng lo ngại là bệnh thận thường tiến triển rất âm thầm. Khi xuất hiện các triệu chứng như phù, tiểu đêm hoặc mệt mỏi kéo dài, chức năng thận có thể đã mất đi đáng kể. Bác sĩ Hung khuyến cáo ngoài việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, mọi người phải đi khám ngay khi thấy dấu hiệu bất thường, đặc biệt là những thay đổi trong nước tiểu.
Thông tin trên dựa theo cảnh báo từ bác sĩ thận học và các nghiên cứu y khoa, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lựa chọn bữa sáng lành mạnh để bảo vệ sức khỏe thận lâu dài.
