Đột quỵ là một biến cố y tế nghiêm trọng, có khả năng thay đổi cuộc đời người bệnh một cách đột ngột. Dạng phổ biến nhất là đột quỵ thiếu máu cục bộ, xảy ra khi các mảng bám tích tụ trong động mạch khiến lòng mạch bị thu hẹp, làm giảm lưu lượng máu lên não, dẫn đến các tế bào não bắt đầu chết dần. Theo bác sĩ Catherine Campbell (Mỹ), nguy cơ này không xuất hiện một cách đột ngột mà tích tụ âm thầm theo thời gian, liên quan chặt chẽ đến huyết áp, lối sống và các bệnh lý nền. Dưới đây là những biện pháp bạn nên thực hiện để ngăn ngừa vấn đề này một cách hiệu quả.
Kiểm soát huyết áp
Theo Eating Well, bác sĩ Brett A. Sealove (Mỹ) cho biết tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được. Tình trạng này làm suy yếu thành mạch, khiến động mạch dễ bị vỡ hoặc tắc nghẽn, từ đó dẫn đến đột quỵ. Mọi người nên duy trì huyết áp dưới 130/80 mmHg. Tình trạng tăng huyết áp có thể được cải thiện nhờ chế độ ăn ít muối, vận động đều đặn và dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Bác sĩ Sealove cũng khuyến nghị bệnh nhân nên thường xuyên theo dõi huyết áp tại nhà để có thể điều chỉnh kịp thời.
Kiểm soát cholesterol
Cholesterol LDL "xấu" cao góp phần hình thành mảng bám trong động mạch, gây xơ vữa động mạch. Những mảng này có thể làm hẹp mạch máu lên não hoặc vỡ ra, tạo thành cục máu đông gây đột quỵ. Việc giảm cholesterol LDL có thể làm chậm, thậm chí đảo ngược quá trình tích tụ mảng bám. Mục tiêu là giữ LDL dưới 100 mg/dL đối với người trưởng thành khỏe mạnh và dưới 70 mg/dL đối với người có nguy cơ cao hoặc từng bị đột quỵ. Các bác sĩ tim mạch cho rằng thay đổi lối sống như ăn uống lành mạnh, tăng cường vận động và dùng thuốc khi cần thiết là những bước quan trọng để kiểm soát cholesterol hiệu quả.
Vận động thường xuyên
Bác sĩ Campbell nhấn mạnh rằng hoạt động thể chất giúp duy trì sức khỏe tim mạch bằng cách hạ huyết áp, tăng cholesterol HDL "tốt", kiểm soát cân nặng và đường huyết. Đây đều là những yếu tố giúp giảm nguy cơ đột quỵ. Nghiên cứu đã ghi nhận rằng những người thường xuyên vận động có nguy cơ đột quỵ xuất huyết thấp hơn tới 34% và đột quỵ thiếu máu cục bộ thấp hơn 21%. Bạn nên duy trì khoảng 30 phút vận động mỗi ngày, chẳng hạn như đi bộ sau bữa ăn, để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Chế độ ăn tốt cho tim mạch
Bác sĩ Sarah Alexander (Mỹ) cho biết chế độ ăn Địa Trung Hải có thể giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ. Chế độ này ưu tiên rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, chất béo lành mạnh từ dầu ô liu và các loại hạt, cùng protein nạc như cá và gia cầm, đồng thời hạn chế thịt đỏ và đường tinh chế. Một nghiên cứu kéo dài hơn 20 năm cho thấy những người tuân thủ chế độ ăn này có nguy cơ đột quỵ thấp hơn 25% so với những người không tuân thủ.
Các yếu tố quan trọng khác
Ngoài 4 yếu tố trên, các bác sĩ cũng khuyến nghị người dân nên bỏ thuốc lá vì thuốc lá gây tổn hại mạch máu, làm tăng nguy cơ đột quỵ. Người trưởng thành nên ngủ đủ 7–9 giờ mỗi đêm để duy trì sức khỏe tổng thể. Uống rượu ở mức độ vừa phải: không quá một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và hai ly đối với nam giới. Kiểm soát căng thẳng cũng là yếu tố quan trọng, vì căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
