Tối 26.7, tại điểm cầu công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM) của chương trình cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường", Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chính thức công bố kết quả xác minh ADN đối với trường hợp liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Kết quả này khẳng định hài cốt được quy tập tại công viên chính là liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, người đã hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.
Xác minh ADN khép lại nửa thế kỷ chờ đợi
Quá trình xác định danh tính gặp nhiều khó khăn do sự khác biệt về tên gọi trên các giấy tờ. Giấy báo tử gia đình nhận được trong chiến tranh ghi tên "Huỳnh Văn Quyên", trong khi bằng Tổ quốc ghi công lại mang tên "Huỳnh Văn Quên". Tên trên bằng trùng với thông tin được tìm thấy bên hài cốt, bao gồm mảnh giấy ghi tên "Huỳnh Văn Quên" và đơn vị 962. Qua giải mã ký hiệu quân sự, đơn vị 962 được xác định là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, phù hợp với hồ sơ của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên từng được các cơ quan chức năng xác minh.
Các cơ quan chức năng đã thẩm định, tra cứu hồ sơ và xác minh lại các nguồn tài liệu, đồng thời thu nhận mẫu ADN của những người nhận là thân nhân liệt sĩ để đối chiếu. Tại chương trình, đại diện ban tổ chức thông báo giấy báo tử mang tên Huỳnh Văn Quyên chính xác là giấy báo tử của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, làm sáng tỏ sự sai lệch tên gọi tồn tại trong hồ sơ suốt nhiều thập niên.
Từ mảnh giấy trong lòng đất đến kết quả đối chiếu
Liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là Tiểu đội phó thuộc Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An. Ông tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y, Sài Gòn, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968. Trong quá trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, lực lượng chức năng phát hiện một bộ hài cốt cùng nhiều di vật. Đáng chú ý, trong số đó có mảnh giấy ghi tên "Huỳnh Văn Quên" và thông tin đơn vị 962. Nhờ giải mã ký hiệu quân sự, đơn vị 962 được xác định là Đại đội 2, Tiểu đoàn 1 Long An, trùng khớp với hồ sơ liệt sĩ.
Sự kiện này càng có ý nghĩa khi tính đến ngày 26.7, lực lượng chức năng đã quy tập tại công viên Lê Thị Riêng 117 hài cốt liệt sĩ, 3 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể và 66 bộ di vật. Trong số đó, việc xác định danh tính liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là một trong những trường hợp tiêu biểu, cho thấy giá trị đặc biệt của từng hồ sơ, mảnh giấy và kỷ vật được tìm thấy trong lòng đất.
Những kỷ vật và nỗi niềm của gia đình
Cùng với thông tin xác định danh tính, bộ hồ sơ và những kỷ vật được tìm thấy bên hài cốt gồm một cây bút bi, chiếc lược, chiếc ví và chai dầu gió đã được trao lại cho gia đình liệt sĩ. Đón nhận những kỷ vật của anh trai, ông Huỳnh Văn Nhỏ không giấu được xúc động: "Gia đình mất đi một người anh từ khi anh thoát ly ra đi. Đến nay, khi nhận được tin tìm thấy anh hai, tôi rất vui mừng nhưng cũng vô cùng xót xa, xúc động không thể nói thành lời".
Ông cho biết liệt sĩ Huỳnh Văn Quên thoát ly gia đình khi mới 16 tuổi, và từ đó đến nay đã gần 60 năm, người thân vẫn mong chờ một ngày tìm được thông tin về ông. Có mặt bên những kỷ vật còn lại của liệt sĩ còn có bà Nguyễn Thị Lệ, người phụ nữ đã chờ ông suốt hơn nửa thế kỷ. Do di chứng tai biến, bà gặp khó khăn khi nói và đi lại. Khi được hỏi về niềm vui trong ngày nhận lại kỷ vật của người đã khuất, bà chỉ có thể gật đầu trong nước mắt.
Ngày 18.7, cơ quan chức năng tỉnh Tây Ninh đã công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên. Hai người từng được gia đình tổ chức lễ đính ước trước khi ông lên đường chiến đấu, nhưng chưa kịp tổ chức đám cưới. Sau ngày ông hy sinh, bà Lệ không lập gia đình và chờ đợi suốt gần 60 năm.
Chiến dịch 500 ngày đêm tiếp nối hành trình tri ân
Cầu truyền hình "Sao sáng dẫn đường" được tổ chức tại 4 điểm cầu gồm tượng đài Bắc Sơn ở Hà Nội, Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Thanh Thủy ở Tuyên Quang, Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 ở Quảng Trị và công viên Lê Thị Riêng tại TP.HCM. Chương trình tập trung khắc họa hành trình tri ân, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong "Chiến dịch 500 ngày đêm".
Theo thông tin công bố tại chương trình, tính đến ngày 26.7, lực lượng chức năng đã quy tập tại công viên Lê Thị Riêng 117 hài cốt liệt sĩ, 3 bộ hài cốt liệt sĩ tập thể và 66 bộ di vật. "Cuộc trở về" của liệt sĩ Huỳnh Văn Quên cho thấy giá trị đặc biệt của từng hồ sơ, mảnh giấy và kỷ vật được tìm thấy trong lòng đất. Đó không chỉ là căn cứ phục vụ xác minh danh tính, mà còn là sợi dây nối người đã hy sinh với gia đình sau nhiều thập niên xa cách.
