Chiều 23/7, UBND TP Đà Nẵng tổ chức họp báo cung cấp thông tin 6 tháng đầu năm 2026. Tại đây, bà Nguyễn Thu Phương - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng - đã giải thích nguyên nhân khiến việc khai quật tàu cổ ở bờ biển Hội An (thuộc phường Hội An Tây) chưa được triển khai sau hơn 2 năm lộ thiên.
Vướng mắc pháp lý và quy hoạch
Theo bà Phương, việc triển khai khai quật tàu cổ gặp vướng mắc về quy trình, thủ tục pháp lý theo quy định mới của Luật Di sản văn hóa (có hiệu lực từ 1/7/2025). Ngoài ra, khó khăn trong sắp xếp quy hoạch khảo cổ sau sáp nhập địa giới hành chính cũng là nguyên nhân khiến tiến độ chậm.
Bà Phương cho biết: “Sở đã báo cáo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để xin chủ trương thống nhất thực hiện phương án theo hình thức khai quật khẩn cấp. Đây là dự án có tính chất kỹ thuật rất phức tạp, di vật có quy mô lớn, việc triển khai đòi hỏi chi phí lớn, lựa chọn đơn vị tư vấn có đủ năng lực chuyên môn toàn diện cho nên cần thực hiện hết sức cẩn trọng.”
Hiện Sở đang phối hợp phường Hội An Tây và các cơ quan chuyên môn triển khai biện pháp bảo vệ hiện trường, bảo quản tạm thời di vật, đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ khai quật khẩn cấp trình UBND thành phố.
Hiện trạng tàu cổ lộ thiên
Cuối tháng 12/2023, nhiều người dân hiếu kỳ tập trung tại bờ biển khối Tân Thành, phường Cẩm An, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng) để xem xác tàu cổ. Tàu ước dài khoảng 15 m, rộng khoảng 3 m. Phần khung gỗ ôm quanh thân nổi lên mặt cát tạo hình bao quanh thân tàu, trông giống kiểu tàu cổ.
Ngư dân địa phương cho rằng xác tàu có thể là ghe bầu của dân buôn, làm từ gỗ mun đen quý hiếm, có sức chịu bền cao. Vị trí xác tàu trước đây là đất vườn của người dân, nhưng do sạt lở, xâm thực nhiều năm, đất cát bị trôi ra biển nên xác tàu trồi lên.
Kế hoạch khai quật chưa thành hiện thực
Tại cuộc họp của Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa Hội An với Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng cuối năm 2025, các đơn vị thống nhất báo cáo UBND TP Đà Nẵng và các cơ quan chức năng, đẩy nhanh thủ tục để khai quật tàu vào tháng 4/2026. Tuy nhiên, đến nay việc khai quật vẫn chưa triển khai.
