Tối 23/7, tại Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM), Bộ Tư lệnh TP.HCM tổ chức trao tặng di ảnh phục dựng cho các gia đình liệt sĩ. Trong số thân nhân có mặt, bà Nguyễn Thị Lệ (vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên), ông Huỳnh Văn Nhỏ và Huỳnh Văn Mười (em trai liệt sĩ), bà Huỳnh Thị Lê (em gái liệt sĩ) xúc động khi lần đầu được nhận di ảnh của người thân sau 58 năm.
Khoảnh khắc hội ngộ sau gần sáu thập kỷ
Thiếu tướng Tạ Văn Đẹp, Phó Giám đốc Công an TP.HCM, trao di ảnh liệt sĩ Huỳnh Văn Quên cho bà Lệ. Người phụ nữ tuổi ngoài 80 cúi đầu hồi lâu, lặng người ngắm chân dung chồng thời trẻ, đôi mắt đỏ hoe. Bà Lệ giữ chặt di ảnh chồng trên tay, nghẹn ngào không nói thành lời. Chốc chốc, bà lại đưa tay lên chấm vội giọt nước mắt.
Nhóm phục dựng ảnh TeamLee cũng dành tặng bà Lệ bức ảnh liệt sĩ Quên đang ôm vợ vào lòng trong giây phút hội ngộ. Đó là khoảnh khắc chưa từng được lưu giữ ngoài đời thực. Chiến tranh đã khiến hai người phải chia xa khi tuổi đời còn rất trẻ. Gần sáu thập kỷ sau, cảnh đoàn tụ được tái hiện bằng công nghệ và tình cảm của những người thực hiện.
Nghi lễ tưởng niệm và câu chuyện của những gia đình liệt sĩ
Trong không khí xúc động, gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, con gái nuôi của bà Nguyễn Thị Lệ (cũng là cháu gái ruột của bà) nhẹ nhàng đặt những ly nến bên thành mộ, tưởng nhớ người đã khuất. Hàng chục ngọn nến được thắp dọc theo rãnh mộ A - khu vực đang được lực lượng chức năng khai quật tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ. Tất cả người có mặt đều lặng đi.
Tham dự buổi lễ trao di ảnh có bà Trần Thị Lệ Thu (67 tuổi) và ông Trần Quốc Anh (81 tuổi), hai người con của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Kiểu. Gia đình đã chờ đợi hàng chục năm mong có ngày tìm được cha. Ông Quốc Anh nhớ khoảng 10 năm trước, từng có một nhà ngoại cảm tìm đến, khẳng định biết vị trí nơi cha ông nằm và đề nghị dẫn đường. Dù rất mong mỏi, ông vẫn từ chối. “Thà để cha nằm ở đâu đó, còn đào lên mà không thấy thì rất buồn. Tôi luôn hy vọng một ngày nào đó sẽ tìm được cha bằng những chứng cứ khoa học và thông tin xác thực”, ông Quốc Anh chia sẻ. Với ông, niềm hy vọng ấy chưa bao giờ tắt suốt nhiều thập kỷ qua.
Ký ức chiến tranh và nỗi niềm của cựu chiến binh
Các cựu chiến binh từ nhóm Biệt Động Sài Gòn - Gia Định chứng kiến giây phút xúc động khi thân nhân nhận di ảnh liệt sĩ. Ông Nguyễn Văn Sang (sinh năm 1949), chiến sĩ chiến đấu đơn vị cụm 679, tham gia đánh trận mùng 2 Tết Mậu Thân 1968. Ông đánh vào cổng số 5 Bộ Tổng tham mưu Sài Gòn xưa, khi đó ông không nhận lệnh rút quân kịp nên đã bị địch bắt và đưa vào nhà tù Côn Đảo. Trong giây phút cam go, ông tận mắt thấy 6 đồng đội hy sinh nhưng chưa biết chôn cất ở đâu. "Tôi đến công viên này thắp hương, mong tìm lại được đồng đội xương máu năm xưa", ông nói.
Sau lễ trao di ảnh vào tối 23/7, Thiếu tướng Nguyễn Thành Trung, Chính ủy Bộ Tư lệnh TP.HCM, cùng cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh, lực lượng Công an TP.HCM và dân quân phường Hòa Hưng đến Nhà truyền thống, nơi đang lưu giữ hài cốt các liệt sĩ vừa được tìm thấy tại rãnh mộ A. Trong không khí trang nghiêm, đoàn đại biểu dành một phút mặc niệm để tưởng nhớ những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Chiến dịch tìm kiếm hài cốt liệt sĩ quy mô lớn
Những bức chân dung được trao tận tay gia đình trong ngày 23/7 đã mang đến nhiều khoảnh khắc xúc động khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026). Em trai liệt sĩ Hoàng Văn Phan, ông Hoàng Văn Toan, kể trước khi ra chiến trường, anh trai ông yêu một người con gái. Dù vậy, ông chưa một lần dám cầm tay vì sợ để lại vấn vương.
"Chiến dịch 500 ngày đêm" được phát động trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh các hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", nhằm hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Đây là chiến dịch có tính toàn diện, quy mô lớn nhất từ trước tới nay nhằm tạo đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, sau 4 tháng, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.425 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, có 401 hài cốt được tìm kiếm trong nước, 174 hài cốt tại Lào và 850 hài cốt tại Campuchia.
