Tết Chôl Chnăm Thmây Rực Rỡ Giữa Lòng Thủ Đô
Giữa trung tuần tháng Tư, không khí Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer đã lan tỏa rộn ràng tại chùa Kh'leang, nằm trong Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội. Đây không chỉ là dịp để người Khmer xa quê hướng về nguồn cội, mà còn trở thành nhịp cầu văn hóa quan trọng, kết nối các dân tộc anh em ngay giữa lòng Thủ đô, đồng thời hưởng ứng tôn vinh Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam vào ngày 19/4.
Khởi Đầu Hy Vọng Với Nghi Lễ Thiêng Liêng
Tết Chôl Chnăm Thmây, có nghĩa là "Vào Năm mới", là lễ hội lớn nhất trong năm của đồng bào dân tộc Khmer, thường được tổ chức vào khoảng giữa tháng Tư Dương lịch. Đây là thời điểm giao mùa thiêng liêng, đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ nắng hạn khô cháy và bước sang mùa mưa, chuẩn bị cho những vụ mùa mới đầy hứa hẹn. Tính chất gắn bó chặt chẽ với vòng đời cây lúa của Tết Chôl Chnăm Thmây chính là minh chứng sinh động cho sự đa dạng mà thống nhất của nền văn minh lúa nước Việt Nam.
Những ngày này, khuôn viên chùa Kh'leang trở nên tấp nập với bước chân của các Phật tử và du khách. Trong những bộ trang phục truyền thống rực rỡ sắc màu, đồng bào Khmer cùng nhau chuẩn bị lễ vật, nhang đăng với sự thành kính và chỉn chu nhất. Sư thầy Kim Tuệ, Sư cả tại Chùa Kh'leang, chia sẻ: "Tết Chôl Chnăm Thmây mang ý nghĩa đặc biệt thiêng liêng. Đây là dịp để đồng bào đến chùa tích lũy công đức thông qua các nghi lễ như sám hối với đấng sinh thành, cung thỉnh trai tăng, cầu siêu cho người đã khuất, tắm Phật và đắp núi cát..."
Hoạt Động Đậm Chất Truyền Thống Và Đạo Hiếu
Một trong những hoạt động thu hút đông đảo người dân tham gia nhất là Lễ đắp núi cát, còn gọi là Anisong Valuk Phnum. Những ngọn núi cát nhỏ được tạo hình kỳ công không chỉ thể hiện lòng tôn kính tổ tiên mà còn gửi gắm mong cầu về sự ấm no, bình an cho gia đình và cộng đồng. Tinh thần đề cao đạo hiếu được xem là "sợi chỉ đỏ" xuyên suốt các hoạt động lễ Tết. Cũng giống như Tết Nguyên đán của người Kinh, Chôl Chnăm Thmây là cơ hội quý báu để con cháu thể hiện lòng biết ơn vô hạn đối với công ơn dưỡng dục của ông bà, cha mẹ.
Chư Tăng cùng đồng bào tham gia Lễ tắm Phật, mang ý nghĩa gột rửa bụi trần, rũ bỏ xui xẻo năm cũ để chào đón năm mới an lành. Các Phật tử cũng lắng nghe giảng kinh và dâng lễ trong Chánh điện, đây là những hoạt động tích lũy công đức truyền thống của người Khmer vào dịp Tết cổ truyền.
Nhịp Cầu Văn Hóa Kết Nối Các Dân Tộc
Trong làn khói hương trầm mặc, ông Sơn Del, đại diện đồng bào dân tộc Khmer đến từ Sóc Trăng, người đã có 10 năm gắn bó với việc quảng bá văn hóa tại Hà Nội, không giấu nổi sự xúc động và bồi hồi. Ông chia sẻ: "Tôi rất phấn khởi vì dù xa quê hương Sóc Trăng, đồng bào Khmer tại đây vẫn giữ được vẹn nguyên bản sắc truyền thống. Được thực hành Tết tại chùa và lan tỏa văn hóa của dân tộc mình tới du khách thập phương là niềm hạnh phúc lớn lao sau một thập kỷ miệt mài."
Không chỉ là ngày hội riêng của người Khmer, Tết Chôl Chnăm Thmây tại Làng Văn hóa - Du lịch các Dân tộc Việt Nam đã trở thành điểm hẹn giao lưu văn hóa đặc sắc. Những điệu múa Răm vông uyển chuyển, những nụ cười rạng rỡ của đồng bào các dân tộc khác cùng tham gia lễ hội đã viết nên câu chuyện về tình đoàn kết gắn bó. Sự kiện này góp phần quảng bá mạnh mẽ nét đẹp văn hóa Khmer nói riêng và bức tranh văn hóa Việt Nam đa sắc màu nói chung đến với đông đảo du khách trong nước và quốc tế.
Ý Nghĩa Sâu Sắc Trong Bối Cảnh Phát Triển Văn Hóa
Tết Chôl Chnăm Thmây giữa lòng Hà Nội giờ đây không chỉ là ngày hội lớn của riêng đồng bào Khmer. Vượt lên trên những nghi thức tôn giáo, lễ hội đã trở thành điểm hẹn để các dân tộc anh em đang sinh sống ở Thủ đô giao lưu văn hóa, thắt chặt tình đoàn kết. Sự kiện này hòa hợp với tầm nhìn phát triển văn hóa Việt Nam, như được đề cập trong Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị, nhằm xây dựng nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc, hướng đến năm 2045 với mục tiêu phát triển con người là trung tâm.
Những ngày giữa tháng Tư, tại các ngôi chùa Khmer ở nhiều địa phương như xã Hòa Hội, Ninh Điền, Tân Đông..., người dân cũng tề tựu đông đủ trong trang phục truyền thống rực rỡ, tô điểm thêm cho bức tranh văn hóa đa dạng của đất nước. Tết Chôl Chnăm Thmây không chỉ là dịp để tôn vinh truyền thống, mà còn là minh chứng sống động cho sự phong phú và đoàn kết trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
