Thành phố Huế đang đứng trước cơ hội lịch sử để hoàn thiện mô hình quản trị đô thị di sản, khi vừa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 6 của Việt Nam. Theo các chuyên gia, đây là thời điểm vàng để Huế tận dụng lợi thế của một đô thị di sản độc đáo, kết hợp giữa bảo tồn và phát triển.
Lợi thế từ vị thế mới
Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương giúp Huế có thêm thẩm quyền và nguồn lực để triển khai các chính sách quản trị đô thị đặc thù. Ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, nhấn mạnh: 'Đây là cơ hội để Huế xây dựng mô hình quản trị đô thị di sản tiên phong, dựa trên nền tảng văn hóa và lịch sử lâu đời.'
Huế sở hữu 5 di sản thế giới được UNESCO công nhận, bao gồm Quần thể di tích Cố đô Huế, Nhã nhạc cung đình Huế, Mộc bản triều Nguyễn, Châu bản triều Nguyễn và Hệ thống thơ văn trên kiến trúc cung đình Huế. Đây là những tài sản vô giá giúp Huế định vị thương hiệu đô thị di sản.
Thách thức trong quản trị đô thị di sản
Tuy nhiên, việc quản lý một đô thị di sản không hề đơn giản. Huế phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa bảo tồn di tích và phát triển hạ tầng hiện đại. Ông Phan Ngọc Thọ, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế, cho biết: 'Chúng ta cần một cơ chế quản trị linh hoạt, vừa bảo vệ giá trị di sản, vừa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.'
Một trong những thách thức lớn là áp lực đô thị hóa tại khu vực nội thành, nơi tập trung nhiều di tích quan trọng. Theo thống kê, có hơn 1.000 di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn thành phố, trong đó nhiều công trình đang xuống cấp cần được trùng tu kịp thời.
Định hướng phát triển bền vững
Để hoàn thiện mô hình quản trị đô thị di sản, Huế đang tập trung vào ba trụ cột: bảo tồn di sản, phát triển du lịch bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025, 100% di tích cấp quốc gia được trùng tu và bảo vệ; đồng thời phát triển các tuyến du lịch di sản kết nối với các điểm đến trong vùng.
Bên cạnh đó, Huế cũng ứng dụng công nghệ số vào quản lý đô thị, như xây dựng cơ sở dữ liệu di tích, lắp đặt camera giám sát tại các khu vực nhạy cảm, và triển khai vé điện tử tham quan di tích. Theo Sở Du lịch tỉnh, lượng khách đến Huế năm 2023 đạt 3,5 triệu lượt, tăng 20% so với năm trước, cho thấy tiềm năng lớn của du lịch di sản.
Kỳ vọng về một đô thị di sản kiểu mẫu
Các chuyên gia đánh giá, Huế có đầy đủ yếu tố để trở thành đô thị di sản kiểu mẫu của cả nước. PGS.TS. Nguyễn Quốc Hùng, chuyên gia về quy hoạch đô thị, nhận định: 'Huế cần xây dựng một bộ tiêu chí quản trị đô thị di sản riêng, phù hợp với đặc thù văn hóa và lịch sử, đồng thời tham khảo kinh nghiệm từ các thành phố di sản trên thế giới như Kyoto (Nhật Bản) hay Luang Prabang (Lào).'
Với sự đồng lòng của chính quyền và người dân, Huế đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành một đô thị di sản đáng sống, nơi quá khứ và tương lai hòa quyện, tạo động lực phát triển bền vững cho thế hệ mai sau.
