Ra mắt tủ sách cộng đồng 'Huyền thoại Côn Đảo' tại Đường sách TP.HCM
Nhằm xây dựng một không gian lưu giữ và lan tỏa giá trị lịch sử đặc biệt của đặc khu Côn Đảo, tủ sách cộng đồng chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo” đã chính thức được ra mắt tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh. Sự kiện quan trọng này diễn ra vào ngày 23/4/2026, thu hút sự tham gia của nhiều cá nhân và tổ chức có uy tín.
Hoạt động trọng điểm trong Tuần lễ Sách và Văn hóa đọc
Chương trình ra mắt tủ sách và phát động hiến tặng tài liệu, sách là một trong những hoạt động trọng điểm thuộc Tuần lễ hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 - năm 2026. Sự kiện được tổ chức bởi Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, phối hợp chặt chẽ với Hội Nhà báo Việt Nam và Hội Xuất bản Việt Nam (Văn phòng phía Nam).
Buổi lễ có sự hiện diện của các đại diện đơn vị tổ chức, bao gồm:
- Nhà báo Trần Trọng Dũng - Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam
- Ông Nguyễn Ngọc Hồi - Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM
- Ông Lê Hoàng - Ủy viên Thường vụ Hội Xuất bản Việt Nam
Sự tham gia của nhân chứng lịch sử và gia đình cựu tù
Sự kiện còn vinh dự đón tiếp các khách mời đặc biệt là nhân chứng lịch sử và đại diện gia đình các cựu tù chính trị Côn Đảo tiêu biểu. Trong đó có bà Hoàng Thị Khánh - Chủ tịch Hội Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày TP.HCM, và bà Lê Quang Hạnh Phúc - con gái cố cựu tù Côn Đảo Lê Quang Vịnh.
Theo ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM, tủ sách không chỉ là nơi tập hợp tài liệu mà còn là “không gian tri thức mở”, giúp người dân và học sinh tiếp cận lịch sử một cách sinh động và dễ dàng hơn. Ông nhấn mạnh việc phát triển văn hóa đọc đang được thành phố đẩy mạnh theo hướng bền vững, kết hợp hài hòa giữa sách in và tài nguyên số.
“Việc triển khai thư viện số tại không gian này là một bước đi phù hợp với xu thế chuyển đổi số hiện nay, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận tri thức vượt qua giới hạn về không gian và thời gian. Thư viện số không chỉ bổ trợ cho tủ sách truyền thống mà còn tạo điều kiện để người dân, du khách dễ dàng tra cứu, học tập và trải nghiệm các giá trị văn hóa - lịch sử một cách hiện đại, tiện ích”, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM chia sẻ.
Thiết kế không gian đọc độc đáo và ý nghĩa
Từ góc nhìn thiết kế, KTS.TS Hoàng Anh Tú cho biết không gian đọc rộng khoảng 125 m2 được xây dựng theo chủ đề “Dưới bóng bàng xưa - Khơi nguồn tri thức”. Ý tưởng này xuất phát từ những câu chuyện cảm động về các cựu tù từng viết thông tin, bài học lên lá bàng để truyền cho nhau trong điều kiện giam giữ khắc nghiệt.
Không gian được thiết kế để kết hợp đa dạng các hình thức tiếp cận tri thức, bao gồm:
- Sách giấy truyền thống
- Sách nói và ebook hiện đại
- “Cửa sổ di sản” - điểm kết nối trực tiếp với thư viện số
Nhấn mạnh tính trung thực của lịch sử
Chia sẻ tại sự kiện, bà Hoàng Thị Khánh, Chủ tịch Hội Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày TP.HCM, đã nhấn mạnh yêu cầu quan trọng nhất là tính trung thực của lịch sử. Bà cho rằng dù đã có nhiều sách, phim về Côn Đảo nhưng cách hiểu vẫn chưa thống nhất, thậm chí có những nhận định sai lệch từ các diễn đàn quốc tế.
“Đã là lịch sử thì không được phép nói sai”, bà khẳng định, đồng thời kêu gọi cộng đồng đóng góp thêm tư liệu để hoàn thiện tủ sách một cách đầy đủ và chính xác nhất. Các gia đình cựu tù tiêu biểu và cá nhân bà Hoàng Thị Khánh đã hiến tặng nhiều tư liệu, ấn phẩm quý giá, tiêu biểu là cuốn “Những người con Sài Gòn trong 'địa ngục trần gian' Côn Đảo”.
Quy mô và sự đóng góp của cộng đồng
Công trình tủ sách được triển khai tại Bảo tàng Côn Đảo với quy mô dự kiến khoảng 500 đầu sách liên quan đến lịch sử đấu tranh, các nhân vật lịch sử và vẻ đẹp thiên nhiên độc đáo của hòn đảo. Hiện tại, nền tảng ban đầu đã có hơn 140 tựa sách được sưu tầm và trưng bày.
Đại tá Đoàn Hoài Trung cũng đã trao tặng tác phẩm ảnh nghệ thuật giàu giá trị lịch sử để đóng góp cho kho tư liệu quý giá của bảo tàng. Đồng hành cùng dự án ý nghĩa này, nhiều đơn vị xuất bản và công ty sách uy tín như NXB Tổng hợp TP.HCM, NXB Trẻ, NXB Kim Đồng, cùng các công ty sách Trí Việt, Thái Hà... đã trao tặng hàng trăm đầu sách có giá trị.
Nguồn lực đóng góp này giúp hiện thực hóa mục tiêu tủ sách 500 tựa, phục vụ hiệu quả nhu cầu nghiên cứu và học tập trực tiếp tại Côn Đảo, đồng thời lan tỏa giá trị lịch sử đến đông đảo công chúng trong và ngoài nước.
