Dinh thự rộng hơn 6.000 m² của cựu Chủ tịch tập đoàn lâm nghiệp Grant Forest Products, Peter Grant, từng được kỳ vọng là một trong những công trình nhà ở xa hoa nhất Bắc Mỹ. Tọa lạc tại thị trấn Haileybury, Ontario (Canada), công trình sở hữu sân golf riêng, nhà chứa thuyền ngầm và phòng trưng bày nghệ thuật, được xem là "biệt thự lớn nhất Canada". Tuy nhiên, sau hơn 20 năm, nó vẫn là một khối bê tông khổng lồ dang dở, bị bỏ hoang bên bờ hồ Temiskaming.
Giấc mơ xa hoa dang dở
Năm 2004, Peter Grant mua một khu đất rộng 43 mẫu Anh (khoảng 17 ha) bên hồ Temiskaming với giá 110.000 đô la Canada (khoảng 2 tỷ đồng). Khi đó, Grant nằm trong nhóm doanh nhân giàu nhất Canada và muốn xây dựng một dinh thự thể hiện vị thế. Theo thiết kế, căn biệt thự có diện tích khoảng 65.000 feet vuông (hơn 6.000 m²), được cho là lớn nhất Canada. Toàn bộ không gian chỉ phục vụ cho một chủ nhân duy nhất với duy nhất một phòng ngủ chính. Bao quanh là sân golf riêng, phòng triển lãm nghệ thuật và nhà chứa thuyền ngầm nối trực tiếp ra hồ. Những bức tường đá đồ sộ, hệ thống cửa kính sát trần cùng kiến trúc hiện đại nhanh chóng thành hình.
Khủng hoảng tài chính và sự sụp đổ
Năm 2008, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu ập đến. Đế chế Grant Forest Products lao đao khi thị trường bất động sản và ngành gỗ suy giảm mạnh. Năm 2009, công ty phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản, còn Peter Grant chìm trong nợ nần. Việc xây dựng căn biệt thự lập tức dừng lại. Những căn phòng chưa kịp hoàn thiện bị bỏ mặc, tường trơ bê tông, dây điện lộ thiên, vật liệu xây dựng ngổn ngang. Công trình trị giá hàng chục triệu đô trở thành "cái xác không hồn".
Rao bán và đổi chủ
Năm 2010, căn biệt thự được rao bán với giá 25 triệu đô la Canada (khoảng 464 tỷ đồng). Dù có một công ty ở Toronto mua lại, chủ mới hầu như không tiếp tục thi công. Trong hơn một thập kỷ, chỉ có hàng rào bảo vệ và hệ thống camera được lắp đặt để ngăn người lạ đột nhập.
Địa điểm yêu thích của người thích khám phá
Dù vậy, căn biệt thự vẫn thu hút những người yêu thích khám phá công trình bỏ hoang. Bên trong, cầu thang lớn phủ đầy graffiti, nhiều ô cửa kính bị đập vỡ, vật liệu xây dựng vẫn nằm nguyên. Nhiều khu vực nguy hiểm vì sàn chưa hoàn thiện, dây cáp và hố kỹ thuật để lộ. Hệ thống điện nước gần như đã hoàn thiện trước khi bị bỏ hoang. Jake Williams, nhà sáng lập Bright Sun Films, ước tính riêng số vật liệu xây dựng còn sót lại bên trong có giá khoảng 1,8 triệu đô la Canada (33,4 tỷ đồng). Một số chuyên gia cho rằng chỉ cần khoảng 1 triệu CAD (18,5 tỷ đồng) là có thể hoàn thiện toàn bộ công trình.
Nguy cơ bị tịch thu vì nợ thuế
Căn biệt thự nhiều lần đổi chủ. Có thời điểm, chủ sở hữu không đóng thuế bất động sản trong suốt 3 năm, khiến chính quyền địa phương chuẩn bị bán đấu giá để thu hồi khoản nợ khoảng 150.000 CAD (2,8 tỷ đồng). Tuy nhiên, vào giờ chót, công ty sở hữu bất động sản bất ngờ thanh toán toàn bộ số thuế còn thiếu, giúp căn biệt thự thoát khỏi bị tịch thu.
Kế hoạch hồi sinh thành khu nghỉ dưỡng
Năm 2023, truyền thông Canada đưa tin doanh nhân Chris Fischer (bang Texas, Mỹ) đã tiếp quản công trình. Fischer cùng gia đình chuyển đến miền Bắc Ontario để bắt đầu hành trình hồi sinh. Ông chia sẻ: "Tôi chỉ biết cười khi có người nói nên phá bỏ nó. Chỉ riêng chi phí phá dỡ cũng có thể lên tới khoảng 4 triệu đô la Canada. Những bức tường bê tông ở đây dày tới gần 60cm. Đây là một công trình quá đồ sộ để có thể dễ dàng xóa sổ".
Thay vì biến nơi đây thành dinh thự riêng, Fischer dự định cải tạo toàn bộ thành trung tâm nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe cao cấp mang tên Reconnection Lodge. Đội ngũ kỹ thuật sẽ quét 3D toàn bộ không gian để thiết kế lại công năng, dù gặp nhiều thách thức vì hầu hết các bức tường đều được đổ bằng bê tông nguyên khối. Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, công trình sẽ hoàn thành vào năm 2027. Sau đó, Fischer còn dự định xây thêm khoảng 100 khu lưu trú ngắn hạn trong khuôn viên rộng 43 mẫu Anh. Toàn bộ quá trình đang được ghi hình cho chương trình truyền hình thực tế Mansion Impossible. Fischer khẳng định ê-kíp sẽ ghi lại quá trình một cách chân thực, từ khó khăn thi công đến cuộc sống mới của gia đình ông.
Đối với người dân Haileybury, tòa biệt thự khổng lồ giờ đây vừa là niềm tiếc nuối, vừa là cảnh tượng khó coi của thị trấn. Nằm sừng sững bên bờ hồ với thác nước nhân tạo, kiến trúc hiện đại và quy mô hiếm có, nó gợi nhắc về một giấc mơ xa hoa chưa bao giờ thành hiện thực.
