Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc (NXBVHDT) chính thức được thành lập ngày 20/7/1976, tiền thân là Nhà xuất bản Văn nghệ các dân tộc Việt Bắc. Trong nửa thế kỷ qua, đơn vị đã khẳng định vai trò tiên phong trong việc xuất bản sách bằng chữ phổ thông và chữ dân tộc thiểu số, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tuyên truyền đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đồng thời phổ biến kiến thức chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật tới vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.
Quá trình hình thành và phát triển
Trải qua nhiều giai đoạn sáp nhập và tái cơ cấu, NXBVHDT có lịch sử phát triển đặc thù. Năm 1978, hợp nhất với Nhà xuất bản Văn hóa, Nhà xuất bản Phổ thông, Nhà xuất bản Âm nhạc thành Nhà xuất bản Văn hóa. Năm 1986, được tái lập theo quyết định của Bộ Văn hóa. Năm 1993, chuyển đổi sang doanh nghiệp nhà nước. Năm 2010, trở thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên. Năm 2015, sáp nhập thêm Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin và Nhà xuất bản Âm nhạc. Năm 2016, bổ sung chức năng xuất bản ấn phẩm văn hóa-thông tin và âm nhạc. Đội ngũ cán bộ quản lý, biên tập viên của NXB đều am hiểu sâu sắc văn hóa các dân tộc, giàu kinh nghiệm trong việc xây dựng đề tài, tổ chức bản thảo và biên tập nội dung, hình thức.
Thành tựu và giải thưởng
Các xuất bản phẩm của NXBVHDT bám sát nhiệm vụ chính trị, giới thiệu di sản văn hóa các dân tộc Việt Nam, phổ biến gương điển hình học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Nhiều ấn phẩm đã được phát hành đến hệ thống thư viện tỉnh, trường đại học chuyên ngành văn hóa-nghệ thuật, các xã khu vực III, trường phổ thông dân tộc nội trú, điểm bưu điện văn hóa xã tại các tỉnh có đồng bào dân tộc thiểu số – những địa bàn chiến lược về an ninh, quốc phòng.
NXBVHDT đã vinh dự nhận Huân chương Lao động hạng Ba (2001), hạng Nhì (2006), hạng Nhất (2011); Cờ Thi đua của Chính phủ các năm 2009, 2013, 2014, 2018, 2020; Cờ thi đua của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch các năm 2010, 2011, 2012, 2017, 2019, 2020, 2021, 2024; Cờ Thi đua của Bộ Thông tin và Truyền thông các năm 2019, 2020, 2021, 2022. Nhiều ấn phẩm đoạt giải thưởng Sách Quốc gia: 'Hát Then các dân tộc Tày, Nùng, Thái Việt Nam' đạt giải B năm 2020; 'Bảo vật quốc gia lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử quốc gia' đạt giải C năm 2023; 'Kiến trúc nhà cổ Hội An qua tư liệu Viện Bảo tồn di tích', 'Sài Gòn-Gia Định-Chợ Lớn: Ký ức rực rỡ' cùng đạt giải Khuyến khích năm 2023; 'Nghệ thuật Champa (Trung kỳ xưa) và quá trình diễn tiến' đạt giải Khuyến khích năm 2024; 'Bảo tồn di tích và di sản văn hóa' đạt giải C năm 2025.
Định hướng chuyển đổi số
Bước vào kỷ nguyên mới, NXBVHDT xác định phương châm 'Đổi mới – Sáng tạo – Số hóa để bảo tồn, phát triển và lan tỏa giá trị văn hóa các dân tộc Việt Nam'. Mục tiêu trở thành một trong những đơn vị xuất bản hàng đầu về sách văn hóa dân tộc, di sản Việt Nam và thế giới trên nền tảng số. Nhà xuất bản đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo để số hóa, quản lý và truyền tải giá trị văn hóa tới người dân trong nước và quốc tế, đồng thời xây dựng môi trường xuất bản văn minh, sáng tạo, bảo đảm quyền tác giả, nuôi dưỡng tinh thần học thuật và kết nối tri thức Việt Nam với thế giới.
Hợp tác quốc tế và tương lai
Tháng 6/2026, NXBVHDT đã tham gia Hội chợ sách quốc tế Bắc Kinh (BIBF) lần thứ 32. Giám đốc Phùng Huy Cường đã ký Biên bản ghi nhớ với Công ty TNHH Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật Phúc Kiến, Công ty TNHH Nhà xuất bản Phụ nữ Nhi đồng Phương Bắc, Công ty TNHH Nhà xuất bản Giang Tây; đồng thời trao đổi Điều lệ gia nhập Liên minh Sách Thiếu nhi-ASEAN. Các đối tác Trung Quốc đánh giá cao tiềm năng hợp tác, mong muốn tăng cường giao lưu bản quyền sách, phát triển văn hóa đọc và quảng bá văn hóa hai nước.
Kỷ niệm 50 năm thành lập là dấu mốc quan trọng, NXBVHDT tiếp tục nỗ lực vì sứ mệnh đồng hành cùng sự nghiệp bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên số. Với phương châm hành động: bảo lưu, khai thác và phổ biến kho tàng tri thức văn hóa dân tộc bằng phương thức xuất bản hiện đại, đa nền tảng, đa phương tiện, nhà xuất bản quyết tâm đưa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
