Hơn nửa thế kỷ qua, nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế (còn gọi là nhà thờ Kỳ Đồng hay đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp) tọa lạc tại đường Kỳ Đồng, phường Nhiêu Lộc (quận 3 cũ, TP.HCM) đã trở thành điểm hành hương quen thuộc của đông đảo giáo dân. Ngôi thánh đường không chỉ là nơi cử hành các nghi lễ tôn giáo mà còn là điểm tựa tinh thần cho nhiều thế hệ.
Điểm tựa tinh thần của nhiều thế hệ giáo dân
Giữa lối vào nhà thờ, bà Lê Thị An (78 tuổi), một giáo dân sống bằng nghề bán vé số, chia sẻ: "Mỗi lần đi ngang đường Kỳ Đồng, tôi đều ghé vào nhà thờ, thắp một nén nhang rồi ngồi lại ít phút như tìm một điểm tựa tinh thần." Bà An không còn con cái, một mình mưu sinh, và nhà thờ là nơi bà tìm thấy sự bình yên.
Theo lược sử ghi lại tại nhà thờ, trước khi giáo xứ được thành lập, các cha Dòng Chúa Cứu Thế đã thực hiện mục vụ lời Chúa và ban các bí tích cho giáo dân lui tới nhà nguyện. Công việc mục vụ trở nên dồi dào hơn khi thánh đường Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp được khởi công vào tháng 10.1952 và khánh thành, cung hiến vào ngày 20.12.1953.
Hành trình hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển
Đến khoảng năm 1960, số lượng giáo dân quy tụ quanh đền Đức Mẹ ngày càng đông. Tuy nhiên, họ gặp nhiều trở ngại trong việc nhận các bí tích và quản trị mục vụ do khoảng cách khá xa các giáo xứ hiện hữu như Tân Định, Chợ Đũi hay Hòa Hưng. Nhận thấy thực tế này, cha sở giáo xứ Tân Định đã chủ động đề nghị các linh mục tại tu viện Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn tiếp nhận chăm sóc mục vụ cho cộng đoàn nơi đây như một giáo xứ.
Sau nhiều năm chuẩn bị, Đức Tổng giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình quyết định thành lập một giáo xứ mới, đồng thời ủy thác quyền coi sóc cho Phụ tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam. Về văn kiện khai sinh, giáo xứ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chính thức được thành lập thông qua bản ký kết ngày 12.3.1963 giữa đại diện Tổng giáo phận Sài Gòn (linh mục Phaolô Lê Trung Thịnh) và đại diện Phụ tỉnh Dòng Chúa Cứu Thế Việt Nam (linh mục Gioan Nguyễn Văn Thịnh). Đền Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp chính thức trở thành nhà thờ giáo xứ, gánh vác song song hai sứ mạng: vừa là trung tâm hành hương kính Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp của cả vùng, vừa là nơi cử hành các mục vụ thường nhật cho cộng đoàn giáo dân sở tại.
Ấn tượng kiến trúc nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế
Không giống như các nhà thờ có kiến trúc gothic cao lớn ở TP.HCM, nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế lại thấp hơn, nổi bật với gam màu trắng cùng hệ thống ngói đỏ cam nhiều lớp xếp chồng lên nhau. Nhà thờ không có hoa văn hay phù điêu phức tạp, mà mang vẻ đẹp đơn giản, nhẹ nhàng, thanh lịch. Đến nay, phía cuối nhà thờ vẫn còn lưu giữ tấm bia đá khắc dòng chữ Latin "Tabernaculum Dei Cum Hominibus" với ý nghĩa: "Đây là nhà tạm của Thiên Chúa ở cùng nhân loại", ghi dấu ngày khánh thành thánh đường.
Theo ông Vũ Minh Nghĩa, Chủ tịch Hội đồng Mục vụ giáo xứ, ngôi thánh đường đã trải qua nhiều đợt tu sửa, từ việc sơn lại tường, gia cố kết cấu cho đến thay mới hệ thống mái ngói để giữ gìn vẻ trang nghiêm theo thời gian. Ông chia sẻ: "Hơn 10 năm đảm nhiệm công việc, tôi chưa thấy khó khăn nào quá lớn. Một phần vì mình được phục vụ đức tin, phần khác vì khi có việc chung, giáo dân luôn sẵn sàng chung tay, hỗ trợ hết mình."
Chiều dần buông trên đường Kỳ Đồng, dòng người vẫn lặng lẽ đến dự thánh lễ, có người ngồi vài phút trước tượng Đức Mẹ để tìm chút bình yên sau một ngày mưu sinh vất vả. Giữa những đổi thay của TP.HCM, nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế vẫn là nơi gìn giữ đức tin, sẻ chia và hy vọng suốt hơn 70 năm qua.
