Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 tại TP.HCM
Cùng với chuỗi hoạt động quy mô trải đều từ trung tâm đến các phường, xã, đặc khu, Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tạo dấu ấn riêng qua nhiều mô hình độc đáo. Năm nay, lần đầu tiên, Sở Văn hóa và Thể thao phối hợp với UBND phường Cát Lái tổ chức thí điểm hội sách khuyến đọc trong khu dân cư với chủ đề Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách. Đông đảo cư dân tại chung cư Vista Verde thuộc phường Cát Lái tỏ ra thích thú khi lần đầu trải nghiệm hội sách quy mô với nhiều hoạt động ngay tại khuôn viên. Các gian hàng của Công ty CP Văn hóa Phương Nam, chuỗi hoạt động trải nghiệm, giao lưu và cuộc thi khuyến đọc dành cho học sinh được tổ chức vào cuối tuần, thu hút đông đảo người tham gia.
Đại diện Ban tổ chức cho biết: Hoạt động thí điểm này sẽ tạo tiền đề để nhân rộng mô hình khuyến đọc tại nhiều địa điểm khác trên thành phố. Mô hình bám sát nhu cầu thực tế, cách tổ chức phù hợp, tạo thêm kênh tiếp cận sách cho người dân tại khu dân cư, từng bước lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.
Dự án Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện
Trong khuôn khổ Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam 2026, một mô hình khác thu hút sự quan tâm là dự án Thư viện Người - Người Nam Bộ kể chuyện do Quỹ Hoa Sen triển khai. Dự án dựa trên mô hình Human Library xuất hiện tại Đan Mạch từ năm 2000, vốn hỗ trợ người yếu thế. Những người thực hiện đã Việt hóa để mô hình hướng tới những con người Nam Bộ bình thường, dân dã nhưng đang tạo ra giá trị vô giá về lịch sử, văn hóa. Đây là thư viện không có sách, lưu giữ câu chuyện của những con người thật, tiếng nói thật về mảnh đất phương Nam, lan tỏa qua tương tác trực tiếp giữa người kể và người nghe.
Dự án không ưu tiên khai thác yếu tố người nổi tiếng mà xoay quanh ba điểm cốt lõi: Có câu chuyện để kể, câu chuyện đáng để kể, có thể phát triển tiếp những giá trị về sau. Điều này tạo nên sự cuốn hút, khác biệt so với nhiều chương trình giao lưu, tọa đàm khác.
Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt, Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Hoa Sen chia sẻ: Ở Thư viện Người, chúng ta cùng với những con người thật làm nên những cuốn sách có hồn, có hơi thở của cuộc sống. Chương trình dựa trên cách kể chuyện có dẫn dắt với số lượng người tham dự giới hạn để bảo đảm tương tác hai chiều. Khán giả sau khi nghe không chỉ vỗ tay ra về mà còn đặt vấn đề, gợi mở ý tưởng cho người kể.
Buổi trải nghiệm đầu tiên diễn ra ngày 22/4 tại Đường sách TP.HCM đã nhận nhiều phản hồi tích cực, mang đến góc tiếp cận tri thức, văn hóa mới mẻ, sáng tạo và đa chiều. Những câu chuyện sẽ được biên tập cẩn thận để tạo thành xuất bản phẩm đa dạng, bổ sung vào kho tài liệu số của dự án Sách cho Đồng bằng sông Cửu Long đã ra mắt trước đó.
Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam
Bên cạnh các mô hình mới, nhiều đơn vị xuất bản, phát hành cũng đầu tư mở rộng mạng lưới kết nối cho chiến lược dài hạn. Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam vừa ra mắt với sự tham gia ký kết của ba doanh nghiệp: Công ty CP Sách Alpha (Alpha Books), Công ty TNHH Văn hóa Sáng tạo Trí Việt (First News) và Công ty CP Văn hóa Đông A (Đông A Books). Sự ra đời này đánh dấu bước chuyển từ hợp tác đơn lẻ sang mô hình liên kết có tổ chức, định hướng dài hạn nhằm lan tỏa văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập.
Nâng cao chuẩn mực xuất bản và bảo vệ bản quyền là yếu tố cốt lõi. Ba đơn vị cam kết tạo mạng lưới kết nối chung, đưa sách đến cộng đồng trên quy mô rộng, thúc đẩy thói quen đọc bền vững. Trong giai đoạn 2026-2030, liên minh đặt mục tiêu tổ chức hàng trăm hội sách và sự kiện văn hóa đọc trên cả nước, ưu tiên nơi ít điều kiện tiếp cận. Họ mong muốn hỗ trợ xây dựng hàng nghìn điểm đọc và thư viện tại trường học, khu dân cư, địa phương, đồng thời thúc đẩy hình thành hệ thống thư viện tại doanh nghiệp, tổ chức và cộng đồng dân cư. Các đơn vị cũng chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao chất lượng nhân sự cho ngành xuất bản.
Các thành viên sáng lập Liên minh phát triển xuất bản và văn hóa đọc Việt Nam cho biết họ luôn chào đón các thành viên chính thức, đối tác chiến lược và chính quyền địa phương cùng tham gia hành trình sắp tới.
