Dự án đền thờ ca trù hơn 10 tỷ đồng bị bỏ hoang, trở thành nơi chăn vịt
Một dự án trùng tu và khôi phục đền Xứ tại thôn Phú Vinh, xã Cổ Đạm, tỉnh Hà Tĩnh, với tổng mức đầu tư lên tới gần 11,3 tỷ đồng, đang rơi vào tình trạng đáng báo động. Thay vì trở thành trung tâm văn hóa ca trù như kỳ vọng, công trình này hiện chỉ là bãi đất trống, nơi người dân tận dụng để chăn nuôi vịt, gây lãng phí nguồn lực và làm tổn hại nghiêm trọng đến giá trị di sản.
Tình trạng hoang hóa và lãng phí đáng kinh ngạc
Vào tháng 4/2026, phóng viên ghi nhận tại hiện trường, dự án mới chỉ hoàn thành phần tường rào. Ngay trước cổng chính, hình ảnh đàn vịt được nuôi thả tự do đã phản ánh sự xuống cấp và thiếu quản lý. Khuôn viên rộng 0,5ha của đền Xứ giờ đây chỉ là một bãi đất trống với cỏ cây mọc um tùm, không có dấu hiệu của bất kỳ hoạt động xây dựng hay bảo tồn nào.
Bà Nguyễn Thị Hạnh, một người dân địa phương, chia sẻ với vẻ thất vọng: “Dự án này đã dừng thi công từ rất lâu, không ai biết khi nào mới được khởi động lại. Để như vậy thì thật lãng phí, mà bỏ dở thì lại tiếc nuối. Chúng tôi rất mong đợi đền Xứ được hoàn thành, trở thành trái tim của ca trù tại địa phương.”
Ý nghĩa văn hóa sâu sắc và sự công nhận của UNESCO
Ca trù Cổ Đạm không chỉ là một loại hình nghệ thuật dân gian, mà còn mang trong mình tiếng nói ân tình và bản sắc dân tộc đậm đà, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Năm 2009, UNESCO đã vinh danh ca trù là Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ di sản này.
Chính vì lẽ đó, vào năm 2017, dự án trùng tu đền Xứ được triển khai với mục tiêu cao cả: thờ phụng hai vị tổ nghề ca trù và tạo không gian sinh hoạt, biểu diễn cho loại hình nghệ thuật độc đáo này. Tuy nhiên, do thiếu kinh phí, từ cuối năm 2018, đơn vị thi công đã phải quyết toán phần công việc đã thực hiện với số tiền 2 tỷ đồng, và dự án bị đình chỉ từ đó đến nay.
Nguyên nhân và nỗ lực tháo gỡ từ địa phương
Ông Trịnh Quang Luật, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Cổ Đạm, giải thích: “Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng dang dở là do nguồn vốn bị thiếu hụt. Để khắc phục, Hội đồng Nhân dân xã đã đưa dự án vào kế hoạch xây dựng trong giai đoạn sắp tới.”
Ông Luật cho biết thêm, địa phương đang tích cực đề xuất với cấp trên để nhận hỗ trợ kinh phí, đồng thời kêu gọi các nguồn lực xã hội hóa và sự đóng góp từ con em xa quê. “Khi có đủ nguồn lực, chúng tôi sẽ ngay lập tức hoàn thành các hạng mục còn lại, đảm bảo dự án sớm đi vào hoạt động và phát huy giá trị văn hóa,” ông khẳng định.
Tình trạng này không chỉ là một bài học về quản lý dự án, mà còn là lời cảnh tỉnh về việc bảo tồn di sản văn hóa. Sự chậm trễ và lãng phí tại đền Xứ đang đe dọa làm mai một một phần quan trọng của di sản ca trù, đòi hỏi sự quan tâm và hành động kịp thời từ các cấp chính quyền và cộng đồng.
